BAKI,VOA

Azərbaycanda neft və digər maye karbohidrogenlərin hasilatı 2026-cı ildə orta hesabla günə 0,55 milyon barel təşkil edəcək. 2027-ci ildə isə bu göstəricinin 0,52 milyon barelə enəcəyi gözlənilir.

Bu barədə ABŞ Enerji İnformasiyası Administrasiyasının (EIA) qısamüddətli enerji proqnozunda bildirilib.

Proqnoza görə, göstərici 2025-ci il üçün qiymətləndirilən sutkada 0,57 milyon barel səviyyəsi ilə müqayisədə azalacaq.

EIA-nın hesablamalarına əsasən, 2026-cı ildə hasilat birinci rübdə orta hesabla günə 0,56 milyon barel olub. İkinci rübdə bu göstəricinin 0,55 milyon barelə, üçüncü və dördüncü rüblərdə isə 0,54 milyon barelə düşəcəyi proqnozlaşdırılır.

Oxşar dinamikanın 2027-ci ildə də davam edəcəyi gözlənilir. Belə ki, həmin ilin birinci rübündə hasilatın günə 0,53 milyon barel, ikinci və üçüncü rüblərdə 0,52 milyon barel, dördüncü rübdə isə 0,51 milyon barel səviyyəsində olacağı proqnozlaşdırılır. Ümumilikdə, 2027-ci ilin yekunları üzrə orta sutkalıq hasilatın 0,52 milyon barel təşkil edəcəyi bildirilir.

Bu ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycanda 13,270 milyon ton xam neft (qaz kondensatı daxil olmaqla) hasil olunub.

Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatında qeyd olunub

Məlumata görə, bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 421,8 min ton və ya 3,1 faiz azdır.

Hesabat dövründə xam neft hasilatının ümumi həcmindən 13,236 milyon tonu əmtəəlik xam neftin payına düşüb ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövründəki göstərici ilə müqayisədə 424,2 min ton və ya 3,1% azdır.

Ümumilikdə, bu ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycanda mədənçıxarma sənayesində istehsalın ümumi dəyəri 19,3 milyard manat olmaqla, əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 2,8 faiz azalıb.

Energetika Nazirliyinin məlumatına əsasən, hesabat dövründə Azərbaycanda hasil edilmiş hasilatın 7,9 milyon tonu “Azəri-Çıraq-Günəşli”nin, 1,7 milyon tonu “Şahdəniz”in, 0,3 milyon tonu “Abşeron” yatağının payına düşüb. SOCAR üzrə neft (kondensatla birlikdə) hasilatı 3,4 milyon ton təşkil edib.

Bildirilib ki, bu dövrdə 10,5 milyon ton neft (kondensatla birlikdə) ixrac olunub. Bunun 9,5 milyon tonu konsorsiumun, 0,7 milyon tonu SOCAR-ın, 0,3 milyon tonu isə JOCAP-ın payına düşüb.

Qeyd edilib ki, bu ilin 6 ayı ərzində xam neft hasilatı orta hesabla gündəlik 61 min ton (449 min barrel), kondensat hasilatı 12 min ton (103 min barrel) təşkil edib. Ümumilikdə neft hasilatı orta hesabla gündəlik 73 min ton (552 min barrel) olub.

Hesabat dövründə neftin emalı 2,9 milyon ton təşkil edib.

2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında ölkədə 25,4 milyard kubmetr təbii qaz hasil edilib. Hasil edilmiş qazın 7,3 milyard kubmetri “Azəri-Çıraq-Günəşli”nin, 13,7 milyard kubmetri “Şahdəniz”in, 0,8 milyard kubmetri “Abşeron” yatağının, 3,6 milyard kubmetri isə SOCAR-ın payına düşüb.

Bu dövrdə xaricə qaz ixracı 12,7 milyard kubmetr təşkil edib. Bunun 5,9 milyard kubmetri Avropanın, 4,9 milyard kubmetri Türkiyənin (o cümlədən TANAP-la 3 milyard kubmetr), 1,2 milyard kubmetri Gürcüstanın, 0,7 milyard kubmetri isə Suriyayanın payına düşüb.

“Azəri-Çıraq-Günəşli” və “Şahdəniz” yataqları istismara veriləndən cari ilin 1 iyul tarixinədək 679,8 milyon tona yaxın neft (qaz kondensatı ilə birlikdə), 529,6 milyard kubmetr qaz hasil edilib. “Azəri-Çıraq-Günəşli”dən 625,6 milyon ton neft, 251,1 milyard kubmetr qaz, “Şahdəniz”dən isə 54,2 milyon tona yaxın kondensat, 278,5 milyard kubmetr qaz hasil edilib.

Bununla yanaşı, Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, bu ilin ilk 6 ayında Azərbaycan 10-dan çox ölkəyə 6,231 milyard ABŞ dolları dəyərində 10,125 milyon ton bitumlu süxurlardan alınmış xam neft və xam neft məhsulları ixrac edib. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə sözügedən məhsulların ixracının dəyəri 177,9 milyon ABŞ dolları və ya 2,3%, həcmi isə 1,921 milyon ton və ya 15,9% azalıb.

Hasilat və ixrac göstəricilərində azalma fonunda Azərbaycan iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətini davam etdirir. Son illərdə qeyri-neft sektorunun inkişafı dövlət iqtisadi siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Bu çərçivədə sənaye, kənd təsərrüfatı, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları, nəqliyyat-logistika, turizm və bərpa olunan enerji sahələrinə investisiyalar artırılır, ixracın şaxələndirilməsi və qeyri-neft məhsullarının xarici bazarlara çıxışının genişləndirilməsi istiqamətində tədbirlər həyata keçirilir. Məqsəd iqtisadiyyatın neft gəlirlərindən asılılığını tədricən azaltmaq və dayanıqlı iqtisadi artımı təmin etməkdir. Bu kontekstdə ölkə rəhbərliyi qeyri-neft sahələrinin investisiya baxımından əsas inkişaf istiqaməti olduğunu vurğulayır.

İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov Bakıda keçirilən İslam İnkişaf Bankı Qrupunun 2026-cı il İllik Toplantılarının yekunlarına həsr olunmuş mətbuat konfransında bildirib: "Azərbaycanın əsas diqqəti qeyri-neft və qaz iqtisadiyyatının inkişafına yönəlib və bu sektor son 5–6 ildə ölkədə iqtisadi artımın əsas drayverinə çevrilib. İnvestisiya imkanları əsasən qeyri-neft sənayesi istehsalı, mədənçilik və kritik minerallar, kənd təsərrüfatı və aqroemal, eləcə də nəqliyyat və logistika sahələrini əhatə edir”.

تراجع في إنتاج النفط الأذربيجاني.. كيف تتجه باكو نحو تنويع اقتصادها؟

توقعت إدارة معلومات الطاقة الأمريكية (EIA) أن يبلغ متوسط إنتاج النفط والسوائل الهيدروكربونية الأخرى في أذربيجان 0.55 مليون برميل يومياً خلال عام 2026، مع توقعات بانخفاض هذا المؤشر إلى 0.52 مليون برميل يومياً في عام 2027.

ووفقاً لتقرير التوقعات الطاقة قصيرة الأجل الصادر عن الإدارة، فإن هذه الأرقام تمثل تراجعاً مقارنة بمليون برميل يومياً في عام 2025 البالغ 0.57 مليون برميل.

وأشارت التقديرات إلى أن الإنتاج في الربع الأول من عام 2026 بلغ 0.56 مليون برميل يومياً، ومن المتوقع أن يتراجع إلى 0.55 مليون برميل في الربع الثاني، وإلى 0.54 مليون برميل يومياً خلال الربعين الثالث والرابع. وتستمر هذه الديناميكية التنازلية في عام 2027 لتسجل 0.53 مليون برميل يومياً في الربع الأول، و0.52 مليون برميل في الربعين الثاني والثالث، و0.51 مليون برميل يومياً في الربع الرابع.

وعلى الصعيد المحلي، أظهرت بيانات هيئة الإحصاء الحكومية أن أذربيجان أنتجت 13.270 مليون طن من النفط الخام (بما في ذلك مكثفات الغاز) خلال الفترة من يناير إلى يونيو من العام الحالي، بانخفاض قدره 421.8 ألف طن أو بنسبة 3.1% مقارنة بالفترة نفسها من العام الماضي. وبلغ حصة النفط الخام التجاري من إجمالي الإنتاج 13.236 مليون طن.

كما انخفضت القيمة الإجمالية للإنتاج في قطاع التعدين بنسبة 2.8% لتسجل 19.3 مليار مانات. وأوضحت وزارة الطاقة أن حقل "آذري-جيراق-جونشلي" ساهم بـ 7.9 ملايين طن، وحقل "شاه دنيز" بـ 1.7 مليون طن، وحقل "أبشيرون" بـ 0.3 مليون طن، بينما بلغت حصة شركة "سوكار" 3.4 ملايين طن. وبلغ إجمالي الصادرات النفطية 10.5 ملايين طن.

وفي قطاع الغاز الطبيعي، أنتجت البلاد 25.4 مليار متر مكعب خلال النصف الأول من العام الحالي، وصدرت منها 12.7 مليار متر مكعب إلى الخارج؛ توزعت بواقع 5.9 مليارات متر مكعب لأوروبا، و4.9 مليارات متر مكعب لتركيا، و1.2 مليار متر مكعب لجرجيا، و0.7 مليار متر مكعب لسوريا.

وفي ظل هذا التراجع في مؤشرات الإنتاج والتصدير، تواصل أذربيجان تعزيز سياسة تنويع الاقتصاد الوطني للحد من الاعتماد على إيرادات النفط. وفي هذا السياق، أكد وزير الاقتصاد ميكائيل جباروف خلال مؤتمر صحفي عقب الاجتماعات السنوية لمجموعة بنك التنمية الإسلامي في باكو، أن التركيز الأساسي ينصب على تطوير القطاعات غير النفطية مثل الصناعات التحويلية، والتعدين، والزراعة، واللوجستيات، والتي باتت المحرك الرئيسي للنمو الاقتصادي في البلاد خلال السنوات الأخيرة.