Təhlilçilərin fikrincə, İran müharibədən sonra Hörmüz boğazında mövqeyini daha da gücləndirib. London Kral Kollecinin müəllimi Rob Qayst Pinfold bildirib ki, diplomatik razılaşma Tehranın boğaz üzərində nəzarətini zəiflətməyib. Onun sözlərinə görə, müharibədən əvvəl hər gün boğazdan təxminən 125 gəmi keçirdisə, hazırda bu rəqəm daha aşağıdır. Fars körfəzi ölkələri alternativ ticarət marşrutlarının inkişafını sürətləndirirlər. Buna baxmayaraq, İranın bölgədə təsir imkanlarını artırdığı bildirilir. Təhlilçi hesab edir ki, gəmiçilik şirkətləri yeni vəziyyətə uyğun fəaliyyət göstərməyə məcburdurlar. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas keçid məntəqələrindən biri olaraq qalır.

İran Bəhreyndə ABŞ-ın rəhbərliyi ilə keçirilən regional təhlükəsizlik toplantısını tənqid edib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bu görüşlərin sülhə xidmət etmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ bölgədə həyata keçirdiyi siyasəti belə toplantılar vasitəsilə ört-basdır etməyə çalışır. Bəqayi region ölkələrini son hadisələrdən nəticə çıxarmağa çağırıb. Təhlükəsizlik toplantısında Yaxın Şərqin 12 ölkəsinin hərbi nümayəndələri iştirak ediblər. Görüşdə regional müdafiə əməkdaşlığı və dəniz təhlükəsizliyi müzakirə olunub. İranın açıqlaması bölgədə davam edən siyasi gərginliyi bir daha gündəmə gətirib.

Hörmüz boğazında hərəkətsiz qalan "Arista" gəmisi ilə bağlı yeni məlumatlar yayılıb. Dəniz daşımalarını izləyən qurumlar gəminin mart ayından bəri eyni ərazidə olduğunu bildirirlər. Məlumata görə, gəmi İranın neft daşıma sahəsində fəaliyyət göstərən iş adamı Məhəmməd Hüseyn Şamxaninin idarə etdiyi fəaliyyət şəbəkəsi ilə əlaqələndirilir. ABŞ və Avropa İttifaqı Şamxanini İran və Rusiyanın kölgə neft daşımaları şəbəkəsində mühüm rol oynamaqda ittiham edir. Gəminin son günlərdə deyil, aylar əvvəl hərəkətsiz qaldığı qeyd olunur. Hadisə Hörmüz boğazında təhlükəsizlik və gəmiçiliklə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Boğaz qlobal enerji daşımalarının əsas keçid məntəqələrindən biri hesab olunur.

Təhlilçilər İsrailin Livanın cənubundan çıxmamasının İran və ABŞ arasında aparılan dolayı danışıqlara təsir göstərdiyini bildirirlər. Mühənnəd Səllumun sözlərinə görə, Tehran buna cavab olaraq İsveçrədə nəzərdə tutulan danışıqları təxirə salıb və Hörmüz boğazında təzyiqi artırıb. O hesab edir ki, buna baxmayaraq, tərəflər danışıqlardan imtina etmək niyyətində deyil. İran sanksiyaların yumşaldılmasını, ABŞ isə Hörmüz boğazında gəmiçiliyin açıq qalmasını vacib hesab edir. Təhlilçi Hizbullahın zəifləməsinin İranın regional təsir imkanlarını azaltdığını da bildirib. Onun fikrincə, Tehran Livan məsələsində təzyiq göstərəcək, lakin iqtisadi maraqlarını təhlükəyə atmayacaq. Bu qiymətləndirmə bölgədə diplomatik gərginliyin davam etdiyini göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şimali Dakota ştatında keçirilən mərasimdə Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, boğazı tərk edən gəmilərin sayı rekord həddə çatıb. Tramp çıxışı zamanı kommunizmi də ən böyük təhlükələrdən biri kimi qiymətləndirib. Açıqlama Teodor Ruzvelt Prezident Kitabxanasının açılış mərasimində səsləndirilib. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazındakı vəziyyət barədə əlavə məlumat verməyib. Onun sözləri bölgədə davam edən geosiyasi gərginlik fonunda diqqət çəkib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri hesab olunur.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ABŞ-nin dəstəklədiyi çərçivə sənədinin sülh sazişi olmadığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, sənəd yalnız tərəflər arasında danışıqların istiqamətini müəyyənləşdirir. Baş nazir bildirib ki, iki müharibədən sonra danışıqlar mərhələsinə keçilməsi zərurətə çevrilib. ABŞ-nin dəstəyi ilə hazırlanan sənəd Livan və İsrail arasında sülh danışıqlarına zəmin yaratmağı nəzərdə tutur. Bununla yanaşı, Hizbullah razılaşmanı tanımadığını bəyan edib. Təşkilat silahsızlanmaqdan imtina etdiyini açıqlayıb. Regionda siyasi və təhlükəsizlik vəziyyəti isə diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

ABŞ və İran arasında keçirilən dolayı texniki danışıqlar yekunlaşıb. Tərəflər uzunmüddətli sülhə dair ciddi irəliləyiş əldə etməsələr də, daha əvvəl razılaşdırılmış məsələləri müzakirə ediblər. Görüş Hörmüz boğazında yaranmış gərginlik və qarşılıqlı hərbi hücumlardan sonra baş tutub. Danışıqlarda texniki və diplomatik mövzular əsas müzakirə predmeti olub. Yeni razılaşmanın əldə olunduğu barədə məlumat verilməyib. Ekspertlər hesab edirlər ki, dialoqun davam etməsi regional sabitlik üçün vacibdir. Növbəti danışıqların vaxtı hələ açıqlanmayıb.

ABŞ ilə İran arasında dolayı danışıqlarda irəliləyiş əldə olunması Avropada qaz qiymətlərinin sabit qalmasına təsir göstərib. Qətər Hörmüz boğazı ilə bağlı aparılan danışıqlarda müsbət nəticələrin olduğunu açıqlayıb. Ekspertlər bildirirlər ki, bazar hazırda əsasən enerji sektorundakı fundamental göstəriciləri izləyir. Bununla yanaşı, ABŞ və İran rəsmilərinin bəyanatları qiymətlərə təsir göstərə bilər. Neft qiymətləri də son ayların ən aşağı səviyyələrindən birinə enib. Hörmüz boğazında gəmi hərəkətində tədricən bərpa müşahidə olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, bölgədə sabitliyin qorunması qlobal enerji bazarı üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.

İranın Xatəm əl-Ənbiya qərargahı ABŞ və İsrailə sərt xəbərdarlıq edib. Qərargah İrana qarşı hər hansı səhv hesablamanın ağır cavabla qarşılanacağını bildirib. Açıqlamada ABŞ, İsrail və onların bölgədəki tərəfdaşları təhdid və təcavüz addımlarından çəkinməyə çağırılıb. İran tərəfi ölkənin müstəqilliyini, təhlükəsizliyini və ərazi bütövlüyünü qorumağa tam hazır olduğunu bəyan edib. Bu xəbərdarlıq ABŞ ilə İran arasında qarşılıqlı hücumların sülh danışıqlarını təhlükə altına salmasından sonra səsləndirilib. Tehran mümkün hərbi addımların regionda gərginliyi daha da artıracağını hesab edir. Son açıqlama Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də həssas olaraq qaldığını göstərir.

Vaşinqtonun səfir təyinatları region üçün mühüm siqnal sayılır

Nəvaf Salam ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə İsraillə əldə olunan çərçivə razılaşmasının uzunmüddətli nizamlanmaya yönəlmiş danışıqların əsasını təşkil etdiyini, lakin bunun sülh müqaviləsi olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Livan İsraillə danışıqlara həvəs göstərən tərəf deyil, lakin minlərlə insanın həyatına son qoyan iki müharibədən sonra yaranmış vəziyyət bu mərhələyə gətirib çıxarıb.

ABŞ, Kanada və Meksikanın birgə ev sahibliyi etdiyi 2026-cı il FIFA Dünya Çempionatı zamanı müxtəlif ölkələrin azarkeşləri tribunlarda və fan zonalarında Fələstinə dəstək aksiyaları keçiriblər.