ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin davam etdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, gün ərzində 55 ticarət gəmisi boğazdan keçib. Bu gəmilər dünya bazarlarına milyonlarla barel neft və müxtəlif yüklər daşıyıb. ABŞ tərəfi beynəlxalq su yolunda təhlükəsizliyin qorunduğunu bildirib. Hərbi qüvvələrin bölgədə fəaliyyətini davam etdirdiyi vurğulanıb. Açıqlama İranın boğazın bağlandığını bəyan etməsindən sonra verilib. Tehran qərarını Livandakı hadisələrlə əlaqələndirib. Hörmüz boğazı ətrafında vəziyyət diqqətlə izlənilir.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Hörmüz boğazının bağlandığını açıqlayıb. Qurum gəmilərə bölgəyə yaxınlaşmamaq barədə xəbərdarlıq edib. Tehran bu addımı Livandakı hadisələr və atəşkəs öhdəliklərinin pozulması ilə əlaqələndirir. İran tərəfi gəmi hərəkətinin təhlükəsizlik riski daşıdığını bildirib. ABŞ isə boğazın faktiki bağlandığını təsdiqləyən sübut görmədiyini açıqlayıb. Cey Di Vens neft daşımalarının davam etdiyini deyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Məsələ beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.

İran Livandakı vəziyyətlə bağlı ABŞ-yə təzyiq göstərməyə çalışır. Tehran İsrailin razılaşma memorandumunun şərtlərinə əməl etməsini tələb edir. Hörmüz boğazının bağlanması ilə bağlı açıqlama da bu kontekstdə qiymətləndirilir. Bunun real qərar, yoxsa xəbərdarlıq olduğu hələ məlum deyil. Son günlər İran rəsmilərinin sərt bəyanatları diqqət çəkir. Tehran Livandakı hadisələri danışıqlar prosesinin ayrılmaz hissəsi hesab edir. Ekspertlər İranın bu məsələni diplomatik gündəliyin əsas mövzularından birinə çevirdiyini bildirirlər. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

İran Hörmüz boğazının bağlandığını açıqlayıb. Rəsmi Tehran bu addımı İsrailin Livandakı hücumlarına cavab kimi təqdim edir. İranın Mərkəzi Hərbi Qərargahı qərarın dövlət televiziyası vasitəsilə elan olunduğunu bildirib. Açıqlamada gəmi hərəkətinin dayandırıldığı qeyd edilir. İran bu addımı qarşı tərəfin öhdəlikləri pozması ilə əlaqələndirib. Rəsmilər hücumların davam edəcəyi halda əlavə tədbirlərin görülə biləcəyini vurğulayıblar. Hörmüz boğazı dünya enerji ticarəti üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qərar beynəlxalq bazarlarda diqqətlə izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp həftəsonu Kemp-Devid iqamətgahına səfər edəcək. Ağ Evin məlumatına görə, səfər zamanı siyasi və dövlət məsələlərinə dair görüşlər keçiriləcək. Trampın ailə üzvləri də onu müşayiət edəcəklər. Səfər ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların qeyri-müəyyən mərhələsinə təsadüf edir. İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlar son anda təxirə salınıb. Livandakı gərginliyin yenidən artması prosesə əlavə təsir göstərib. Diplomatik səylərin əsas məqsədlərindən biri Hörmüz boğazında gəmiçiliyin tam bərpasıdır. Vaşinqton bölgədə sabitliyin təmin olunması üçün danışıqların davam etdirilməsində maraqlı olduğunu bildirir.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə ABŞ-ni İsrailin anlaşma memorandumuna əməl etməsini təmin etməyə çağırıb. O bildirib ki, İran diplomatik prosesi davam etdirməyə hazırdır və qarşı tərəfdən də eyni yanaşmanı gözləyir. Xətibzadənin sözlərinə görə, Tehran Qəzza da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə sülhün tərəfdarıdır. O vurğulayıb ki, Livanla bağlı məsələlər memorandumda münaqişə ilə birbaşa əlaqəsinə görə yer alıb. İran rəsmisi işğalın sona çatmasının və beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini qeyd edib. Xətibzadə Hörmüz boğazında gəmiçiliyin davam etdiriləcəyini də açıqlayıb. O, 60 gün ərzində keçid haqqı tətbiq edilməyəcəyini bildirib. Eyni zamanda gələcək razılaşmalarda dondurulmuş İran vəsaitlərinin azad edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron qanunsuz miqrantlar üçün üçüncü ölkələrdə geri qaytarma mərkəzlərinin yaradılmasına qarşı olduğunu açıqlayıb. O bildirib ki, bu yanaşma nə effektivdir, nə də Avropanın prinsiplərinə uyğundur. Makron qanunsuz miqrasiyaya qarşı daha təsirli tədbirlərin tərəfdarı olduğunu vurğulayıb. Fransa lideri eyni zamanda Rusiyanın neft və təbii qaz sektoruna qarşı sanksiyaların sərtləşdiriləcəyini bəyan edib. O, ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu da mühüm addım kimi qiymətləndirib. Makronun sözlərinə görə, bu razılaşma bölgədə sabitliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Fransa Prezidenti İsrail qoşunlarının Livandan çıxarılmasını dəstəklədiklərini bildirib. O, Qəzzadakı humanitar vəziyyətin qəbuledilməz olaraq qaldığını da vurğulayıb.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İsraili Livanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyə çağırıb. O, bu bəyanatı Avropa İttifaqının zirvə toplantısından sonra keçirilən mətbuat konfransında səsləndirib. Fon der Lyayen ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu mühüm fürsət kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, razılaşma Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinə və regional təhlükəsizliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Avropa Komissiyasının sədri Livandakı vəziyyətin ciddi narahatlıq doğurduğunu bildirib. O, sabit və suveren Livanın Yaxın Şərqdə sülh üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fon der Lyayen Avropa İttifaqının Livan hakimiyyətinin silahsızlaşdırma siyasətini dəstəklədiyini qeyd edib. Antonio Koşta isə ABŞ-İran razılaşmasını bölgə üçün mühüm dönüş nöqtəsi adlandırıb.

Yaponiya Baş naziri Sanae Takaichi təhlükəsiz şəkildə Hörmüz Boğazını keçmiş gəmi barədə məlumat verib. Gəmidə üç yapon ekipaj üzvü olub. Tanker Liberiya bayrağı altında, Kyoei Tanker şirkətinə məxsusdur. Gəminin keçidi ilə yapon ekipajlı bütün gəmilər Körfəzdən çıxmışdır. Hələ 37 digər Yaponiya-əlaqəli gəmi keçid üçün gözləyir. Yaponiya hökuməti sərbəst və təhlükəsiz gəmilər üçün diplomatik səyləri davam etdirəcək. Hadisə beynəlxalq dəniz təhlükəsizliyi baxımından önəmlidir. Bu, Hürmüz Boğazında gəmilərin hərəkətinə nəzarət mexanizminin işini göstərir.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanı ləğv edib. CENTCOM dəniz hərəkətinə maneələrin aradan qaldırıldığını açıqlayıb. İran limanlarına giriş-çıxış artıq məhdudlaşdırılmır. ABŞ hərbi gəmiləri bölgədə qalmağa davam edəcək. Məqsəd razılaşmanın icrasına nəzarət etməkdir. Hörmüz boğazında ticarət axınının artacağı gözlənilir. Bu qərar regional dəniz təhlükəsizliyinə təsir edir. ABŞ–İran prosesində yeni mərhələ başlayır.

Küveyt müharibə dövründə elan etdiyi “fors-major” rejimini ləğv edib. Qərar dərhal qüvvəyə minib. Neft hasilatının 2 milyon barrelə çatdırılması planlaşdırılır. Bu proses Hörmüz boğazının açılması ilə üst-üstə düşür. Kommersiya daşımalarının bərpası da nəzərdə tutulur. Enerji sektorunda normal fəaliyyətə qayıdıldığı bildirilir. Qlobal bazarlarda sabitlik gözləntiləri artır. Neft təklifi yüksəlir.

Bank of America Hörmüz boğazının tam açılmasının neft qiymətlərini azalda biləcəyini bildirib. Brent neftinin orta qiymət proqnozu 93 dollardan 82 dollara endirilib. İlin ikinci yarısı üçün 70–80 dollar aralığı gözlənilir. Hörmüzün açılması qlobal təklifi artıracaq. ABŞ–İran razılaşması bazarda müsbət gözlənti yaradıb. Neft qiymətləri artıq enişə keçib. Enerji bazarında sabitlik siqnalları güclənir. Qlobal iqtisadiyyat prosesə həssas reaksiya verir.