Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ın Hürmüz boğazı ətrafında həyata keçirdiyi addımlara sərt reaksiya verərək “təhdid kölgəsi altında danışıqları qəbul etmədiklərini” bəyan edib. Eyni zamanda, atəşkəsin müddəti ilə bağlı yeni detallar açıqlanıb. Məlumata görə, tərəflər arasında əldə olunmuş müvəqqəti razılaşmanın aprelin 22-də ABŞ-ın şərq sahili vaxtı ilə saat 20:00-da başa çatacağı gözlənilir. Bu isə İran vaxtı ilə aprelin 23-ü səhər saatlarına təsadüf edir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlama verərək, keçid qaydalarının sosial şəbəkələrdə deyil, real şəraitdə müəyyənləşdiyini bildirib. O vurğulayıb ki, boğazın açılıb-bağlanması və keçid rejimi “sosial mediada deyil, sahədə formalaşır”.

Ötən şənbə günü, 11 aprel 2026-cı ildə Pakistanın paytaxtı ABŞ və İran arasında birbaşa danışıqların ilk raunduna ev sahibliyi etdi. Bu görüş tərəflərin bir həftəlik atəşkəs barədə razılığa gəlməsindən sonra baş tutub və 2015-ci il Nüvə sazişindən bəri ilk, 1979-cu il İslam İnqilabından bəri isə ən yüksək səviyyəli birbaşa təmasdır. Dünyanın Donald Trampın "bütün sivilizasiyanı məhv etmək" təhdidinin gerisayışını izlədiyi bir vaxtda, bu tarixi sülh prosesini idarə edən şəxslər kimlərdir?

Cəmi bir gündən az davam edən danışıqlar, üç dəqiqəni keçməyən qısa bir mətbuat konfransı ilə və heç bir ciddi irəliləyiş olmadan başa çatdı. Şənbə günü günortadan sonra başlayan ABŞ-İran müzakirələri bütün gecə boyu, təxminən 21 saat davam etdi. C.D. Vens İslamabadda jurnalistlərin qarşısına çıxanda Pakistan paytaxtında artıq günəş doğmuşdu. ABŞ vitse-prezidenti bildirdi: "Razılığa gələ bilmədik. Qırmızı xətlərimizin nə olduğunu çox aydın şəkildə izah etdik... Onlar isə şərtlərimizi qəbul etməməyi seçdilər".

ABŞ ilə aparılan danışıqlarda İran nümayəndə heyətinə rəhbərlik edən İran parlamentinin (Məclis) sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf görüşlərin nəticəsiz qaldığını elan edib. Qalibaf vurğulayıb ki, Vaşinqtonun mövqeyi Yaxın Şərqdəki müharibəyə birdəfəlik son qoyacaq bir razılaşmanın əldə olunması üçün kifayət etməyib. Pakistanın paytaxtında keçirilən və gərgin keçən müzakirələrin başa çatmasından bir neçə saat sonra Qalibaf rəsmi bəyanatla çıxış edib. "İran nümayəndə heyətindəki həmkarlarım konstruktiv təşəbbüslərlə çıxış etdilər, lakin sonda qarşı tərəf bu danışıqlar raundunda İran heyətinin etimadını qazanmağa nail ola bilmədi."-deyə o bildirib.

Birləşmiş Ştatlar və İran arasında 38 günlük birbaşa hərbi qarşıdurmadan sonra elan edilən atəşkəs zahirən diplomatiyanın qələbəsi kimi görünsə də, mahiyyət etibarilə itkilər və ziddiyyətlərlə yüklənmiş bir "döyüşçü fasiləsi"nə daha yaxındır. "Tarixi qələbə" elan etməyə tələsən İran rəsmiləri yaxşı bilirlər ki, bu bəyanat strateji reallıqdan daha çox daxili istehlaka yönəlib; belə ki, Tehran bu raunddan tükənmiş hərbi imkanlar, darmadağın edilmiş donanma, sıradan çıxmış müdafiə sistemləri, zədələnmiş infrastruktur və sanksiyaların, ardıcıl zərbələrin ağırlığı altında sarsılan iqtisadiyyatla çıxıb. Qarşı tərəfdə isə Vaşinqton özünü bəndlərinin yozulmasında əsaslı fərqlərlə dolu bir atəşkəs qarşısında görür ki, bu da sazişin nə dərəcədə davamlı olacağı sualını təcili və qanunauyğun edir.

Müctəba Xameneinin fevralın 28-də Amerika-İsrail zərbəsi nəticəsində öldürülən atasının xələfi kimi "Ali Rəhbər" təyin edilməsindən bəri o, hələ də ictimaiyyət qarşısına çıxmayıb. Lakin buna baxmayaraq müharibə zamanı qərarın kimin əlində olduğu haqda sualları fonunda İran rejimi hələ də ayaqdadır. Sistemin sağ qalması indi əsas şəxslərdən asılıdır; bunlar "İnqlab Keşikçiləri"nin rəhbəri ilə yanaşı, hər ikisi "Keşikçilər" korpusundan gələn Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının sədri və parlament sədridir.

İran Xarici İşlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə, Pakistanın paytaxtı İslamabadda ABŞ ilə keçirilməsi planlaşdırılan kritik görüşlərdə İran nümayəndə heyətinə böyük ehtimalla Parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın rəhbərlik edəcəyini açıqlayıb. BBC-yə danışan diplomat, həmçinin regionun təhlükəsizliyi və yeni ali liderin səhhəti ilə bağlı mühüm bəyanatlar verib.

İran İslam Şurası Məclisinin (Parlament) sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf regiondakı atəşkəs prosesi ilə bağlı mühüm bəyanat verərək, Livanın və müqavimət qüvvələrinin bu prosesdəki yerini vurğulayıb.

İran mediası gələn cümə günü Pakistanın paytaxtı İslamabadda Amerika Birləşmiş Ştatları ilə keçiriləcək tarixi danışıqlarda Tehranı təmsil edəcək şəxsin adını açıqlayıb. Eyni mənbələrin məlumatına görə, ABŞ tərəfini danışıqlarda vitse-prezident Cey Di Vens (JD Vance) təmsil edəcək. Bu, müharibənin başlanmasından bəri hər iki ölkənin ən yüksək səviyyəli rəsmiləri arasında keçiriləcək ilk birbaşa görüş olacaq.

Birləşmiş Ştatlar və İsrail İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi və parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın adlarını hədəf alınacaq şəxslər siyahısından müvəqqəti olaraq çıxarıb.

Məhəmməd Baqir Qalibaf bir çox məqamlarda Əli Laricaninin xələfidir, lakin o, sağlığında yaxın olduğu Ali Rəhbər Əli Xameneyinin xələfi olmayacaq. Çünki "Vəliyyi-fəqih"in xələfi mütləq "Ayətullah" rütbəli din xadimi olmalıdır, Qalibafın isə ali dini təhsili yoxdur. Hazırda Parlament sədri olan Qalibaf, ABŞ Prezidenti Donald Trampın adını çəkmədən birbaşa danışıqlara çağırdığı şəxsə çevrilib. Bu, onu İranın gələcək liderliyinə ən güclü namizəd edir – təbii ki, əgər gələcəkdə vəziyyət dəyişməsə və o, "azmış" bir raketin və ya daxili sui-qəsdin qurbanı olmasa.