#Məhəmməd Baqir Qalibaf

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf Yaxın Şərqdə yeni regional nizamın formalaşdığını bildirib. Onun fikrincə, xarici qüvvələrin bölgə ölkələrinin münasibətlərinə təsiri sürətlə azalır. Qalibaf ABŞ-nin bölgədən “şərəfli çıxış” yolu axtardığını iddia edib. O, açıqlamasında Əbu Mehdi əl-Mühəndis və Qasım Süleymaninin adlarını çəkib. Hər iki şəxs 2020-ci ilin yanvarında Bağdad hava limanının yaxınlığında ABŞ-nin həyata keçirdiyi hücum nəticəsində öldürülüb. Qalibaf bölgədəki dəyişiklikləri onların apardığı mübarizə ilə əlaqələndirib. İran parlamentinin sədri İsrailin regional məqsədlərinin də uğursuzluğa düçar olduğunu iddia edib. Onun fikrincə, bölgədə xarici müdaxilənin azalması ilə yeni siyasi münasibətlər sistemi yaranır.

İraq İrandan Hörmüz boğazı vasitəsilə neft ixracında xüsusi yanaşma istəyib. Bu tələbi İraq parlamentinin sədri Heybət əl-Həlbusi iranlı həmkarı Məhəmməd Baqir Qalibafla görüşündə səsləndirib. Əl-Həlbusi İraqın bölgədəki son hadisələrdən ən çox təsirlənən ölkələrdən biri olduğunu bildirib. O, Tehranı iki ölkə arasındakı münasibətləri nəzərə alaraq İraqın iqtisadi maraqlarını qorumağa çağırıb. Hörmüz boğazındakı vəziyyət neft gəlirlərindən böyük dərəcədə asılı olan İraq üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qalibaf isə İranın İraqla iqtisadi və ticarət əməkdaşlığını genişləndirmək istədiyini bildirib. O, iki ölkə arasında daha əvvəl imzalanmış razılaşmaların həyata keçirilməsinin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Tərəflər iqtisadi əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsində maraqlı olduqlarını bildiriblər.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf bildirib ki, Tehran və Bağdad iki ölkənin təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi üçün yeni və mühüm addımlar atacaq. Qalibaf İraqa üçgünlük səfəri çərçivəsində Bağdada gəlib. O, İraqı region üçün mühüm ölkə adlandıraraq İran-İraq münasibətlərinin bölgədə baş verən proseslər baxımından əsas və strateji əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf çərşənbə günü üçgünlük rəsmi səfərlə İraqa gedəcək. Səfər çərçivəsində onun Bağdad, Kərbəla və Nəcəfdə olması gözlənilir. Bağdadda İran və İraq nümayəndə heyətlərinin parlamentlərarası görüşü keçiriləcək. Qalibafın İraq parlamentinin rəhbərliyi ilə ayrıca danışıqlar aparması da nəzərdə tutulur. İran rəsmisinin İraq prezidenti və baş naziri ilə görüşəcəyi gözlənilir. Daha sonra o, Kərbəlada ayətullah Əli Xameneinin xatirəsinə keçiriləcək mərasimlərdə iştirak edəcək. Qalibaf səfərinin sonuncu günü Nəcəfə gedəcək. Səfərin Tehranla Bağdad arasında siyasi və parlamentlərarası əlaqələrin müzakirəsi baxımından əhəmiyyətli olacağı gözlənilir.

Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-nin İrana təzyiqi artırmaq siyasətini sərt tənqid edib. İran parlamentinin sədri Vaşinqtonun bu yolla əlavə güzəştlər əldə edə bilməyəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ-nin istədiyi bəzi güzəştlər əvvəlki razılaşmada nəzərdə tutulmayıb. Qalibaf ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent və müdafiə naziri Pit Heqseti də tənqid edib. İran rəsmisi onların mövcud vəziyyətin öhdəsindən gəlmək imkanlarını şübhə altına alıb. O, ABŞ rəhbərliyini yaratdığı vəziyyəti özü həll etməyə çağırıb. Açıqlama Vaşinqtonun Tehrana iqtisadi və hərbi təzyiq göstərməyə davam etdiyi bir dövrdə verilib. İran tərəfi təzyiqin Tehranı yeni güzəştlərə məcbur etməyəcəyini bildirir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ı Qeşm adasında dinc sakinlərin ölümünə səbəb olan raket zərbələrinə görə sərt tənqid edib və Vaşinqtonun bunun əvəzini ödəyəcəyini bildirib. Məlumata görə, ABŞ iyulun 30-da İranın cənubundakı bir sıra bölgələrə, o cümlədən Qeşm adasına, Buşəhr, Fars və Xuzistan əyalətlərindəki hədəflərə raket zərbələri endirib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf regionda müharibənin genişlənə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İranın təhlükəsizliyi təmin olunmasa, bölgədə heç bir ölkənin infrastrukturu təhlükəsiz olmayacaq. Qalibaf Hörmüz boğazının əvvəlki vəziyyətinə qayıtmayacağını da vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu boğaz Vaşinqtonla danışıqlarda İranın əsas strateji üstünlüklərindən biridir. Müharibədən əvvəl dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin təxminən beşdə biri bu marşrutdan keçirdi. İran rəsmisinin bəyanatı regiondakı gərginliyin enerji bazarlarına təsiri ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı dəniz blokadasının bərpasından sonra doqquz kommersiya gəmisinin marşrutunun dəyişdirildiyini açıqlayıb. Bildirilir ki, bir gəminin fəaliyyəti də dayandırılıb. Vaşinqton bu addımın İranı danışıqlara qaytarmaq məqsədi daşıdığını bəyan edir. ABŞ əvvəlki blokadanın İran iqtisadiyyatına milyardlarla dollar zərər vurduğunu iddia edir. İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf əvvəlki blokada zamanı ölkənin neft ixrac edə bilmədiyini bildirib. CENTCOM-un məlumatına görə, əvvəlki blokada dövründə 140-dan çox gəminin marşrutu dəyişdirilmişdi. Tehran isə son açıqlamalara hələlik münasibət bildirməyib.

İran İspaniya millisinin Dünya Kuboku qələbəsini təbrik edib. Tehran bu uğurun ABŞ və İsrail siyasətini tənqid edən insanlarda sevinc yaratdığını bildirib. İranın əsas danışıqlar nümayəndəsi Məhəmməd Baqir Qalibaf İspaniyanın Fələstin məsələsindəki mövqeyini vurğulayıb. O, ispan futbolçularının Fələstin xalqına dəstəyini qeyd edib. İran İspaniya hökumətinin Qəzza ilə bağlı mövqeyini də yüksək qiymətləndirib. Madrid daha əvvəl İsrailin Qəzza siyasətini tənqid edib. Açıqlama idman uğurundan daha geniş siyasi mesaj kimi təqdim olunub.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ın bölgədəki siyasətini tənqid edib. O, Vaşinqtonun müharibəni dayandırmaq istədiyini desə də, eyni zamanda bölgəyə hərbi texnika göndərdiyini iddia edib. Qalibaf İran rəsmilərinin ABŞ-ın addımlarını anlamaqda təcrübə qazandığını bildirib. O, açıqlamaların real addımlarla uyğun olmasının vacibliyini vurğulayıb. İran və ABŞ arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir. Vaşinqton bu açıqlamaya hələlik cavab verməyib. Bölgədə hərbi və diplomatik gərginlik yüksək olaraq qalır.