#İsmayıl Bəqai

İran Xarici İşlər Nazirliyi Səna Beynəlxalq Hava Limanına endirilən hücumu pisləyib. İran rəsmiləri bu addımı beynəlxalq hüququn və BMT Nizamnaməsinin pozulması kimi qiymətləndiriblər. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi hücumun Yəmənin suverenliyinə hörmətsizlik olduğunu bildirib. Yəmənin Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi hökuməti hava limanına zərbəni təsdiqləyib. Rəsmi açıqlamaya görə, hücum İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıyıb. Hadisə Yəməndə gərginliyi artırıb. Beynəlxalq ictimaiyyət bölgədə vəziyyətin daha da pisləşməsindən narahatdır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ni Tehranla əldə olunmuş anlaşmanı pozmaqda ittiham edib. O bildirib ki, Vaşinqton birtərəfli addımlar və İrana qarşı hücumlarla razılaşmanın mahiyyətinə zidd davranıb. Bəqayinin sözlərinə görə, ABŞ xüsusilə Hörmüz boğazından gəmilərin təhlükəsiz keçidi ilə bağlı müddəanı pozub. İran rəsmisi bu məsələdə Tehranın məsuliyyət və hüquqlarının nəzərə alınmalı olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, İran öz milli maraqlarını qorumaqda qərarlıdır. Bəqayi ölkəsinin suveren hüquqlarından istifadə edəcəyini qeyd edib. Açıqlama ABŞ və İran arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib.

İran Bəhreyndə ABŞ-ın rəhbərliyi ilə keçirilən regional təhlükəsizlik toplantısını tənqid edib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bu görüşlərin sülhə xidmət etmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ bölgədə həyata keçirdiyi siyasəti belə toplantılar vasitəsilə ört-basdır etməyə çalışır. Bəqayi region ölkələrini son hadisələrdən nəticə çıxarmağa çağırıb. Təhlükəsizlik toplantısında Yaxın Şərqin 12 ölkəsinin hərbi nümayəndələri iştirak ediblər. Görüşdə regional müdafiə əməkdaşlığı və dəniz təhlükəsizliyi müzakirə olunub. İranın açıqlaması bölgədə davam edən siyasi gərginliyi bir daha gündəmə gətirib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı üçüncü tərəflərin iştirakına ehtiyac olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu məsələ artıq anlaşma memorandumunda öz əksini tapıb. Tehran mövcud mexanizmlərin kifayət etdiyini və əlavə müdaxiləyə ehtiyac görmədiyini vurğulayıb. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Hörmüz boğazında birgə minatəmizləmə təşəbbüsü ilə bağlı bəyanatından sonra verilib. Makron dəniz marşrutlarının təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün tərəfdaşlarla əməkdaşlıq ediləcəyini açıqlamışdı. İran isə bu məsələnin yalnız mövcud razılaşmalar çərçivəsində həll edilməli olduğunu bildirir. Tərəflərin mövqeləri bu məsələdə fərqli olaraq qalır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ni futbol üzrə 2026-cı il dünya çempionatı zamanı İran milli komandasına qarşı qərəzli davranmaqda ittiham edib. O bildirib ki, komandanın üzvləri və federasiya rəsmilərinin bir hissəsinə viza verilməyib. Bəqainin sözlərinə görə, komandanın oyunların keçirildiyi məkandan kənarda yerləşdirilməsi də problemlərə səbəb olub. İran rəsmisi ABŞ-nin daxili təhlükəsizlik naziri Markveyn Mallinin İran yığmasının turnirdən kənarda qalmasını alqışlayan açıqlamasını da sərt tənqid edib. Onun fikrincə, bu cür bəyanatlar idmanın siyasi mübahisələrdən uzaq saxlanılması prinsipinə ziddir. İran tərəfi ABŞ-nin ev sahibi kimi üzərinə düşən öhdəliklərə tam əməl etmədiyini iddia edib. Məsələ ilə bağlı ABŞ tərəfinin mövqeyi açıqlanmayıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Dohada ABŞ rəsmiləri ilə görüş keçiriləcəyi barədə iddiaları təkzib edib. O bildirib ki, İran nümayəndə heyətinin proqramında ABŞ tərəfi ilə heç bir səviyyədə görüş yoxdur. Bəqainin sözlərinə görə, Dohadakı müzakirələr yalnız anlaşma memorandumunun icrasına həsr olunacaq. Danışıqlarda əsas mövzulardan biri İrana məxsus məhdudlaşdırılmış maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi olacaq. Bu məsələ Qətər tərəfi ilə müzakirə ediləcək. Qətər daha əvvəl 6 milyard dollar həcmində dondurulmuş İran vəsaitinin hələ də Tehrana köçürülmədiyini açıqlayıb. İran tərəfi ABŞ ilə yeni görüşün nəzərdə tutulmadığını bir daha təsdiqləyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livandakı vəziyyətlə bağlı Tehranın mövqeyini açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ bütün cəbhələrdə, xüsusilə Livanda müharibənin dayandırılması ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. Bəqainin sözlərinə görə, Vaşinqton zərurət yaranarsa, İsrailin də üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etməsini təmin etməlidir. O vurğulayıb ki, ABŞ-nin anlaşma memorandumuna əməl edib-etmədiyi həmin sənədin mətninə əsasən qiymətləndiriləcək. İran bu sənədi əsas meyar hesab etdiyini bir daha bəyan edib. Tehran ABŞ-nin gələcək addımlarını da bu çərçivədə izləyəcəyini bildirib. Livanla bağlı mövqe dəyişməz olaraq qalır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı xarici müdaxiləyə ehtiyac olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, kənar qüvvələrin bu prosesə qoşulması vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər. Bəqayi iddia edib ki, belə müdaxilələr xoş niyyət daşımır və gərginliyi artıra bilər. O qeyd edib ki, məsələ ABŞ ilə İran arasında imzalanmış anlaşma memorandumunda nəzərdə tutulub. Sözçünün fikrincə, mövcud razılaşma çərçivəsində problemin həlli üçün kifayət qədər mexanizmlər var. Buna görə də bölgədə əlavə xarici iştirakın zəruri olmadığı vurğulanıb. İran bu məsələdə öz mövqeyini bir daha təsdiqləyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai yaxın günlərdə İran və ABŞ nümayəndələri arasında Qətərdə danışıqlar keçiriləcəyi ilə bağlı iddiaları təkzib edib.O, bununla ABŞ Prezidenti Donald Trampın tərəflərin Tehranın təşəbbüsü ilə çərşənbə axşamı Dohada danışıqlar aparacağı barədə açıqlamasını təkzib etmiş olub.

İran Xarici İşlər Nazirliyi yaxın günlərdə ABŞ ilə Qətərdə görüş keçirilməsi barədə yayılan məlumatları təkzib edib. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İran nümayəndə heyəti Dohaya səfər etsə də, bu, ABŞ ilə danışıqlar üçün nəzərdə tutulmayıb. Onun sözlərinə görə, səfərin əsas məqsədi anlaşma memorandumunun icrasını izləməkdir. Bəqai qeyd edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. Rəsmi Tehran iki səfərin bir-birindən tamamilə ayrı olduğunu vurğulayıb. İran tərəfi memorandumun icrasının prioritet olaraq qaldığını bildirib. Yekun saziş üzrə yeni danışıqların başlanacağı ilə bağlı isə hər hansı məlumat verilməyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai anlaşma memorandumunun icrası ilə bağlı son vəziyyəti açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ memorandumun neft satışına aid 10-cu maddəsinin icrası üçün tələb olunan icazələri verib. Bəqainin sözlərinə görə, İran bu prosesin həyata keçirilməsini izləyir. O həmçinin dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini deyib. Sözçü yekun saziş üzrə danışıqların hələ başlamadığını vurğulayıb. O əlavə edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. İranın Qətərə səfəri yalnız anlaşma memorandumunun icrasına nəzarət məqsədi daşıyır.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ölkənin təhlükəsizlik siyasəti ilə bağlı yeni açıqlama yayıb. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İran beynəlxalq hüquq çərçivəsində özünümüdafiə hüququna malikdir. O, Fars körfəzi sahilində yerləşən bəzi ölkələrin ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarındakı rolunu tənqid edib. Bəqainin sözlərinə görə, İranın hərbi potensialı yalnız ölkənin müdafiəsinə və regionda sabitliyin qorunmasına xidmət edir. Açıqlamada ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə hərbi əməliyyatları da sərt tənqid olunub. Eyni zamanda, İranın bölgədəki enerji obyektlərinə qarşı hücumlar həyata keçirdiyi barədə iddialara da toxunulub. Tehran regiondakı son hadisələr fonunda öz təhlükəsizlik maraqlarını qorumaqda qərarlı olduğunu vurğulayıb. Açıqlama İranla ABŞ və İsrail arasında davam edən gərgin ritorikanın növbəti nümunəsi kimi qiymətləndirilir.