Qətər Xarici İşlər Nazirliyi regiondakı gərginlik, İslamabad danışıqları və enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı geniş və strateji bəyanatla çıxış edib. Nazirliyin rəsmi sözçüsü Hörmüz boğazının bağlanmasının qlobal nəticələrə səbəb ola biləcəyini vurğulayaraq bunun artıq regional deyil, beynəlxalq böhran xarakteri daşıdığını bildirib.
#Enerji təhlükəsizliyi
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan parlamentdə çıxışı zamanı Hörmüz boğazı ətrafında yaranan enerji böhranına baxmayaraq ölkənin enerji təminatında sabitliyin qorunduğunu bildirib. Qeyd olunub ki, ölkə enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi və tədarükçü ölkələrin sayının artırılması istiqamətində ardıcıl addımlar atıb, eyni zamanda hidroenergetika, külək, günəş, geotermal və nüvə enerjisi sahələrində iri layihələr həyata keçirilib.
ABŞ-İsrailin İrana qarşı müharibəsi sürətlə regional sərhədləri aşaraq, təkcə Yaxın Şərqdə məhdudlaşan hərbi qarşıdurma olmaqdan çıxıb, daha geniş geosiyasi ölçülərə malik hadisəyə çevrilib. Bu müharibə dövlətlərin riskləri necə dərk etdiyini, böhranlara reaksiyalarını və beynəlxalq sistemdə mövqelərini yenidən formalaşdırır.
Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyi açıqlayıb ki, ABŞ Mərkəzi Komandanlığında iki hərbi plançı yerləşdirilib. Nazirliyin məlumatına görə, bu addım Hörmüz boğazının müharibədən sonrakı dövrdə təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıyır. Hörmüz boğazı dünya enerji bazarı üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Qlobal neft tədarükünün böyük hissəsi bu dar su yolundan keçir. Son müharibə bölgədə gərginliyi artırdığı üçün beynəlxalq ictimaiyyət boğazın açıq və təhlükəsiz qalmasının vacibliyini vurğulayır.
Türkiyənin Milliyətçi Hərəkat Partiyası lideri Devlet Bahçeli ABŞ Prezidenti Donald Trampın və İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun hegemonluq istəklərinin beynəlxalq nizamı iflic etdiyini, İranla yaşanan gərginliyin qlobal enerji və tədarük zəncirlərini uçuruma sürüklədiyini bəyan edib. Partiyasının TBMM-dəki qrup toplantısında danışan Bahçeli, xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafındakı qarşıdurmaların dünyanı böyük bir sabitlik böhranına apardığını vurğulayıb.
Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman İtaliyanın Baş naziri Giorgia Meloni ilə Ciddə şəhərində görüş keçirib. Bununla yanaşı, regional vəziyyət, xüsusilə davam edən hərbi gərginliyin qlobal ticarətə, enerji təhlükəsizliyinə və dünya iqtisadiyyatına təsiri müzakirə olunub. Tərəflər Yaxın Şərqdə sabitliyin qorunması üçün koordinasiyanın vacibliyini vurğulayıblar.
"Financial Times" nəşri naviqasiya və peşəkar gəmiçilik məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, İran müharibənin başlanğıcından bəri Hörmüz boğazı vasitəsilə məhdud sayda yük gəmisinin keçidinə şərait yaradıb. Məlumata görə, müharibənin ilk günlərindən etibarən Hörmüz boğazında gəmilərin hərəkəti kəskin şəkildə məhdudlaşdırılsa da, son günlərdə bəzi ticari yük gəmilərinin keçidi qeydə alınıb. Lakin bu icazə bütün növ gəmilərə şamil edilmir və hələ də çox ciddi nəzarət altında həyata keçirilir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın ev sahibliyi ilə Balkan Sülh Platformasının ikinci iclası bu gün İstanbulda keçirilir. Regional dialoqun gücləndirilməsi məqsədilə təsis edilən platformanın bu görüşündə Albaniya, Bosniya və Herseqovina, Monteneqro, Kosovo, Şimali Makedoniya və Serbiya xarici işlər nazirlərinin iştirakı nəzərdə tutulur.
İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu, Yunanıstanın baş naziri Kiriakos Mitsotakis və Cənubi Kiprin lideri Nikos Xristodulidis Qərbi Qüdsdə keçirilən üçtərəfli zirvə çərçivəsində bir araya gəliblər.
“Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) Dövlət katibinin iqtisadi, enerji və biznes məsələləri üzrə köməkçisi Keyleb Or ilə videokonfrans formatında keçirdiyimiz görüş zamanı Azərbaycan - ABŞ iqtisadi tərəfdaşlığının müxtəlif aspektlərini, enerji və biznes sahəsində əməkdaşlığın strateji əhəmiyyətə malik olduğunu vurğuladıq. Cənubi Qafqaz və Xəzər regionunda həyata keçirilən enerji layihələri, qaz nəqli və bu sahədə birgə fəaliyyətin şaxələndirilməsi imkanlarını müzakirə etdik”, - məlumatda qeyd edilib.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) Qazaxıstanın ilk atom elektrik stansiyasının tikintisi üzrə bütün mərhələlərdə dəstək göstərəcəyini təsdiqləyib. Görüşdə Qazaxıstan Atom Enerjisi Agentliyinin sədri Almasadam Satkaliyev və MAQATE-nin baş direktoru Rafael Qrossi stansiyanın tikintisi, nüvə infrastrukturu, eləcə də nüvə texnologiyalarının sənaye, kənd təsərrüfatı və səhiyyədə tətbiqi məsələlərini müzakirə ediblər.