#ABŞ və İsrailin İran siyasəti

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) İrandan atılan ballistik raket və pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən uğurla dəf edildiyini açıqlayıb. BƏƏ Müdafiə Nazirliyinin yaydığı yazılı bəyanatda bildirilir ki, ölkənin müxtəlif bölgələrində eşidilən partlayış səsləri hava hücumundan müdafiə bölmələri və qırıcı təyyarələrin müdaxiləsi nəticəsində təhdidlərin havada məhv edilməsindən qaynaqlanıb. Nazirlik bütün müdafiə vahidlərinin İran mənbəli hücumlara qarşı tam hazırlıq və yüksək teyakkuz vəziyyətində olduğunu vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Florida ştatındakı həftəsonu tətilindən Vaşinqtona qayıdarkən təyyarədə jurnalistlərin suallarını cavablandırıb və Yaxın Şərqdəki son hadisələrlə bağlı mühüm iddialar irəli sürüb. Tramp İranın "USS Abraham Lincoln" (CVN-72) aviadaşıyıcısını vurduğuna dair xəbərləri qətiyyətlə təkzib edərək, bu iddiaları yalan adlandırıb. "Dünyanın ən böyük gəmilərindən biri olan bu gəmiyə əsla hücum edilməyib, o heç vaxt yanmayıb," diqqətə çatdıran Prezident, sosial mediada yayılan yanğın görüntülərinin saxta olduğunu və reallığı əks etdirmədiyini vurğulayıb.

ABŞ prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Tehran danışıqlar aparmaq istəsə də, hazırda buna hazır görünmür. Tramp iddia edib ki, ABŞ İranın pilotsuz uçuş aparatları istehsal edən müəssisələrinə zərbələr endirib. O qeyd edib ki, Tehran danışıqlar aparmaq niyyətində olsa da, Vaşinqton hesab edir ki, İran hələ bu mərhələyə hazır deyil.

İranın Mərkəzi əyalətində yerləşən yaşayış məntəqəsinə ABŞ və İsrail qüvvələri tərəfindən hava zərbəsi endirilib. İran dövlət televiziyasının yaydığı məlumata görə, hücum əyalətin Hizab kəndini hədəf alıb. Hadisə zamanı kənddəki evlərdən birinə birbaşa mərmi düşməsi nəticəsində dağıntılar yaranıb. İlkin məlumatlara əsasən, hücum nəticəsində 6 mülki şəxs həyatını itirib, 7 nəfər isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alıb. Yaralıların xəstəxanaya yerləşdirildiyi və vəziyyətlərinin izlənildiyi bildirilir.

Səudiyyə Ərəbistanının Hava Hücumundan Müdafiə qüvvələri son 24 saat ərzində Krallığın müxtəlif strateji hədəflərinə yönəlmiş 20 pilotsuz uçuş aparatı (PUA) və bir ballistik raketi zərərsizləşdirib. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, cümə günü axşam saatlarından başlayan hücum dalğası ölkənin Şərq vilayəti, Rub-əl-Xali səhrası və şimaldakı Əl-Cof bölgəsini əhal edib. Paytaxt Riyad yaxınlığındakı Şahzadə Sultan Hava Bazasına atılan ballistik raket isə hədəfə çatmadan vurulub.

İranın Səudiyyə Ərəbistanındakı "Şahzadə Sultan" hava bazasına endirdiyi raket zərbələri nəticəsində ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus strateji texnikalara ciddi ziyan dəyib. "Wall Street Journal" (WSJ) qəzetinin ABŞ rəsmilərinə istinadən yaydığı məlumata görə, son günlərdə həyata keçirilən hücumlar zamanı ABŞ-a məxsus 5 yanacaqdoldurma təyyarəsi uçuş zolağında olarkən zərbələrə məruz qalıb. Bildirilir ki, hadisə zamanı can itkisi olmasa da, təyyarələr tamamilə məhv edilməyib, lakin ciddi zədələnib. Hazırda həmin təyyarələrin təmiri istiqamətində işlər aparılır.

İranın cənub-şərqində yerləşən Kerman vilayətinin təhlükəsizlik qüvvələri ölkədə sabitliyi pozmağa və kütləvi iğtişaşlar törətməyə cəhd edən mütəşəkkil qrupun ifşa olunduğunu bildirib. Kerman vilayətinin səlahiyyətli orqanlarının yaydığı rəsmi bəyanatda qeyd olunur ki, həyata keçirilən xüsusi əməliyyat nəticəsində 14 nəfər saxlanılıb. Saxlanılan şəxslər dövlət təhlükəsizliyinə xələl gətirən fəaliyyətlərdə, qanunsuz yığıncaqlar təşkil etməkdə və ölkə daxilində xaos yaratmaq üçün gizli planlar hazırlamaqda ittiham olunurlar.

Türkiyə təhlükəsizlik mənbələri İrandan atılan ballistik raketlərin NATO hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən zərərsizləşdirilməsindən sonra Ankaranın rəsmi mövqeyinə dair mühüm açıqlamalar verib. Mənbələr vurğulayıb ki, Türkiyə hazırda davam edən regional müharibənin tərəfi deyil və münaqişənin içinə çəkilməmək üçün son dərəcə ehtiyatlı və soyuqqanlı siyasət yürüdür. Bölgədə yeni gərginlik xətlərinin yaranmaması üçün məsuliyyətlə hərəkət edən Ankara İran tərəfinə sözügedən hücuma görə məsuliyyət daşıyanların dərhal müəyyən edilməsi və lazımi tədbirlərin görülməsi barədə çox net mesajlar çatdırıb.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) rəhbəri Rafael Mariano Qrossi Moskvada Rusiyanın "Rosatom" Dövlət Nüvə Enerjisi Korporasiyasının baş direktoru Aleksey Lixaçov ilə keçirdiyi birgə mətbuat konfransında Yaxın Şərqdəki gərginliyin nüvə təhlükəsizliyinə təsirləri barədə xəbərdarlıq edib. Qrossi regiondakı nüvə obyektlərinin hazırkı durumunu "son dərəce həssas" kimi qiymətləndirərək, nüvə faktorunun ön plana çıxdığı yeni bir münaqişə dalğasının şahidi olduqlarını bildirib. O, hazırda sülh və müharibə arasında "incə bir xətt" üzərində yeridiklərinə işarə edərək, hərbi əməliyyatların mümkün qədər tez başa çatmasının və danışıqlar masasına qayıtmağın zəruriliyini vurğulayıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Tehranda keçirilən "Qüds günü" yürüşü zamanı verdiyi bəyanatda qlobal enerji bazarlarındakı bahalaşmaya toxunub. Nazir dünya bazarında neft qiymətlərinin yüksəlməyə davam edəcəyini proqnozlaşdıraraq, bu vəziyyətin birbaşa günahkarının ABŞ və İsrail olduğunu bildirib. Əraqçi qeyd edib ki, sözügedən ölkələrin Yaxın Şərqdə apardığı aqressiv siyasət regionu fəlakətə sürükləyir və bunun iqtisadi fəsadlarına görə məhz Vaşinqton və Təl-Əviv hesab verməlidir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Fox News" kanalına verdiyi müsahibədə Hörmüz boğazında artan gərginliyə toxunaraq, Vaşinqtonun bölgədəki hərbi mövqeyini daha da sərtləşdirəcəyinə dair mesajlar verib. Prezident bölgədəki ABŞ personalının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün bütün hərbi variantların masada olduğunu vurğulayaraq, "Gərəkərsə müdaxilə edərik" deyib. Tramp hadisələrin gedişatı ilə bağlı "Nələr olacağını hamımız birlikdə görəcəyik" ifadəsini işlətməklə yanaşı, gələn həftə üçün planlaşdırılan əməliyyatların miqyasına dair "Onları çox sərt vuracağıq" xəbərdarlığını edib.

Bəhreyn ordusu fevralın 28-dən bəri davam edən regional gərginlik çərçivəsində İran tərəfindən ölkə ərazisinə yönələn hava hücumlarının statistikasını paylaşıb. Rəsmi "X" platformasında yayımlanan bəyanata əsasən, Krallığın hava hücumundan müdafiə sistemləri indiyədək İrandan atılan 115 raket və 191 pilotsuz uçuş aparatını (PUA) uğurla zərərsizləşdirib. Ordu rəhbərliyi qeyd edib ki, ballistik raketlər və dronlar vasitəsilə mülki əhalinin və şəxsi mülkiyyətin hədəf alınması beynəlxalq humanitar hüquq normalarının kobud şəkildə pozulmasıdır.