Fransa Prezidenti Emmanuel Makron qanunsuz miqrantlar üçün üçüncü ölkələrdə geri qaytarma mərkəzlərinin yaradılmasına qarşı olduğunu açıqlayıb. O bildirib ki, bu yanaşma nə effektivdir, nə də Avropanın prinsiplərinə uyğundur. Makron qanunsuz miqrasiyaya qarşı daha təsirli tədbirlərin tərəfdarı olduğunu vurğulayıb. Fransa lideri eyni zamanda Rusiyanın neft və təbii qaz sektoruna qarşı sanksiyaların sərtləşdiriləcəyini bəyan edib. O, ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu da mühüm addım kimi qiymətləndirib. Makronun sözlərinə görə, bu razılaşma bölgədə sabitliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Fransa Prezidenti İsrail qoşunlarının Livandan çıxarılmasını dəstəklədiklərini bildirib. O, Qəzzadakı humanitar vəziyyətin qəbuledilməz olaraq qaldığını da vurğulayıb.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İsraili Livanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyə çağırıb. O, bu bəyanatı Avropa İttifaqının zirvə toplantısından sonra keçirilən mətbuat konfransında səsləndirib. Fon der Lyayen ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu mühüm fürsət kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, razılaşma Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinə və regional təhlükəsizliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Avropa Komissiyasının sədri Livandakı vəziyyətin ciddi narahatlıq doğurduğunu bildirib. O, sabit və suveren Livanın Yaxın Şərqdə sülh üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fon der Lyayen Avropa İttifaqının Livan hakimiyyətinin silahsızlaşdırma siyasətini dəstəklədiyini qeyd edib. Antonio Koşta isə ABŞ-İran razılaşmasını bölgə üçün mühüm dönüş nöqtəsi adlandırıb.

Yaponiya Baş naziri Sanae Takaichi təhlükəsiz şəkildə Hörmüz Boğazını keçmiş gəmi barədə məlumat verib. Gəmidə üç yapon ekipaj üzvü olub. Tanker Liberiya bayrağı altında, Kyoei Tanker şirkətinə məxsusdur. Gəminin keçidi ilə yapon ekipajlı bütün gəmilər Körfəzdən çıxmışdır. Hələ 37 digər Yaponiya-əlaqəli gəmi keçid üçün gözləyir. Yaponiya hökuməti sərbəst və təhlükəsiz gəmilər üçün diplomatik səyləri davam etdirəcək. Hadisə beynəlxalq dəniz təhlükəsizliyi baxımından önəmlidir. Bu, Hürmüz Boğazında gəmilərin hərəkətinə nəzarət mexanizminin işini göstərir.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanı ləğv edib. CENTCOM dəniz hərəkətinə maneələrin aradan qaldırıldığını açıqlayıb. İran limanlarına giriş-çıxış artıq məhdudlaşdırılmır. ABŞ hərbi gəmiləri bölgədə qalmağa davam edəcək. Məqsəd razılaşmanın icrasına nəzarət etməkdir. Hörmüz boğazında ticarət axınının artacağı gözlənilir. Bu qərar regional dəniz təhlükəsizliyinə təsir edir. ABŞ–İran prosesində yeni mərhələ başlayır.

Küveyt müharibə dövründə elan etdiyi “fors-major” rejimini ləğv edib. Qərar dərhal qüvvəyə minib. Neft hasilatının 2 milyon barrelə çatdırılması planlaşdırılır. Bu proses Hörmüz boğazının açılması ilə üst-üstə düşür. Kommersiya daşımalarının bərpası da nəzərdə tutulur. Enerji sektorunda normal fəaliyyətə qayıdıldığı bildirilir. Qlobal bazarlarda sabitlik gözləntiləri artır. Neft təklifi yüksəlir.

Bank of America Hörmüz boğazının tam açılmasının neft qiymətlərini azalda biləcəyini bildirib. Brent neftinin orta qiymət proqnozu 93 dollardan 82 dollara endirilib. İlin ikinci yarısı üçün 70–80 dollar aralığı gözlənilir. Hörmüzün açılması qlobal təklifi artıracaq. ABŞ–İran razılaşması bazarda müsbət gözlənti yaradıb. Neft qiymətləri artıq enişə keçib. Enerji bazarında sabitlik siqnalları güclənir. Qlobal iqtisadiyyat prosesə həssas reaksiya verir.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla bağlı açıqlamalar verib. O, sanksiyaların müvəqqəti ləğvinin mümkün olduğunu bildirib. Hörmüz boğazının sərbəst keçid zonası olması vurğulanıb. ABŞ-ın bəzi gəmilərə keçid icazəsi verdiyi qeyd olunub. İranın raket imkanları ilə bağlı yeni şərtlər irəli sürülüb. Konqresin yaxın zamanda məlumatlandırılacağı bildirilib. Livanda təhlükəsizlik məsələləri də razılaşmaya daxil edilib. İsrailə mülki hücumlarla bağlı xəbərdarlıq edilib.

Ağ Ev ABŞ–İran razılaşmasının mətnini Konqresə təqdim edib. Sənəd hərbi əməliyyatların tam dayandırılmasını nəzərdə tutur. Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə döyüşlərin bitdiyi qeyd olunur. ABŞ 30 gün ərzində İran limanlarına blokadanı ləğv edəcək. İran Hörmüz boğazında təhlükəsiz keçidi təmin edəcək. Tərəflər 60 gün ərzində yekun razılaşma üçün danışıqlar aparacaq. Müddətin uzadıla biləcəyi də bildirilib. Proses diplomatik mərhələyə keçib.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlama verib. O, 12,5 milyon barrel neftin boğazdan keçdiyini bildirib. Bu göstərici memorandumdan sonra qeydə alınıb. Vens enerji axınının bərpa olunduğunu qeyd edib. Hörmüz boğazı qlobal neft ticarətində mühüm rol oynayır. ABŞ rəsmisi razılaşmanın sabitliyə töhfə verdiyini deyib. Enerji bazarında vəziyyətin yaxşılaşdığı vurğulanıb. Mövzu qlobal iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətlidir.

Fransa bayraqlı LNG tankerinin Hörmüz boğazından keçdiyi bildirilir. Gəmi Qətərin Ras Laffan limanından yüklənib. Onun Pakistanın Port Qasim limanına getdiyi qeyd olunur. Tanker boğazı təhlükəsiz şəkildə keçib. Hörmüz boğazı enerji daşımaları üçün kritik marşrut sayılır. ABŞ Prezidenti Tramp boğazın tezliklə tam açılacağını deyib. Hadisə regional enerji təhlükəsizliyi fonunda diqqət çəkib. Dəniz ticarəti axını davam edir.

ABŞ–İran aralıq razılaşmasından sonra yeni danışıqlar mərhələsinin başlayacağı bildirilir. Sənəd yekun razılaşma deyil və dəyişdirilə bilər. Tramp bunun son sənəd olmadığını qeyd edib. Makron isə açıqlamaların hərfi qəbul edilməməsini tövsiyə edib. İlk mərhələdə əsas məqsəd döyüşlərin dayandırılmasıdır. Hörmüz boğazının açılması prioritet kimi göstərilir. Nüvə məsələsi 60 günlük danışıqlarda müzakirə olunacaq. İsveçrədə imzalanma mərasimindən sonra prosesin davam edəcəyi bildirilir.

Donald Tramp Rusiya və Çinin İran müharibəsi zamanı “neytral” mövqe tutduğunu bildirib. O, Si Cinpin və Vladimir Putinə təşəkkür edib. Tramp Çinin böhranın həllinə müəyyən dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti bu mövqenin gərginliyi azaltdığını vurğulayıb. Eyni zamanda Hörmüz boğazı ilə bağlı beynəlxalq hərbi təşəbbüslərə münasibət bildirib. Tramp ABŞ-ın belə yardımlara ehtiyac duymadığını deyib. O, bəzi ölkələrin yalnız sonradan prosesə qoşulmaq istədiyini bildirib. Mövzu Yaxın Şərqdə diplomatik gərginlik fonunda gündəmdə qalır.