#neft

Azərbaycanda neft və digər maye karbohidrogenlərin hasilatı 2026-cı ildə orta hesabla günə 0,55 milyon barel təşkil edəcək. 2027-ci ildə isə bu göstəricinin 0,52 milyon barelə enəcəyi gözlənilir. Proqnoza görə, göstərici 2025-ci il üçün qiymətləndirilən sutkada 0,57 milyon barel səviyyəsi ilə müqayisədə azalacaq.

ABŞ-nin Strateji Neft Ehtiyatı 1983-cü ildən sonra ilk dəfə 300 milyon barreldən aşağı düşüb. ABŞ Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, ehtiyatların həcmi 298,7 milyon barrel təşkil edir. Ehtiyatların azalmasına pandemiya dövründə və Rusiya-Ukrayna müharibəsi zamanı həyata keçirilən böyük həcmli neft buraxılışları səbəb olub. Hörmüz boğazındakı gərginlik fonunda ABŞ 2026-cı ildə ehtiyatlardan əlavə 172 milyon barrel neft istifadə etməyi planlaşdırır. Strateji ehtiyatın ümumi tutumu 713,5 milyon barrel olsa da, hazırkı səviyyə son onilliklərin ən aşağı göstəricilərindən biridir. ABŞ Energetika Nazirliyi ehtiyatların təhlükəsiz minimum həddinin 70 milyon barrel olduğunu bildirib. Neft ehtiyatlarının azalması enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələri artırıb.

BƏƏ-nin dövlət enerji şirkəti ADNOC Hörmüz boğazında gəmilərinə və əməkdaşlarına qarşı hücumların fəaliyyətinə ciddi təsir göstərdiyini açıqlayıb. Şirkətin məlumatına görə, münaqişə başlayandan bəri 15 gəmi hücuma məruz qalıb, nəticədə bir ekipaj üzvü ölüb, 20 nəfər yaralanıb. ADNOC təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirdiyini və müştərilər qarşısındakı öhdəliklərini yerinə yetirməyə çalışdığını bildirib.

Kanada dolları iyul ayı üzrə güclü məşğulluq göstəricilərinin açıqlanmasından sonra ABŞ dollarına qarşı son səkkiz həftənin ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib. Ölkədə 75 100 yeni iş yeri yaradılıb, işsizlik isə 6,4 faizə enib. İqtisadi artımın davam etməsi və neft qiymətlərinin yüksəlməsi Kanada valyutasını dəstəkləyən əsas amillər kimi qiymətləndirilir.

Husilərin Səudiyyə Ərəbistanına məxsus neft tankerinə hücum etdiklərini bildirməsindən sonra dünya bazarında neft bahalaşıb. Brent markalı neft 80,87 dollara, WTI isə 76,67 dollara yüksəlib. Analitiklər qiymət artımını Yaxın Şərqdə dəniz daşımaları və neft tədarükü ilə bağlı narahatlıqların yenidən güclənməsi ilə əlaqələndirirlər. Husilər hücumun Yənbu limanı yaxınlığında ballistik raketlə həyata keçirildiyini iddia ediblər. Səudiyyə Ərəbistanı bu iddialara hələ münasibət bildirməyib.

ABŞ-da ticarət kəsiri iyun ayında 5,6 faiz azalaraq 73,3 milyard dollara düşüb. Həm idxal, həm də ixracın azalması bu nəticəyə təsir göstərib. İxrac 314,7 milyard dollar, mal ixracı isə 206,9 milyard dollar olub. Sənaye xammalı və xüsusilə xam neft ixracındakı azalma əsas amillərdən biri kimi göstərilir. Ekspertlər isə süni intellekt sahəsinin idxaldan asılılığı səbəbindən ticarət kəsirinin yenidən arta biləcəyini istisna etmirlər.

Qlobal bazarda neftin ucuzlaşması ABŞ-da yanacaq qiymətlərinə hələlik təsir göstərməyib. Ekspertlər bildirirlər ki, beynəlxalq qiymət dəyişikliklərinin pərakəndə satış qiymətlərinə əks olunması adətən bir həftə və ya daha uzun çəkir. Yüksək aviabilet qiymətlərinə görə yay tətilinə avtomobillə gedən amerikalılar bahalı yanacaqla üzləşirlər. Donald Tramp isə yanacaq qiymətlərinin enməsinin inflyasiyanı azaltmaq və seçkilər öncəsi iqtisadi vəziyyəti yaxşılaşdırmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını hesab edir.

ABŞ–İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı mümkün razılaşma gözləntiləri dünya neft bazarında qiymətlərin kəskin enməsinə səbəb olub. WTI markalı neft 5 faiz ucuzlaşaraq 76,32 dollara düşüb. Brent markalı neftin qiyməti isə yenidən 80 dollar həddindən aşağı enib. Analitiklər bunu boğazda neft nəqlinin normallaşacağına dair artan ümidlərlə əlaqələndirirlər. Son aylarda bölgədəki gərginlik neft qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olmuşdu.

ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent Hörmüz boğazı ilə bağlı mümkün razılaşmanın enerji bazarına müsbət təsir göstərəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, boğazdan keçmək üçün yüzlərlə gəmi növbə gözləyir və artıq bir sıra gəmilər hərəkətə başlayıb. Bessent hesab edir ki, vəziyyət sabitləşdikcə enerji qiymətləri də yenidən aşağı düşəcək. Nazir bunun qlobal iqtisadiyyat üçün müsbət nəticələr verəcəyini vurğulayıb.

Donald Tramp ABŞ neft şirkətlərini yanacaq qiymətlərini aşağı salmağa çağırıb. O, Chevron şirkətinin rəhbərini administrasiyasının neft sənayesinə dəstəyini lazımi şəkildə qiymətləndirməməkdə ittiham edib. Tramp bildirib ki, pərakəndə yanacaq qiymətləri dərhal endirilməlidir. Onun açıqlaması qlobal neft qiymətlərinin enməsi fonunda verilib. Qiymətlərin azalmasına Trampın İrana qarşı yeni hücumu təxirə salması təsir göstərib. İran isə Vaşinqtonla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını bəyan edib.

İranın Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlamalarından sonra dünya bazarında neft bahalaşıb. Tehran iki gəmini dayandırdığını və daha dörd tankerə marşrutunu dəyişdirdiyini iddia edib. Bu məlumatlar hələlik müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. Buna baxmayaraq, bəzi neft və yük gəmilərinin boğazdan keçidi davam edib. Hörmüz boğazı qlobal enerji tədarükü üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Brent markalı neftin qiyməti 1 faizdən çox artıb. Analitiklər qiymət artımının davam edəcəyini gözləyirlər.

İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı aparılan danışıqlar dünya bazarında neftin ucuzlaşmasına səbəb olub. "Brent" markalı neftin qiyməti 1,56 faiz azalaraq 89,32 ABŞ dollarına düşüb. ABŞ-ın "Vest Texas İntermediate" markalı nefti də 1,35 faiz ucuzlaşıb. Analitiklər danışıqların Hörmüz boğazının fəaliyyətinin bərpası istiqamətində irəliləyişə işarə etdiyini bildirirlər. Bu gözləntilər bazarda təkliflə bağlı narahatlıqları azaldıb. Nəticədə neft qiymətlərində eniş müşahidə olunub. Bazar iştirakçıları danışıqların nəticələrini diqqətlə izləyirlər.