Suriya–Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin sədri, doktor Muxtar Fateh Bi Dilinin qələmə aldığı məqalədə vurğulanır ki, son onilliklər ərzində Azərbaycan–Suriya münasibətləri siyasi və iqtisadi durğunluq, hətta qopma mərhələsindən keçib. Bu vəziyyət xalqlar arasında fikir ayrılıqlarından deyil, daha çox keçmiş Suriya rejiminin – diktator Bəşər Əsəd dövründə yürüdülən siyasətin birbaşa nəticəsi olub. Həmin hakimiyyət Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində torpaqlarının işğalı zamanı Ermənistanı siyasi baxımdan dəstəkləməklə suverenlik və ərazi bütövlüyü prinsiplərini açıq şəkildə gözardı edib və bu, iki xalqın maraqları ilə ziddiyyət təşkil edib.

Türkiyə və Azərbaycan arasında 12-ci Dönəm Karma İqtisadi Komissiya (KEK) Protokolü imzalanıb. Protokol çərçivəsində 110 maddəlik Eylem Planı da təsdiqlənib və bu plan ölkələrarası iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və strateji layihələrin həyata keçirilməsi üçün əsas istiqamətləri müəyyən edir. Nazir həmçinin qeyd edib ki, Azərbaycan təbii resurslar baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir və enerji qiymətlərindəki dəyişikliklər gələcək ticarət balansına müsbət təsir göstərəcək. Ötən il Türkiyə–Azərbaycan arasında ticarət həcmi 8 milyard dollara çatıb. Bu göstərici, Qazaxıstanla birlikdə Türk Dövlətləri arasında əldə edilmiş ən yüksək ticarət həcmidir. Nazir Bolat əlavə edib ki, mövcud dalğalanmalar konjonktür xarakterlidir və keçicidir, yaxın gələcəkdə enerji bazarındakı dəyişikliklər ticarət əlaqələrini daha da gücləndirəcək.

Türkiyə hazırda Azərbaycan qazının da daxil olduğu mənbələrdən təbii qazı idxal edir və bu qaz artıq Suriya və Avropaya ixrac olunur. İtaliyanın Milan şəhərində keçirilən forumda iştirak edən Bayraktar, Anadolu Agentliyinə (AA) verdiyi açıqlamada həm ikitərəfli görüşlərdən, həm də enerji sahəsindəki yeni addımlardan danışıb. “Qısa müddət ərzində Suriya ilə Türkiyənin qaz sistemlərini birləşdirdik və Azərbaycan qazının Suriya bazarına çıxışı təmin olundu. Həmçinin, İraqla sərhəddə yerləşən boru xətti vasitəsilə yaxın zamanda bu ölkəyə də qaz ixracına başlaya bilərik.”

Təlim alacaq suriyalı hərbçilər daha sonra TSK tərəfindən öz ölkələrində də hazırlığa cəlb olunacaqlar. Türkiyə, Somali və Liviyada həyata keçirilən modelə bənzər şəkildə Suriyada da hərbi məktəb və gizir məktəbi qurmağı planlaşdırır. Bu barədə “Yeni Şafak”a danışan mənbələr belə deyib: “Biz Türkiyə olaraq Suriya ordusunun müdafiə qabiliyyətini gücləndirmək üçün təlim və məsləhətçilik edəcəyik. Təlimlərə başladıq, əsgərlərin hazırlığı artıq gedir”.

Nəsiminin Hələbdəki məzarı Türkmən kimliyinin simvoludur. O Nəsiminin Hələbdəki məzarının təkcə bir şəxsin qəbri olmadığını, həm də ortaq Türk-İslam mədəniyyətinin və türkmən kimliyinin canlı bir simvolu olduğunu vurğulayıb. “Harada bir məzar daşımız varsa, orası bizim torpağımızdır. Nəsiminin Hələbdəki məzarı bizə miras və əmanət kimi qalıb. Oradakı insanlar da bu əmanətə sahib çıxır və hər zaman da çıxacaqlar.” - deyə Muxtar Fatih Beydili qeyd edib. Beydili qeyd edir ki, Nəsimi yalnız Azərbaycan ədəbiyyatının deyil, bütövlükdə Türk-İslam dünyasının ortaq dəyərlərindən biridir və onun məzarı Suriyadakı türkmənlər üçün kimlik və mənsubiyyətin konkret bir təcəssümüdür.

Bu gün Suriya ilə Azərbaycan arasında yeni bir mərhələnin başladığını müşahidə edirik. Azərbaycanın çoxvektorlu xarici siyasət strategiyasında Yaxın Şərq dövlətləri ilə əlaqələr önəmli yer tutmaqdadır. Azərbaycanın Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra Suriya ilə əlaqələrini canlandırması da bunu bir daha sübut edir. O bildirib ki, Suriyada yeni hakimiyyətin formalaşmasından qısa bir müddət sonra Prezident İlham Əliyevin tapşırığına əsasən Baş nazirin müavini Samir Şərifovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Suriyaya səfər etdi. Tərəflər arasında keçirilən rəsmi görüşlərdə Azərbaycan Suriyadan olduqca müsbət mesajlar aldı. Daha sonra isə Azərbaycan və Suriya prezidentlərinin lV Antalya Diplomatik Forumu çərçivəsində görüşləri oldu və bunun məntiqi ardıcıllığı kimi Suriya Prezidenti iyulun 12-də Azərbaycana səfər etdi.

Azərbaycan, Türkiyə və Qətər hökumətlərinə təşəkkür edirik. Bu dəstəyin müsbət təsirlərini bütün Suriya xalqı hiss edəcək. Suriya Energetika Nazirliyinin korporativ kommunikasiyalar üzrə direktoru Əhməd Süleyman, ölkəsinin enerji infrastrukturunun bərpasında Azərbaycan, Türkiyə və Qətərin göstərdiyi dəstəyə görə minnətdarlığını bildirib.

“Bu sərgi Azərbaycanın hərbi texnologiyalarının və silah sənayesinin tanıdılması üçün atılmış çox ciddi addımdır. Bugünkü dünyada silah istehsal edən çox sayda ölkə var, lakin Türkiyə silahlarının əsas fərqi odur ki, onlar artıq real müharibələrdə sınaqdan çıxıb və öz sözünü deyib,” – deyə Hafizoğlu vurğulayıb.

Dünyanın siyasi xəritəsində geosiyasi plitələr tərpənəndə, bu titrəyişə sadəcə ayaq uydurmaq yox, onu fürsətə çevirib öz mövqeyini gücləndirə bilən ölkələr çox azdır.

Bu səfər, xüsusilə keçmiş illərdə Suriya ilə Azərbaycan arasındakı siyasi gərginliklər səbəbilə donmuş vəziyyətdə olan ikitərəfli münasibətlər üçün strateji dönüş nöqtəsi hesab olunur.