ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İsveçrəyə səfər etməyi planlaşdırdığını açıqlayıb. O bildirib ki, səfər yaxın günlərdə baş tuta bilər. Vens diplomatik protokol və koordinasiya məsələlərinin prosesə təsir etdiyini qeyd edib. Hazırda İsveçrədə ABŞ və İran arasında diplomatik təmaslar davam edir. Son günlər danışıqlarla bağlı müxtəlif müzakirələr aparılır. İran nümayəndələrinin iştirakı məsələsi də diqqət mərkəzindədir. Ekspertlər Vensin səfərini mühüm siyasi addım kimi qiymətləndirirlər. Danışıqların gələcək taleyi maraqla izlənilir.
#Cey Di Vens
İsrailin "Kanal 12" televiziya kanalının yaydığı məlumata görə, ABŞ administrasiyasının rəsmi şəxsləri İsrail hökuməti ilə mövcud münasibətlərin kəskin şəkildə pisləşməsi fonunda, Netanyahunun yerinə alternativlər tapmaq məqsədilə İsrail müxalifətinin aparıcı liderləri ilə qeyri-rəsmi kommunikasiya kanallarının qurulması istiqamətində fəaliyyətə başlayıblar.
ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumu İsraildə narahatlıq yaradıb. Baş nazir Benyamin Netanyahu sənədə açıq etiraz etməsə də, israilli siyasətçilərin bəyanatları fərqli mənzərə ortaya qoyur. Eyni zamanda Livanda davam edən hərbi əməliyyatlar da İsrailin mövqeyinə dair suallar yaradır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla razılaşmanı İsrailin iştirakı olmadan irəli aparması Təl-Əvivdə narazılıqla qarşılanıb. ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vensin İsrailə yönəlmiş tənqidləri də diqqət çəkib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu proses Benyamin Netanyahunun qarşıdan gələn seçkilər öncəsi mövqeyini çətinləşdirə bilər. ABŞ, İran və Livan ətrafında baş verən hadisələr İsrailin siyasi gündəminə ciddi təsir göstərir. Bölgədəki vəziyyətin inkişafı diqqətlə izlənilir.
ABŞ administrasiyası İranla mümkün razılaşmanın tezliklə yekunlaşmasına çalışır. Vaşinqtonun əsas məqsədi razılaşmanın yaxın aylarda həyata keçirilməsidir. ABŞ və İsrail arasında Livandakı son gərginliklə bağlı müzakirələrin aparıldığı bildirilir. Vitse-prezident Cey di Vens İran razılaşmanın şərtlərini yerinə yetirməyincə maliyyə dəstəyinin göstərilməyəcəyini bəyan edib. O, həmçinin İsraili Tramp administrasiyasının diplomatik səylərinə mane olmamağa çağırıb. Vens İsrailin son aylarda ABŞ dəstəyi hesabına müdafiə olunduğunu da xatırladıb. Məlumata görə, Respublikaçılar Partiyası razılaşmanın yaxın 60 gün ərzində başa çatmasını istəyir. Bununla belə, davam edən danışıqlar prosesi məsələnin hələ də açıq qaldığını göstərir.
İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu hökumət üzvlərinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Vaşinqtonun İranla əldə etdiyi razılaşma barədə səsləndirdiyi tənqidi fikirlərin onun şəxsi mövqeyini əks etdirmədiyini amerikalı tərəfdaşlara çatdırmağa çalışır. Məlumata görə, Netanyahu son günlər Ağ Evlə münasibətlərdə yaranan gərginliyi azaltmaq üçün bir sıra addımlar atır. Baş nazir israilli nazirlərin sosial şəbəkələrdə paylaşdıqları və ABŞ-İran razılaşmasını, eləcə də Donald Trampı hədəf alan açıqlamalarına münasibət bildirərək, həmin fikirlərin hökumət rəhbərinin rəsmi mövqeyi ilə üst-üstə düşmədiyini izah etməyə çalışıb.
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İsraildə ABŞ–İran razılaşmasını tənqid edənlərə cavab verib. O, Donald Trampın İsrailə ən çox dəstək verən lider olduğunu bildirib. Vens İsrailin müdafiə sistemlərinin ABŞ tərəfindən maliyyələşdirildiyini deyib. İsraildə bəzi siyasətçilərin ABŞ prezidentini tənqid etməsini doğru saymayıb. O, bu yanaşmanı “reallıqdan uzaq” adlandırıb. ABŞ-ın İsrailin təhlükəsizliyində əsas rol oynadığını vurğulayıb. Tənqidçilərə reallığı qəbul etmək çağırışı edib. Mövzu ABŞ–İsrail münasibətlərində gərginliyi göstərir.
İsveçrədə keçiriləcək ABŞ–İran görüşü ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalır. Rəsmi iştirakçılar hələ tam təsdiqlənməyib. Pakistan Baş naziri ilə aparılan telefon danışığında İsveçrə görüşü qeyd olunmayıb. Diplomatik protokol səbəbilə yüksək səviyyəli iştirak sual altındadır. Cey Di Vens və Qalibafın iştirakı ehtimalı azalıb. Görüşün texniki səviyyəyə endirilə biləcəyi bildirilir. Alternativ olaraq Cenevrədə görüş ehtimalı var. Prosesin formatı hələ də dəqiq deyil.
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla bağlı açıqlamalar verib. O, sanksiyaların müvəqqəti ləğvinin mümkün olduğunu bildirib. Hörmüz boğazının sərbəst keçid zonası olması vurğulanıb. ABŞ-ın bəzi gəmilərə keçid icazəsi verdiyi qeyd olunub. İranın raket imkanları ilə bağlı yeni şərtlər irəli sürülüb. Konqresin yaxın zamanda məlumatlandırılacağı bildirilib. Livanda təhlükəsizlik məsələləri də razılaşmaya daxil edilib. İsrailə mülki hücumlarla bağlı xəbərdarlıq edilib.
ABŞ–İran razılaşmasından sonra 59 günlük yeni mərhələ başlayır. Bu müddət ərzində yekun nəticəyə gəlmək nəzərdə tutulur. Tədbirdə Qətər və Pakistanın yüksək vəzifəli rəsmilərinin iştirakı gözlənilir. ABŞ-dan vitse-prezident Cey Di Vensin iştirakı ehtimal olunur. İran tərəfdən Qalibaf və Əraqçi adı çəkilir. Lakin rəsmi təsdiqlər hələ verilməyib. İsveçrədə yüksək təhlükəsizlik tədbirləri görülür. Bu mərhələ danışıqların əsas icra dövrü hesab olunur.
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlama verib. O, 12,5 milyon barrel neftin boğazdan keçdiyini bildirib. Bu göstərici memorandumdan sonra qeydə alınıb. Vens enerji axınının bərpa olunduğunu qeyd edib. Hörmüz boğazı qlobal neft ticarətində mühüm rol oynayır. ABŞ rəsmisi razılaşmanın sabitliyə töhfə verdiyini deyib. Enerji bazarında vəziyyətin yaxşılaşdığı vurğulanıb. Mövzu qlobal iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətlidir.
ABŞ və İran arasında memorandumun elektron qaydada imzalandığı açıqlanıb. Donald Tramp sənədin tam imzalandığını bildirib. Hörmüz boğazının cümə gününə qədər açılacağı qeyd olunub. Razılaşmanın Tramp, Cey Di Vens və Məhəmməd Baqir Qalibaf tərəfindən imzalandığı bildirilir. Sənədin detalları hələ tam açıqlanmayıb. Tərəflər bəzi əsas müddəalar barədə ilkin məlumatlar veriblər. Razılaşmanın regional gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıdığı vurğulanır.
İran xarici işlər nazirinin müavini Məcid Taxt Rəvançi rəsmi Tehran və Vaşinqton arasında əldə olunmuş irəliləyişlərlə bağlı mühüm bəyanat verib. Nazir müavini bildirib ki, İran ilə ABŞ arasında əldə olunmuş yeni tarixi anlaşmanın rəsmi imzalama mərasimində İran Parlamenti (Məclis) və Danışıqlar Heyətinin Sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və ABŞ Vitse-prezidenti Cey di Vens şəxsən iştirak edəcəklər.