#İran–ABŞ danışıqları

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai yaxın günlərdə İran və ABŞ nümayəndələri arasında Qətərdə danışıqlar keçiriləcəyi ilə bağlı iddiaları təkzib edib.O, bununla ABŞ Prezidenti Donald Trampın tərəflərin Tehranın təşəbbüsü ilə çərşənbə axşamı Dohada danışıqlar aparacağı barədə açıqlamasını təkzib etmiş olub.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ilə əməkdaşlığın tamamilə daxili qanunvericilik və yüksək səviyyəli milli təhlükəsizlik mandatları çərçivəsində qalacağını qətiyyətlə bəyan edib və dərhal, yoxlanılmamış nüvə təftişlərinin keçiriləcəyi ilə bağlı gözləntiləri azaldıb.

Qətərin "Əl-Cəzirə" telekanalı ABŞ və İran arasında imzalanmış İslamabad memorandumunun ardınca rəsmi Tehranın atacağı növbəti diplomatik addımlarla bağlı kritik məlumatlar yayıb. XİN rəsmisi memorandum çərçivəsində Hörmüz boğazının yenidən dəniz ticarətinə açılması prosesinə toxunaraq, kənar güclərin prosesə müdaxilə cəhdlərini qətiyyətlə rədd edib:

İran və ABŞ arasında bu həftənin cümə günü imzalanması planlaşdırılan rəsmi memorandumun tam mətni yalnız tərəflərin yekun imzalarından sonra ictimaiyyətə açıqlanacaq. Adının açıqlanmasını istəməyən diplomatik mənbə bildirib ki, tərəflər arasında əldə olunmuş ilkin razılaşmaya əsasən, sənədin hüquqi müstəvidə qüvvəyə minəcəyi gün – cümə gününə qədər mətnin məxfiliyi qorunacaq və rəsmi mərasimdən dərhal sonra həm regional, həm də dünya mətbuatı üçün tam şəkildə dərc ediləcək.

İran parlamentinin sədri və ölkənin aparıcı danışıqçılarından biri olan Məhəmməd Baqir Qalibaf 12 günlük müharibənin ildönümü münasibətilə bəyanat yayıb. Onun sözlərinə görə, qarşı tərəf münaqişə zamanı günahsız uşaqların ölümünə səbəb olub və müxtəlif cinayətlər törədib.

ABŞ və İranın Yaxın Şərqdə aylarla davam edən münaqişəyə son qoyacaq sülh sazişi üçün çərçivə sənədi üzərində razılığa gəldiyi iddia olunur. Şərif bildirib ki, sənədin yekun mətni artıq hazırlanıb və müqavilənin növbəti 24 saat ərzində elektron şəkildə imzalanması gözlənilir. Onun sözlərinə görə, sazişin icrası ilə bağlı texniki məsələlərin müzakirəsi məqsədilə gələn həftə danışıqların başlanması ehtimal edilir.

İran mediası ABŞ ilə mümkün sazişin layihəsinin hələ də Tehranda incələndiyini və hələlik rəsmi cavabın göndərilmədiyini bildirib. İranın Mehr Xəbər Agentliyi ABŞ ilə danışıqlar prosesinə dair məlumatlı mənbəyə istinadən yayımladığı xəbərdə qeyd edib ki, layihə hələ də Tehran tərəfindən nəzərdən keçirilir və danışıqların vasitəçisi olan Pakistan tərəfinə heç bir rəsmi cavab verilməyib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ ilə aparılan danışıqlar fonunda Tehranın yalnız əməli addımlara inandığını bəyan edib. O, İranın beynəlxalq arenada əldə etdiyi nəticələrin siyasi vədlərdən deyil, ölkənin hərbi və raket potensialından qaynaqlandığını bildirib. Qalibaf vurğulayıb ki, qarşı tərəf konkret addımlar atmadan Tehran da heç bir addım atmayacaq. Açıqlama İran–ABŞ münasibətlərində etimad böhranının davam etdiyini və tərəflər arasında aparılan danışıqların hələ də mürəkkəb mərhələdə olduğunu göstərir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-İran danışıqlarında əsas mövzular üzrə razılığa gəldiklərini, lakin sazişin imzalanmasının hələ yaxın gələcəkdə baş verməyəcəyini bildirib. Sözçü həmçinin qeyd edib ki, İran mədəni, üslub sahibi və güclü bir dövlət olaraq lazım olan yerlərdə və uyğun üsullarla düşmənə qarşı cavab verəcək və bu yanaşma qarşı tərəfin metodlarını təkrarlamaqla deyil, öz üslubu ilə həyata keçirilir.

İran Xarici İşlər Naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ın “ziddiyyətli və həddindən artıq davranışlarını” diplomatik proseslərdə ciddi maneə hesab edib. Əraqçi Pakistan Daxili İşlər Naziri Mohsin Naqvi ilə görüşündə keçmişdəki vədlərin pozulmasının Tehranın ABŞ-a qarşı dərin etimadsızlığının səbəbi olduğunu vurğulayıb.