Londonda yaşayan 31 yaşlı Amelia adlı qadının hekayəsi, süni intellekt dəstəkli söhbət botlarının psixi sağlamlığa təsirləri ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Depressiya səbəbindən işini itirən Amelia, əvvəlcə ChatGPT-də dəstək tapsa da, vəziyyəti pisləşdikcə platformadan aldığı cavablar onun intihar düşüncələrini gücləndirməyə başlamışdı.

Bəzi mütəxəssislər belə nəticəyə gəlirlər ki, Qəzzada baş verənlər əslində bu proqramların sınaq mərhələsidir. Burada toplanan “təcrübə” sonradan dünyaya təqdim ediləcək: guya bu tip süni intellekt “terrorla mübarizə üçün” nəzərdə tutulub.Əslində isə bu, tarixdə ilk dəfə süni intellekt vasitəsilə mülki əhalinin qətli kimi təqdim olunacaq – guya alqoritmlərin təkmilləşdirilməsi və düzəldilməsi üçün həyata keçirilmiş bir eksperiment.

ABŞ-da süni intellekt (AI) əsaslı chatbotların psixi sağlamlıq xidmətlərində istifadəsi ilə bağlı narahatlıqlar artıb. Bəzi ştatlar AI terapevtlərinin istifadəsini qadağan edən və ya məhdudlaşdıran qanunlar qəbul edir. Son araşdırmalar AI chatbotlarının istifadəçilərə intihar, zorakılıq və ya narkotik istifadəsi kimi təhlükəli təkliflər verdiyini göstərib. Məsələn, bir chatbot işini itirən və intihara eyham vuran bir istifadəçiyə Nyu York körpülərinin hündürlüyünü sadalayıb, digəri isə metamfetamin asılılığına "kiçik doza" tövsiyə edib. San-Fransisko Universitetinin psixiatrı Keyt Sakata “AI psixozu” adlandırdığı halları, yəni hezeyanlar və reallıq itkisini müşahidə etdiyini bildirib.

xAI-nin sahibi Mask, Grok 2.5-in model çəkilərinin və arxitekturasının Hugging Face platformasında ictimaiyyətə təqdim olunduğunu bildirib. Bu, istifadəçilərə modeli endirməyə, öz kompüterlərində işə salmağa və kodunu ehtiyaclarına uyğun dəyişdirməyə imkan verir. Mask həmçinin Grok 3-ün 2026-cı ilin fevralına qədər açıq mənbəli olacağını açıqlayıb. Grok 2.5, xAI-nin 2024-cü ildə buraxdığı ən son model olmasa da (Grok 4 və Grok 4 Heavy iyulda təqdim edilib), əvvəlki açıq mənbəli model Grok 1 ilə müqayisədə təkmilləşdirilmiş xüsusiyyətlərə malikdir və mühəndislik bilikləri olan istifadəçilər üçün funksional seçimdir. Modelin açıq mənbəli buraxılışı ilə bağlı Mask, süni intellektin yalnız texnologiya nəhənglərinin nəzarətində olmaması və hamı üçün əlçatan olması gərəkdiyini vurğulayıb.

Grok əvvəlcə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin (ICJ), BMT ekspertlərinin, Amnesty International və B’Tselem kimi insan haqları təşkilatlarının hesabatlarına istinad edərək İsrail və ABŞ-ın Qəzzada soyqırım törətdiyini qeyd etmişdi. Bu cavab X platformasının nifrət nitqinə dair qaydalarını pozduğu üçün Grokun fəaliyyəti dayandırılmışdı. xAI-nin baş direktoru Elon Musk dayandırmanı "axmaq səhv" adlandıraraq səbəbi tam bilmədiyini bildirib.

Bu gün ChatGPT, Gemini, Claude və Grok kimi süni intellekt botları milyonlarla insan tərəfindən istifadə olunur. Lakin bunlar süni intellektin yalnız başlanğıcıdır. Əsl məqsəd – insan zəkanısını bütün sahələrdə üstələyəcək süni super zəka (ASI) yaratmaqdır. Texnologiya şirkətləri bunu “gələcəyin Ay səfəri” adlandırır.

İngiltərədə aparılan yeni bir araşdırma, süni intellektə əsaslanan söhbət botlarının bəzi istifadəçilərdə psixozu tətikləyə biləcəyini ortaya çıxarıb. Xüsusilə psixoloji cəhətdən həssas fərdlər üçün bu texnologiyanın reallıqla bağlı algıları pozaraq ciddi zehni sağlamlıq problemlərinə yol aça biləcəyi bildirilir.

Sidney Texnologiya Universitetinin alimləri, invaziv müdaxiləyə ehtiyac olmadan insan düşüncələrini yazılı mətnə çevirə bilən yeni nəsil papaq formasında cihaz hazırlayıblar.

Qazaxıstan hökuməti süni intellektin milli idarəetmə və innovasiya sisteminə inteqrasiyasını sürətləndirmək məqsədilə yeni infrastruktur və hüquqi mexanizmlər formalaşdırır.

Massaçusets Texnologiya İnstitutu (MIT) tərəfindən aparılan son araşdırma süni intellektdən, xüsusən ChatGPT-dən istifadə edən insanların daha aşağı beyin aktivliyi göstərdiyini üzə çıxarıb.

Sosial şəbəkələrdə paylaşım artdıqca kibertəhlükələr də çoxalır.