#danışıqlar

ABŞ və İran arasında danışıqların yenidən başlanmasına imkan yaradacaq ciddi irəliləyiş müşahidə edilmir. Donald Tramp danışıqlar və ya başqa addımlar üçün tələsmədiyini bildirir. ABŞ Prezidenti lazım olduğu qədər gözləməyə hazır olduğunu vurğulayır. Bununla belə, administrasiyadakı bəzi müşavirlərin müharibənin uzanmasına daha ehtiyatlı yanaşdığı bildirilir. Onlar qarşıdurmanın ABŞ əhalisinə təsirini qiymətləndirirlər. Müharibənin ölkə daxilində siyasi əhval-ruhiyyəyə təsiri də diqqətlə izlənilir. Xüsusilə noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilər əsas amillərdən biri kimi nəzərdən keçirilir. Müharibənin daxili siyasi təsirlərinin artması gələcəkdə Vaşinqtonun İran siyasətinə təsir göstərə bilər.

Ağ Ev ABŞ ilə İran arasında hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. Ağ Evin mətbuat katibinin müavini Anna Kelli yaxın dövr üçün danışıqların planlaşdırılmadığını da bildirib. Vaşinqton Tehranla hər hansı müzakirədə iştirak etmədiyini vurğulayır. Kelli Hörmüz boğazının açıq olduğunu da bildirib. ABŞ tərəfi strateji su yolunun minalardan tamamilə təmizləndiyini iddia edir. Açıqlama bölgədə gərginliyin azaldılması üçün diplomatik səylərin davam etdiyi bir dövrdə verilib. Qətər və digər bölgə dövlətləri İranla təmaslarını davam etdirsələr də, Vaşinqton birbaşa danışıqlara başlamayıb. ABŞ-İran danışıqlarının nə vaxt bərpa oluna biləcəyi hələlik məlum deyil.

Livanlı mənbə İsrailin oktyabrda keçiriləcək seçkilərə görə Livanla danışıqları uzatmağa çalışdığını bildirib. Mənbə İsrailin bəzi hərbi tədbirlərin uğursuzluğuna dair açıqlamalarını vaxt qazanmaq cəhdi kimi qiymətləndirib. Livan tərəfinin Əli Tahir yüksəkliklərini döyüşlərdən kənarda saxlamaq səylərinin nəticə vermədiyi qeyd olunub. Hazırkı hərbi göstəricilərin qarşıdurmanın Əli Tahirdən daha geniş əraziyə yayılacağına işarə etmədiyi bildirilir. Mənbə Livan ordusunun fəaliyyətsizliyi ilə bağlı iddiaları rədd edərək ölkə daxilində qan tökülməsinin qarşısının alınmasının əsas məqsədlərdən biri olduğunu deyib. İsrailin Livanın cənubunda beynəlxalq qüvvələr əvəzinə Livan ordusu ilə birbaşa əlaqə yaratmaq istədiyi iddia olunur. Livan hökumətinin Hizbullaha məsləhətləşmələr üçün müraciət etdiyi, lakin cavab almadığı bildirilir. Mənbənin fikrincə, Hizbullahın güc yolu ilə və qısa müddətdə tərksilah edilməsinin mümkün olmadığı barədə beynəlxalq səviyyədə ümumi yanaşma mövcuddur.

Bölgə dövlətləri İran müharibəsinin dayandırılması üçün əsas çıxış yolunu danışıqlarda görürlər. Rəşid əl-Mühənnədi müharibənin Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələrin iqtisadiyyatına təsir etdiyini bildirib. Bununla belə, Körfəz dövlətlərinin böhranlara qarşı əhəmiyyətli maliyyə ehtiyatlarına malik olduğu qeyd olunur. Qətərin Hörmüz boğazının bağlanması və hərbi hücumlar kimi mümkün vəziyyətlərə əvvəlcədən hazırlaşdığı bildirilir. Əl-Mühənnədi bölgə ölkələrinin əsas mövqeyinin tərəfləri danışıqlar masasına qaytarmaq olduğunu vurğulayıb. O, Hörmüz boğazının mümkün qədər tez açılmasının vacibliyini qeyd edib. Körfəzin dünya üzrə gübrə tədarükünün təxminən 20 faizini təmin etməsi müharibənin qlobal təsirlərini artırır. Mütəxəssis hesab edir ki, döyüş meydanı heç bir tərəfə üstünlük qazandırmadığından ən məqbul yol diplomatik danışıqlardır.

Abbas Əslani ABŞ-nin İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətini şərh edib. O bildirib ki, Vaşinqton rəsmi danışıqların olmadığını desə də, bölgə vasitəçiləri ilə Tehrana ismarıclar göndərir. Əslani bunu ABŞ-nin mümkün diplomatik irəliləyişi iqtisadi təzyiqin nəticəsi kimi göstərmək istəyi ilə əlaqələndirib. Onun fikrincə, Donald Tramp İran məsələsində siyasi qələbə əldə etdiyini göstərmək istəyir. Təhlilçi mümkün razılaşmanın ABŞ ictimaiyyətinə qələbə kimi təqdim edilməsinin Tramp üçün əhəmiyyət daşıdığını bildirib. O, Trampın danışıqlardakı mövqeyini dəyişkən hesab edib. Buna görə müharibənin nə vaxt başa çatacağını müəyyənləşdirməyin çətin olduğunu deyib. Əslani yaxın günlər və həftələr üçün aydın mənzərənin olmadığını vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqların hələlik təxirə salınmasını istəyib. ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Tramp Tehranın razılaşmaya hazır olmasını gözləyir. Rəsmi Vaşinqtonla Tehran arasında təmasların müsbət istiqamətdə getdiyini bildirib. Buna baxmayaraq, ABŞ prezidenti hazırda gözləmə mövqeyi tutmağa qərar verib. Vaşinqton rəhbərliyi bu vəziyyətin ABŞ-nin İranla danışıqlara dair mövqeyində ziddiyyət yaratmadığını bildirir. Tramp bundan əvvəl İranla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını və görüş planlaşdırılmadığını açıqlamışdı. ABŞ ilə İran arasında iyunda əldə edilmiş müvəqqəti razılaşmanın müddəti də artıq başa çatıb. İndi danışıqların yenidən başlanmasının Tehranın razılaşmaya hazır olub-olmamasından asılı olduğu bildirilir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin müharibə yolu ilə İranı təslim olmağa məcbur edə bilmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran təslim olmaq niyyətində deyil. Əraqçi ABŞ-nin indi İranın şərtləri əsasında danışıqlar aparmağa çalışdığını iddia edib. Nazir ABŞ ilə imzalanmış anlaşma memorandumundakı 14 müddəadan 13-nün İranın xeyrinə olduğunu söyləyib. O, İsraili razılaşmanın həyata keçirilməsinə mane olmaqda ittiham edib. Əraqçi İranın həm hərbi, həm də diplomatik müstəvidə qalib gəldiyini iddia edir. Onun sözlərinə görə, İranın hərbi imkanları Tehranın danışıqlardakı mövqeyini gücləndirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə hazırda İranla heç bir danışığın aparılmadığını bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın təzminat tələb etməsinə cavab olaraq Vaşinqtonun da Tehrandan kompensasiya istəyəcəyini bildirib. Tramp İranın əvvəlki danışıqlarda belə tələb irəli sürmədiyini iddia edib. O, ABŞ vətəndaşlarına qarşı hücumlarda ölən və yaralanan şəxslərin ailələri üçün təzminat tələb edəcəyini açıqlayıb. Tramp "USS Cole" gəmisinə hücum və digər münaqişələrdə ölənləri nümunə göstərib. O, həmçinin İrandakı etiraz aksiyalarında ölən şəxslərin ailələrinə ödəniş edilməsini tələb edib. ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, bu məsələ gələcək danışıqlarda gündəmə gətiriləcək. İran isə daha əvvəl ABŞ və İsrailin əməliyyatları nəticəsində dəymiş zərərə görə kompensasiya tələb etmişdi.

Livan və İsrail arasında ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Romada keçirilən yeddinci birbaşa danışıqlar raundu başa çatıb. Üç gün davam edən görüşlər İsrailin Cənubi Livandakı hərbi əməliyyatları fonunda keçirilib. Tərəflər iyunda əldə olunmuş çərçivə razılaşmasının icrasını müzakirə ediblər. Danışıqların nəticələri ilə bağlı hələlik rəsmi açıqlama verilməyib.

ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Romada Livan və İsrail arasında birbaşa danışıqların yeddinci raundu başlayıb. Tərəflər iyunda imzalanmış çərçivə sazişinin icrasını müzakirə edirlər. Saziş İsrail qoşunlarının Livan ərazilərindən mərhələli çıxarılmasını, Livan ordusunun həmin bölgələrə yerləşdirilməsini və silahlı qrupların tərksilahını nəzərdə tutur. Danışıqlar Livanın cənubunda gərginliyin davam etdiyi şəraitdə keçirilir. İsrail ordusunun bölgədə hərbi əməliyyatları və dağıntı işləri də davam edir.

HƏMAS vasitəçilərdən İsraili Qəzzada tam atəşkəsə əməl etməyə məcbur etmələrini tələb edib. Hərəkat bununla bağlı vasitəçilərlə əlaqə saxlayaraq İsrailin son hərbi əməliyyatlarına münasibət bildirmələrini istəyib. Mənbənin sözlərinə görə, hücumların davam etməsi razılaşmanın icrasına və danışıqların gedişinə mane olur. HƏMAS tam atəşkəsin təmin olunmasını danışıqların davamı üçün əsas şərt hesab edir. Məlumat hərəkatdakı mənbəyə istinadən yayılıb. Açıqlama müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqların davam etdiyini açıqlayıb. O bildirib ki, Tehran görüş üçün müraciət edib və tərəflər hazırda təmasdadır. Tramp danışıqların müsbət keçdiyini və yaxşı nəticələrin mümkün olduğunu deyib. ABŞ Prezidenti İranın görüş istəməsini Vaşinqtonun hərbi təzyiqi ilə əlaqələndirib. İran isə bu iddialara hələlik rəsmi cavab verməyib. Danışıqların nəticəsi ilə bağlı əlavə məlumat açıqlanmayıb. Tərəflər arasında diplomatik proses davam edir.