İqtisadçı Kona Hak ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurmanın qlobal neft bazarı üçün ciddi risk yaratdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, müharibə başlayarkən dünya bazarında kifayət qədər neft ehtiyatı mövcud idi. Lakin 108 gün davam edən qarşıdurma ərzində bu ehtiyatlar əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Ekspert qeyd edib ki, hazırda bazarın mümkün təchizat pozuntularına qarşı dayanıqlığı əvvəlki dövrlə müqayisədə xeyli zəifləyib. O hesab edir ki, ehtiyatların azalması neft qiymətlərinin daha da yüksəlməsi riskini artırır. Bu vəziyyət qlobal inflyasiya və iqtisadi artım üçün əlavə təhlükələr yarada bilər. Kona Hak hazırkı şəraitdə enerji bazarının əvvəlkindən daha həssas olduğunu vurğulayıb. Onun fikirləri şəxsi iqtisadi qiymətləndirmə kimi təqdim olunub.

Hörmüz boğazında təhlükəsizlik vəziyyəti pisləşir, iyulun 14-də 21 gəmilərin keçidi qeydə alınıb. Oman sahilləri yaxınlığında üç əlavə hücum təsdiqlənib, nəticədə 17 gəmi heyəti üzvü həyatını itirib. İran son yeddi gündə yeddi ticarət gəmisinə qəsdən hücum edib. Boğaz keçilə bilsə də, əməliyyat mühiti mürəkkəb və qeyri-sabit olaraq qalır. Gəmilərin bir çoxu İran tərəfindən təsdiqlənmiş marşrutlardan istifadə edir.

İran ABŞ-ı Hörmüz boğazına müdaxilə etməklə qlobal enerji təchizatını təhlükəyə atmaqda ittiham edib. İranın Xatəm əl-Ənbiya Mərkəzi Qərargahının sözçüsü İbrahim Zülfüqari Tehranın boğaza nəzarət etdiyini bildirib. O, bəzi region ölkələrinin ABŞ-la əməkdaşlığının münaqişənin yayılma riskini artırdığını qeyd edib. Hörmüz boğazı dünya neft və qaz daşımaları üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki gərginlik enerji bazarlarında narahatlıq yaradır. ABŞ və İran arasında strateji su yolu ilə bağlı qarşıdurma davam edir. Beynəlxalq ictimaiyyət vəziyyəti diqqətlə izləyir.

ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik dünya neft bazarında yeni bahalaşma dalğası yaradıb. Əsas neft müqavilələrinin qiyməti 4 faizdən çox yüksəlib. Bazar iştirakçıları iki ölkə arasında kövrək razılaşmanın pozulmasından narahatdırlar. Ekspertlər hesab edirlər ki, vəziyyətin daha da gərginləşməsi inflyasiya təzyiqlərini artıra bilər. Neft qiymətlərindəki artım mərkəzi bankların pul siyasətinə təsir göstərə bilər. Təhlilçilər qiymətlərin əvvəlki rekord həddlərə qayıtmasının hələlik ehtimaldan uzaq olduğunu bildirirlər. Hörmüz boğazı ətrafında yaranan qeyri-müəyyənlik isə enerji bazarları üçün əsas risklərdən biri olaraq qalır.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi ABŞ və İran arasında artan hərbi gərginliyin qlobal enerji bazarlarının bərpasına ciddi təhlükə yaratdığını açıqlayıb. IEA xəbərdarlıq edib ki, qarşıdurmanın yenidən alovlanması enerji böhranının uzanmasına və neft təchizatında əlavə problemlərin yaranmasına səbəb ola bilər. Agentliyin son hesabatında bildirilib ki, Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitlik hasilat və ixrac proseslərini pozmağa davam edir. ABŞ və İran arasında müvəqqəti sakitlik diplomatik danışıqlar üçün imkan yaratsa da, hərbi əməliyyatların yenidən başlama ehtimalı qalır. IEA qeyd edib ki, qlobal neft tələbatı bu il 2020-ci ildən sonra ilk dəfə azalma istiqamətindədir. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı və regiondakı enerji infrastrukturuna yönələn risklər dünya bazarlarında qiymət dəyişkənliyini artıra bilər. Agentlik enerji bazarlarının sabitləşməsi üçün Yaxın Şərqdə davamlı diplomatik həllin vacibliyini vurğulayıb.

İqtisadçı Cavid Həsən ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazında gərginliyin azaldığı dövrdə əsas faydalanan ölkənin Çin olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, əlavə neft həcmlərinin böyük hissəsi Çinə yönəlib. Ekspert ABŞ-nin enerji ehtiyatlarının da məhdud vəziyyətdə olduğunu qeyd edib. O xəbərdarlıq edib ki, Hörmüz boğazının yenidən bağlanması neft qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb ola bilər. Cavid Həsən hesab edir ki, atəşkəs əsas problemləri həll etməyib və tərəflər yeni qarşıdurmaya hazırlaşır.

İranın mümkün ABŞ dəniz blokadası öncəsi bir gecə ərzində 10 milyon barreldən çox xam neft və yanacaq daşıdığı bildirilir. Məlumata görə, bu addım ABŞ-nin İran neftinə tətbiq edilən müvəqqəti sanksiya güzəştini ləğv etməsindən sonra atılıb. TankerTrackers.com yanacaq daşınmasının sürətləndirildiyini açıqlayıb. ABŞ qərarını İranın Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinə qarşı hücumları ilə əlaqələndirib. Vaşinqton son günlər İranın hərbi obyektlərinə zərbələr endirib. Enerji daşımaları ilə bağlı vəziyyət qlobal bazarlarda diqqətlə izlənilir.

Donald Trampın İranla atəşkəsin başa çatdığını bildirməsindən sonra dünya bazarlarında neftin qiyməti artıb. Brent markalı neftin bir barrelinin qiyməti 5,8 faiz yüksələrək 78,43 dollara çatıb. Eyni zamanda, qlobal səhm bazarlarında eniş qeydə alınıb. ABŞ-da S&P 500 göstəricisi 0,3 faiz, Dou Cons sənaye göstəricisi isə 1 faiz geriləyib. Böyük Britaniyanın FTSE 100 göstəricisi günü 1,66 faiz itki ilə başa vurub. Avropanın Stoxx 600 göstəricisi də 1,61 faiz azalıb. Almaniya və Fransa birjalarında da ciddi eniş müşahidə olunub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı son zərbələrin neft qiymətlərinə təsirindən danışıb. O bildirib ki, ABŞ İrana hər dəfə zərbə endirdikdə neftin qiyməti adətən bir qədər artır. Trampın sözlərinə görə, bu artım təxminən iki dollar səviyyəsində ola bilər. ABŞ Prezidenti Vaşinqton və Tehran arasında yenidən gərginliyin artmasının enerji bazarına təsir göstərə biləcəyini qəbul edib. Bununla belə, o, qiymət artımının məhdud qalacağını vurğulayıb. Tramp ciddi bahalaşma gözləmədiyini bildirib. Onun açıqlaması bölgədə hərbi gərginliyin enerji bazarlarına mümkün təsirinin müzakirə edildiyi bir vaxtda səsləndirilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı son hərbi əməliyyatların neft bazarına təsirinə münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, belə hadisələr zamanı neftin qiyməti adətən cüzi artır. Tramp son hücumlardan sonra qiymətin təxminən iki dollar yüksələ biləcəyini deyib. O hesab edir ki, ABŞ ilə İran arasında yenidən başlayan gərginlik enerji bazarında ciddi bahalaşma yaratmayacaq. ABŞ Prezidenti qiymət artımının məhdud səviyyədə qalacağını vurğulayıb. Bu açıqlama qlobal enerji bazarlarında baş verən proseslərin diqqətlə izlənildiyi bir dövrdə səsləndirilib. Analitiklər isə bölgədəki vəziyyətin gələcək inkişafının neft bazarına təsir göstərə biləcəyini istisna etmirlər.

ABŞ ilə İran arasında davam edən sülh səyləri neft bazarında qiymətlərin sabit qalmasına səbəb olub. Brent markalı neft həftə ərzində 0,3 faiz ucuzlaşıb. Cümə günü qiymət bir barel üçün 71,76 ABŞ dolları səviyyəsində qeydə alınıb. Bazar iştirakçıları danışıqların müsbət nəticələnəcəyinə ümid edirlər. Bu həftə neft qiymətləri ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsinin başlanmasından bəri ən aşağı səviyyələrdən birinə enib. Analitiklər bazarın siyasi proseslərə həssaslığının davam etdiyini bildirirlər. Danışıqların gedişi qiymətlərə təsir göstərən əsas amillərdən biri olaraq qalır.

Fransanın CMA CGM gəmiçilik şirkəti Hörmüz boğazında vəziyyətin tam normallaşmasının bir neçə ay çəkəcəyini açıqlayıb. Şirkətin rəhbəri Rodolf Saade yaxın günlərdə vəziyyətin yaxşılaşacağına ümid etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarından sonra şirkətin bir neçə gəmisi Fars körfəzində qalıb. Münaqişə bölgədə dəniz daşımalarına təsir göstərməkdə davam edir. Sülh dövründə dünya neftinin təxminən beşdə biri Hörmüz boğazından daşınır. Buna görə də bölgədəki vəziyyət qlobal enerji bazarı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ekspertlər tam sabitliyin bərpasının vaxt aparacağını bildirirlər.