Hörmüz boğazında hərəkət edən tanker naməlum mərmi ilə vurulub. Zərbədən sonra gəmidə yanğın baş versə də, alov söndürülüb. Tankerin bütün heyət üzvlərinin təhlükəsiz olduğu bildirilir. Hadisə avqustun 25-də yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən qeydə alınıb. Tankeri hansı tərəfin və hansı vasitə ilə vurduğu hələ müəyyənləşdirilməyib. Aidiyyəti qurumlar hadisənin səbəblərini araşdırırlar. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları qurumu boğazdan keçən gəmiləri yüksək ehtiyatlılığa çağırıb. Bölgədə davam edən gərginlik fonunda Hörmüz boğazından gündəlik gəmi keçidlərinin müharibədən əvvəlki səviyyə ilə müqayisədə təxminən 95 faiz azaldığı bildirilir.
#Hörmüz boğazı
Qətərin Baş naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Taninin Tehran səfərində əsas məsələlərdən biri İranın Omanla razılaşmanı həyata keçirməyə nə dərəcədə hazır olduğunu müəyyənləşdirməkdir. Qətərli mütəxəssis Abdullah Bəndər əl-Üteybi səfərin İran tərəfinin mövqeyini qiymətləndirmək üçün mühüm imkan yaratdığını bildirib. Doha İranın Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinə həqiqətən hazır olub-olmadığını öyrənməyə çalışır. Digər mühüm məsələ İran daxilində bu mövzuda vahid mövqenin mövcudluğudur. İran və Oman müvəqqəti gəmiçilik dəhlizinin yaradılması və minaların təmizlənməsi üzərində işləyirlər. Bununla yanaşı, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu boğaza tam nəzarət etdiyini bildirib. Bu açıqlama İran daxilində razılaşmanın həyata keçirilməsi ilə bağlı mümkün fikir ayrılıqları məsələsini gündəmə gətirib. Qətərin diplomatik səyləri Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin bərpasına və bölgədə gərginliyin azaldılmasına yönəlib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı dəniz mühasirəsinin davam etdiyini açıqlayıb. Komandanlığın məlumatına görə, ABŞ qüvvələri indiyədək 75 ticarət gəmisinin istiqamətini dəyişdirib. Üç gəminin hərəkət imkanlarının sıradan çıxarıldığı bildirilir. Daha iki gəmiyə isə ABŞ qüvvələri daxil olub. Bu tədbirlərin mühasirə tələblərinə əməl olunmasını təmin etmək məqsədilə həyata keçirildiyi qeyd edilir. Son həftələrdə ABŞ qüvvələrinin istiqamətini dəyişdirdiyi gəmilərin sayı davamlı şəkildə artır. Avqustun 21-də bu göstəricinin 68 olduğu bildirilirdi. ABŞ qüvvələri İran limanlarına gedən və oradan çıxan gəmilərə qarşı nəzarəti davam etdirir.
İran və Qətər Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsi üzrə birgə layihənin həyata keçirilməsini müzakirə ediblər. Danışıqlar Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Taninin Tehrana səfəri zamanı aparılıb. O, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Tərəflər boğazda müvəqqəti gəmiçilik dəhlizinin yaradılması təklifini də nəzərdən keçiriblər. Təklifin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Minaların təmizlənməsi üzrə birgə layihə də müzakirə olunan çərçivənin tərkib hissəsidir. Görüşdə bölgədə gərginliyin azaldılması və dialoqun bərpası imkanları da müzakirə edilib. Danışıqlar Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi ilə bağlı diplomatik fəallığın artdığı bir vaxta təsadüf edir.
Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülati və Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov telefon danışığı aparıblar. Tərəflər Yaxın Şərqdəki son vəziyyəti müzakirə ediblər. Danışıqlarda Hörmüz boğazında baş verən hadisələrə xüsusi diqqət ayrılıb. İran və Omanın boğazda müvəqqəti dəniz dəhlizi yaratmaq təklifi də nəzərdən keçirilib. Təşəbbüs gəmilərin təhlükəsiz hərəkətinin təmin olunmasına yönəlib. İran və Oman məsələ ilə bağlı danışıqları davam etdirirlər. Misir və Rusiya nazirləri ikitərəfli münasibətlərin inkişafını da müzakirə ediblər. Telefon danışığı Hörmüz boğazı ətrafında diplomatik fəallığın artdığı bir vaxta təsadüf edib.
ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (CIA) direktoru Con Retkliffin Moskvaya gizli səfəri Vaşinqtonun Rusiya ilə bağlı narahatlığını və mümkün risklərə qarşı diplomatik kanalları işə saldığını göstərib. ABŞ mətbuatının yazdığına görə, Retkliff səfər zamanı Rusiya rəsmilərinə Moskvanın NATO üzvü ölkələrdən hər hansı birinə mümkün hücumu ilə bağlı xəbərdarlıq edib. “The Wall Street Journal” və CBS News-un məlumatlarına əsasən, ABŞ kəşfiyyatı Rusiyanın qarşıdakı illərdə NATO-nun birliyini məhdudmiqyaslı hücumla sınağa çəkə biləcəyini ehtimal edir.
Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani cümə axşamı Tehrana səfər edəcək. O, İranın bir sıra yüksək vəzifəli rəsmiləri ilə görüşlər keçirəcək. Danışıqların əsas məqsədi bölgədə gərginliyin azaldılması yollarını müzakirə etməkdir. Tərəflər dialoqun bərpası üçün əlverişli şəraitin yaradılması imkanlarını da nəzərdən keçirəcəklər. Qətər mübahisələrin həllində diplomatik yolu ən səmərəli vasitə hesab etdiyini bir daha vurğulayıb. Görüşlərdə Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçilik məsələsinə xüsusi diqqət yetiriləcək. Qətər boğazdakı vəziyyətin fevralın 28-dən əvvəlki şəraitə qaytarılmasının zəruriliyini gündəmə gətirəcək. Səfər bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyin təmin olunması istiqamətində diplomatik səylərin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir.
ABŞ müdafiə naziri Pit Heqset İrana qarşı hərbi gücdən istifadə variantının gündəmdə qaldığını bildirib. Vaşinqton bu həftə İranı iqtisadi baxımdan təcrid etmək məqsədilə genişmiqyaslı sanksiyalar tətbiq edib. Heqset hazırda iqtisadi təzyiqin Tehrana ən çox təsir edən vasitələrdən biri olduğunu deyib. Bununla yanaşı, ABŞ hərbi zərbələr endirmək imkanından imtina etməyib. Müdafiə naziri xüsusilə Hörmüz boğazında hərbi gücdən istifadə ehtimalının istisna edilmədiyini bildirib. Onun açıqlaması ABŞ ilə İran arasında gərginliyin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Vaşinqton iqtisadi sanksiyalar vasitəsilə İranın imkanlarını məhdudlaşdırmağa çalışır. Heqsetin bəyanatı hərbi variantın da ABŞ rəhbərliyinin nəzərdən keçirdiyi vasitələr sırasında qaldığını göstərir.
İran hərbi gəmisinin Hörmüz boğazında Hindistan neft tankerinin qarşısını aldığı bildirilir. Məlumatı İranın “Fars” xəbər agentliyi yayıb. “HAANA” adlı tanker Oman dəhlizindən keçməyə çalışıb. İran hərbi gəmisi tankerə xəbərdarlıq edib. Bundan sonra gəminin keçidinin qarşısının alındığı bildirilib. Hadisə Hörmüz boğazının cənub keçidində baş verib. “Fars” son 24 saat ərzində həmin keçiddə gəmi hərəkətinin müşahidə edilmədiyini bildirib. Hadisə bölgədə gəmiçiliklə bağlı gərginliyin davam etdiyi şəraitdə qeydə alınıb.
Yaponiya Hörmüz boğazından enerji asılılığını azaltmağa hazırlaşır. Ölkə daha etibarlı enerji təchizatı sistemi yaratmaq niyyətindədir. 2025-ci ildə Yaponiyanın xam neft idxalının 93 faizi Hörmüz boğazından keçib. Yeni plan hökumətin çərşənbə günü keçirilən iclasında təqdim olunub. Konkret tədbirlərin ilin sonunadək müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Yaponiya Yaxın Şərqin neft hasil edən ölkələri ilə əməkdaşlığı genişləndirmək istəyir. Hörmüz boğazından yan keçən boru kəməri layihələrinə xüsusi diqqət ayrılacaq. Tokio bununla ölkənin enerji təhlükəsizliyini gücləndirməyi hədəfləyir.
İran və Oman Hörmüz boğazı ilə bağlı razılığa gəlib. Açıqlamanı İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun sözçüsü verib. Tərəflər arasında danışıqlar təxminən bir ay əvvəl başlayıb. İran rəsmisi danışıqların hər iki tərəfin qəbul etdiyi nəticə ilə yekunlaşdığını bildirib. Razılaşma Hörmüz boğazının sularında İran və Omanın paylarını əhatə edir. Boğazdan əldə olunan gəlirlərin bölgüsü ilə bağlı da razılığın əldə edildiyi bildirilir. Razılaşmanın konkret bölgü nisbətləri açıqlanmayıb. İran tərəfi ABŞ-ni danışıqları ləngitməkdə ittiham edib.
İran və Oman Hörmüz boğazında gəmilərin təhlükəsiz hərəkətinin mərhələli şəkildə bərpası məqsədilə müvəqqəti dəniz dəhlizinin yaradılması və boğazın minalardan təmizlənməsi üzrə birgə layihənin həyata keçirilməsi məsələsini müzakirə edib. Tərəflərin birgə açıqlamasında danışıqlar zamanı təhlükəsiz gəmiçiliyin bərpasına imkan verəcək mərhələli çərçivənin nəzərdən keçirildiyi bildirilib.