#danışıqlar

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi Antonio Quterreş ABŞ və İran arasında gərginliyin azaldılmasını istəyib. Bu barədə onun sözçüsü Stefan Düjarrik mətbuat brifinqində açıqlama verib. Bildirilib ki, Baş katib bütün tərəfləri maksimum təmkin göstərməyə çağırır. Antonio Quterreş vəziyyəti daha da ağırlaşdıracaq addımlardan çəkinməyin vacibliyini vurğulayıb. O, gərginliyin azaldılması üçün təxirəsalınmaz tədbirlərin görülməsini istəyib. Baş katib eyni zamanda ABŞ və İran arasında danışıqların bərpa edilməsinin vacibliyini qeyd edib. BMT bölgədə sülh və sabitliyin yalnız dialoq yolu ilə təmin olunacağını bildirir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə imkanlarının aradan qaldırılmasının Vaşinqtonun əsas məqsədi olduğunu bildirib. O, İranla razılaşmanın əldə olunacağına əmin olmadığını deyib. Trampın sözlərinə görə, ABŞ bu məqsədə razılaşma olmadan da nail ola bilər. O, İran danışıqlar qrupunu qapalı görüşlərdə müzakirə olunan məsələlərlə bağlı yalan danışmaqda ittiham edib. ABŞ Prezidenti bunun necə həyata keçiriləcəyini açıqlamayıb. Bəyanat ABŞ-İran gərginliyinin artdığı bir şəraitdə verilib. Trampın sözləri diplomatik prosesin gələcəyi ilə bağlı yeni suallar yaradıb.

İsrail İran nümayəndə heyətinə qarşı sui-qəsd planlaşdırıldığı barədə xəbərləri təkzib edib. İsrail rəsmiləri The New York Times və The Washington Post nəşrlərində dərc olunan məlumatları "saxta xəbər" adlandırıblar. Məlumatlarda ABŞ rəsmilərinin İsrailin İran nümayəndələrinə qarşı plan hazırladığını düşündüyü iddia edilirdi. Hədəf kimi Abbas Əraqçi və Məhəmməd Baqir Qalibafın adları çəkilmişdi. İsrail bu iddiaların reallığı əks etdirmədiyini bəyan edib. Tərəflər məsələ ilə bağlı fərqli mövqelər sərgiləyirlər. Mövzu regiondakı diplomatik proseslər fonunda diqqət çəkir.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Rəcci İsraillə imzalanmış çərçivə sənədinin yekun razılaşma olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu sənəd yalnız danışıqların davam etdirilməsi üçün əsas yaradır. Nazir qeyd edib ki, Livan mövcud şəraitdə danışıqlara getmək məcburiyyətində qalıb. O, hökumətin sabitlik və rifah naminə yeni mərhələyə başlamaq istədiyini vurğulayıb. Yusif Rəcci "Hizbullah"ın vəziyyəti düzgün qiymətləndirmədiyini də bildirib. Nazir silahlı qüvvələrin yalnız dövlətin nəzarətində olmasının vacibliyini qeyd edib. Açıqlama Livanda siyasi müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinin hərəkəti tədricən artsa da, risklər qalmaqdadır. Təhlilçi Aleks Əlfirraz Şirs bildirib ki, bu artım dünya iqtisadiyyatı üçün müsbət siqnaldır. Bununla belə, onun sözlərinə görə, ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqlar hələ yekun nəticə verməyib. Hörmüz boğazının gələcək statusu ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam edir. Təhlilçi hesab edir ki, danışıqlar uğursuz olarsa, İran bu boğazdan təzyiq vasitəsi kimi istifadə edə bilər. O, bölgədə sabitliyin yalnız uzunmüddətli razılaşma ilə mümkün olacağını bildirib. Hörmüz boğazı dünya enerji və ticarət marşrutlarının əsas nöqtələrindən biri olaraq qalır.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ və İsraili müvəqqəti razılaşmanın şərtlərinə əməl etməyə çağırıb. O bildirib ki, öhdəliklər yerinə yetirilməzsə, Tehran cavab tədbirləri görəcək. Qalibaf ABŞ-nin İranla hərbi qarşıdurmaya gedə bilməyəcəyini iddia edib. O, İsrailin hədələrini əsassız təbliğat adlandırıb. İran rəsmisi müharibə zamanı ABŞ və İsrailin məqsədlərinə çata bilmədiyini də bildirib. Onun sözlərinə görə, hərbi əməliyyatlar uğursuzluqla nəticələnib. Qalibafın açıqlaması bölgədə davam edən gərginlik fonunda səsləndirilib.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsraillə aparılan danışıqları müdafiə edərək ölkənin ərazi bütövlüyündən geri çəkilməyəcəklərini bəyan edib. O bildirib ki, Livan torpağının bir qarışından belə imtina edilməyəcək. Prezidentin sözlərinə görə, çərçivə razılaşması ölkənin hüquqlarını və milli maraqlarını qorumağa xidmət edir. Cozef Aun Livanın uzun illər davam edən müharibələr dövründən çıxmasının vaxtı çatdığını vurğulayıb. O, dövlət qərarlarına hörmət göstərilməsinin vacibliyini də qeyd edib. Bu arada, hökumət İsraillə əldə olunan razılaşmaya görə daxildə tənqidlərlə üzləşməkdə davam edir. Məsələ Livanda siyasi müzakirələrin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

ABŞ və İran arasında keçirilən dolayı texniki danışıqlar yekunlaşıb. Tərəflər uzunmüddətli sülhə dair ciddi irəliləyiş əldə etməsələr də, daha əvvəl razılaşdırılmış məsələləri müzakirə ediblər. Görüş Hörmüz boğazında yaranmış gərginlik və qarşılıqlı hərbi hücumlardan sonra baş tutub. Danışıqlarda texniki və diplomatik mövzular əsas müzakirə predmeti olub. Yeni razılaşmanın əldə olunduğu barədə məlumat verilməyib. Ekspertlər hesab edirlər ki, dialoqun davam etməsi regional sabitlik üçün vacibdir. Növbəti danışıqların vaxtı hələ açıqlanmayıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ ilə danışıqları müdafiə edib. O bildirib ki, ali rəhbər Müctəba Xamenei danışıqları qadağan etməyib. Pezeşkianın sözlərinə görə, əgər belə bir göstəriş olsaydı, hökumət buna mütləq əməl edərdi. Bu açıqlama ABŞ–İran anlaşma memorandumu ilə bağlı ölkə daxilində davam edən tənqidlər fonunda verilib. Müctəba Xameneinin razılaşmaya dair mövqeyi İranda geniş müzakirə olunur. Ali rəhbərin daha əvvəl memorandumla bağlı fərqli baxışa malik olduğunu deməsi mübahisələri artırıb. Tehran isə danışıqların davam etdiyini bildirir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla aparılan danışıqlar barədə yeni açıqlama verib. O bildirib ki, Tehran danışıqlar prosesində xeyli irəliləyiş əldə edib. Tramp ötən həftə İrana sərt zərbə endirildiyini də qeyd edib. ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, İranın nüvə silahı əldə etməsinə icazə verilməyəcək. Vaşinqton bu məsələdə mövqeyinin dəyişmədiyini vurğulayır. Açıqlama ABŞ-İran danışıqları fonunda səsləndirilib. Tərəflər arasında diplomatik təmasların davam etdiyi bildirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla aparılan danışıqları müsbət qiymətləndirib. O bildirib ki, görüşlər çox yaxşı keçir və danışıqlar istənilən istiqamətdə davam edir. Tramp bu fikirləri Endryus Birləşmiş Hərbi Hava Bazasında jurnalistlərə açıqlamasında səsləndirib. ABŞ Prezidenti əlavə təfərrüatlar açıqlamayıb. Açıqlama Dohada davam edən diplomatik təmaslar fonunda verilib. Vaşinqton və Tehran arasında danışıqların nəticələri hələlik açıqlanmayıb. Tərəflərin yaxın günlərdə yeni bəyanatlar verməsi gözlənilir.

ABŞ-nin sabiq dövlət katibi Con Kerri İranın son hərbi qarşıdurmalardan sonra özünü daha güclü hiss etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran hərbi təzyiqlərə tab gətirdiyi üçün yeni güvən qazanıb. Kerri ABŞ nümayəndələrini İranla aparılan danışıqlarda daha ehtiyatlı olmağa çağırıb. O vurğulayıb ki, İran qeyri-ənənəvi müharibə üsullarını dərindən mənimsəyib və onlardan səmərəli istifadə edir. Sabiq dövlət katibi hesab edir ki, son hadisələr bunu bir daha nümayiş etdirib. Kerri 2015-ci ildə İranla imzalanan nüvə sazişinin əsas danışıqlar aparan nümayəndələrindən biri olub. Onun açıqlamaları Vaşinqton və Tehran arasında davam edən diplomatik proses fonunda diqqət çəkib.