ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında İran gəmilərinə qarşı blokadanın bərpa ediləcəyini açıqlayıb. Lakin ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bu addımı necə həyata keçirəcəyi barədə hələlik dəqiq məlumat yoxdur. ABŞ ordusunun hazırda belə genişmiqyaslı blokada üçün tam hazırlıq vəziyyətində olub-olmadığı məlum deyil. ABŞ qüvvələri son dövrdə kommersiya gəmilərinə təhlükəsizlik məqsədilə müşayiət xidməti göstərib. Hörmüz boğazında mina təhlükəsi əsas narahatlıqlardan biri kimi göstərilir. Yeni blokadanın tətbiqi qlobal enerji daşımalarına təsir edə bilər. Beynəlxalq ictimaiyyət ABŞ-ın növbəti addımlarını izləyir.

İran ABŞ-ı Hörmüz boğazına müdaxilə etməklə qlobal enerji təchizatını təhlükəyə atmaqda ittiham edib. İranın Xatəm əl-Ənbiya Mərkəzi Qərargahının sözçüsü İbrahim Zülfüqari Tehranın boğaza nəzarət etdiyini bildirib. O, bəzi region ölkələrinin ABŞ-la əməkdaşlığının münaqişənin yayılma riskini artırdığını qeyd edib. Hörmüz boğazı dünya neft və qaz daşımaları üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki gərginlik enerji bazarlarında narahatlıq yaradır. ABŞ və İran arasında strateji su yolu ilə bağlı qarşıdurma davam edir. Beynəlxalq ictimaiyyət vəziyyəti diqqətlə izləyir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazına nəzarət məsələsi ilə bağlı açıqlama verib. O, ABŞ-ın bu strateji su yolunun qorunmasında əsas rol oynaya biləcəyini bildirib. Tramp bu fəaliyyətə görə digər ölkələrdən maliyyə ödənişi alınmalı olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün böyük məsrəflər çəkir. Son günlər ABŞ və İran qüvvələri arasında Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik artıb. Bu su yolu qlobal enerji daşımaları üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.

Çin Hörmüz boğazında sərbəst və təhlükəsiz gəmiçilik rejiminin bərpa edilməsinin vacibliyini bildirib. Pekin bu su yolunun beynəlxalq naviqasiya üçün əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyi tərəfləri məsələni düzgün şəkildə həll etməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ və İran arasında bölgədə artan gərginlik fonunda verilib. İran daha əvvəl boğazdan keçən gəmilər üçün yeni ödənişlərin tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. Pekin və digər dost ölkələr üçün xüsusi yanaşmanın olacağı bildirilib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün mühüm marşrut olduğundan burada baş verən dəyişikliklər dünya bazarlarına təsir göstərə bilər.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi ABŞ-İran arasında artan hərbi gərginliyin qlobal neft bazarına təsir göstərə biləcəyini açıqlayıb. Agentlik daha əvvəl 2027-ci ildə neft bazarında ciddi artıqlıq olacağını proqnozlaşdırırdı, lakin yeni eskalasiya bu gözləntiləri dəyişə bilər. IEA hesab edir ki, Yaxın Şərqdə davam edən qeyri-sabitlik enerji təchizatına əlavə risklər yaradır. Hörmüz boğazında təhlükəsizlik problemləri neft daşımaları və qiymətlər üçün əsas narahatlıq mənbəyi olaraq qalır. Təşkilat vəziyyətin inkişafından asılı olaraq bazar proqnozlarını yeniləyə biləcəyini bildirib.

Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarət Əməliyyatları Agentliyi Hörmüz boğazında təhlükə səviyyəsini ən yüksək kateqoriyada saxlamağa qərar verib. Qurum ABŞ və İran arasında davam edən hərbi qarşıdurmanın bölgədən keçən ticarət gəmilərinə qarşı riskləri artırdığını bildirib. Dünyanın əsas enerji arteriyalarından biri olan Hörmüz boğazı qlobal neft və qaz tədarükündə mühüm rol oynayır. Burada hər hansı blokada, hücum və ya təhlükəsizlik böhranı beynəlxalq enerji bazarlarında qiymət artımına və tədarük zəncirində pozuntulara səbəb ola bilər. Hazırkı vəziyyət fonunda beynəlxalq dənizçilik qurumları gəmiləri yüksək ehtiyat tədbirləri görməyə çağırır. ABŞ-İran qarşıdurmasının genişlənməsi isə Hörmüz boğazının gələcək təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurası Hörmüz boğazında davam edən gərginliklə bağlı açıqlama verib. Təşkilat bildirib ki, gəmiçiliyə qarşı hücumlar qlobal enerji təhlükəsizliyi və ticarət üçün ciddi risk yaradır. KƏŞ BMT Təhlükəsizlik Şurasını Hörmüz boğazında sərbəst hərəkətin təmin olunması üçün addımlar atmağa çağırıb və İranı hərbi əməliyyatları dayandırmağa tələb edib. Regionda strateji su yolunun təhlükəsizliyi beynəlxalq gündəmin əsas məsələlərindən biri olaraq qalır.

Fransa Körfəz neftinin daşınması üçün Hörmüz boğazına alternativ marşrut kimi Suriyanın imkanlarını araşdırır. Xarici işlər naziri Jan-Noel Barro enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün müxtəlif nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılmasının vacibliyini bildirib. Onun sözlərinə görə, məqsəd qlobal bazarların hər hansı bir marşrutdakı məhdudiyyətlərdən asılılığını azaltmaqdır. Fransa rəhbərliyi Hörmüz boğazındakı gərginlik fonunda alternativ enerji yollarının hazırlanmasını prioritet hesab edir. Prezident Emmanuel Makronun Suriyaya son səfəri də iki ölkə arasında əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi ilə yadda qalıb.

Hörmüz boğazında neft tankerlərinin hərəkəti demək olar ki, dayanma səviyyəsinə çatıb. “Reuters”in məlumatına görə, cümə axşamı səhər saatlarında boğazdan yalnız iki tanker keçib. Onlardan biri İranın Xark adasından yüklənmiş və ABŞ sanksiyalarına məruz qalan “Berg 1” adlı böyük neft tankeridir. Digər gəmi isə kimyəvi maddə daşıyan “Well Sail” tankeridir. Regionda artan hərbi gərginlik enerji daşımalarına ciddi təsir göstərir. Hörmüz boğazında yaranan qeyri-müəyyənlik dünya neft bazarlarında narahatlıq yaradır.

ABŞ-nin keçmiş səfiri Coi Hud İranın Körfəz ölkələrinə hücum etməsini strateji səhv kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, Tehran bu addımla regional qarşıdurmanın yeni mərhələsini başladıb. Ekspertin sözlərinə görə, İran hücumlarını yalnız ABŞ qüvvələrinə və İsrailə yönəltsəydi, beynəlxalq dəstək qazana bilərdi. Lakin Körfəz ölkələrinin infrastrukturunun və kommersiya gəmilərinin hədəfə alınması regionda İranın mövqeyinə mənfi təsir göstərib. Hud hesab edir ki, Tehran Körfəz iqtisadiyyatları üzərində daha böyük təsir yaratmağa çalışır. Gərginlik regionda yeni təhlükəsizlik narahatlıqları yaradıb.

ABŞ-nin Tunisdə keçmiş səfiri Coi Hud ABŞ və İran arasında diplomatik imkanların azaldığını bildirib. O, İranın son hücumlarının yalnız ABŞ-yə deyil, əsasən Körfəz ölkələrinə mesaj xarakteri daşıdığını qeyd edib. Ekspert bildirib ki, bəzi hücumlar Qətər gəmilərinə və Qətər enerji daşıyıcılarına təsir göstərib. Onun sözlərinə görə, İran bununla bölgədəki dövlətlərə və vasitəçilərə öz mövqeyini qəbul etdirmək istəyir. Hud ABŞ-nin Körfəz ölkələrindəki hərbi mövcudluğunun əsasən təlim məqsədi daşıdığını vurğulayıb. Regionda artan gərginlik Körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik siyasətinə təsir göstərir.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ABŞ-nin hərbi zərbələrinin Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin bərpasına mənfi təsir etdiyini bildirib. SEPAH açıqlamasında dəniz nəqliyyatının müharibədən əvvəlki səviyyənin 50 faizinə qədər bərpa olunduğu qeyd edilib. İran tərəfi ABŞ-nin bölgədəki addımlarını nəqliyyatın yenidən pozulmasının səbəblərindən biri kimi qiymətləndirib. Açıqlamada Hörmüz boğazı ilə bağlı qərarların xarici qüvvələr tərəfindən müəyyən edilə bilməyəcəyi vurğulanıb. SEPAH ABŞ zərbələrinin yeni gərginliyə səbəb olduğunu bildirib. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji və ticarət təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.