İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ Prezidenti Donald Trampla münasibətlərinə dair açıqlama verib. O, iki ölkə arasında bəzi fikir ayrılıqlarının olduğunu təsdiqləyib. Bununla yanaşı, Netanyahu münasibətlərin ümumilikdə yaxşı olduğunu və əsas məsələlərdə ortaq mövqenin qorunduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, müttəfiqlər arasında yaranan fikir ayrılıqları qarşılıqlı hörmət çərçivəsində həll edilir. Açıqlama ABŞ Prezidentinin Ankaraya planlaşdırılan səfəri fonunda səsləndirilib. Netanyahu daha əvvəl Türkiyəyə F-35 qırıcılarının satışına etiraz etdiyini də bəyan etmişdi. Bu açıqlamalar Vaşinqton və Təl-Əviv arasında münasibətlərlə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Tərəflərin gələcək təmasları diqqətlə izlənilir.

İsrail rəsmiləri HƏMAS-ın son açıqlamasını diqqəti yayındırmaq məqsədi daşıyan addım kimi qiymətləndiriblər. Onların fikrincə, bu qərar atəşkəs razılaşmasının icrası ilə bağlı məsuliyyətdən yayınmağa hesablanıb. İsrail hökuməti hələlik məsələ ilə bağlı rəsmi bəyanat verməyib. Yerli mətbuata danışan rəsmilər HƏMAS-ın qərarını siyasi gediş adlandırıblar. Eyni zamanda, İsrail Qəzzada həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatları öz mövqeyinə uyğun əsaslandırır. Baş nazir Benyamin Netanyahu daha əvvəl HƏMAS silahsızlaşdırılmadan Qəzzada bərpa işlərinin başlamayacağını bildirmişdi. Bu səbəbdən tərəflər arasında fikir ayrılığı davam edir. Qəzzada vəziyyət gərgin olaraq qalır.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Türkiyəyə F-35 qırıcılarının satılmasına qarşı olduğunu bəyan edib. O, bu mövqeyini Türkiyənin regional siyasəti və təhlükəsizlik məsələləri ilə əsaslandırıb. Açıqlama Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidentinin Ankaraya gözlənilən səfəri ərəfəsində səsləndirilib. Netanyahu Türkiyənin HƏMAS və İranla bağlı mövqeyini də tənqid edib. İsrail ilə Türkiyə arasında münasibətlər son illərdə bir sıra məsələlərə görə gərginləşib. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə uzun müddətdir İsrailin fələstinlilərlə bağlı siyasətini tənqid edir. Bu fikir ayrılıqları iki ölkə arasında siyasi münasibətlərə təsir göstərməkdə davam edir. Məsələ ilə bağlı tərəflərin mövqeyi beynəlxalq aləmdə diqqətlə izlənilir.

İsrail hökuməti Cənubi Livandan ordunun mərhələli şəkildə çıxarılması planını müzakirə edir. Proses ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Livanla əldə olunmuş çərçivə razılaşması əsasında həyata keçiriləcək və Vaşinqtonun yekun razılığı gözlənilir. Məlumata görə, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu bazar günü axşam təhlükəsizlik müşavirəsi keçirərək ordunun Cənubi Livandakı iki ərazidən çıxarılması planını və onun təsdiqlənməsi məsələsini müzakirə edib. İclasda təhlükəsizlik və hərbi qurumların yüksəkvəzifəli nümayəndələri iştirak ediblər.

Benyamin Netanyahu Donald Trampla telefon danışığı zamanı ABŞ-ın Müstəqillik Gününün 250 illiyi münasibətilə təbriklərini çatdırıb. O, ABŞ-ı "qlobal azadlığın təminatçısı" adlandırıb və iki ölkə arasındakı sıx əlaqələrin əhəmiyyətini vurğulayıb. Netanyahu ofisi bu barədə rəsmi açıqlama yayıb. Məlumatda ABŞ ilə İsrail arasındakı strateji tərəfdaşlığın önəmi qeyd olunur. Xatırladılır ki, ABŞ və İsrail daha əvvəl İrana qarşı birgə hərbi əməliyyat keçirmişdi. Həmin əməliyyat beynəlxalq hüquq mütəxəssislərinin bir qismi tərəfindən tənqid olunmuşdu. Telefon danışığı iki ölkə liderləri arasında növbəti təmas kimi qiymətləndirilir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp telefon danışığı aparıblar. Tərəflər yaxın vaxtlarda ABŞ-da görüş keçirmək barədə razılığa gəliblər. Bu barədə Netanyahu ofisinin yaydığı məlumatda bildirilir. Görüşün dəqiq tarixi hələ açıqlanmayıb. Həmçinin görüşün gündəliyi barədə də məlumat verilməyib. Danışıqların ABŞ-da keçirilməsi planlaşdırılır. Rəsmi açıqlamada əlavə təfərrüatlar yer almayıb.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu hüquqi problemlərə baxmayaraq siyasi nüfuzunu qoruyur. Son sorğular onun rəhbərlik etdiyi sağçı siyasi düşərgənin hələ də ən güclü mövqeyə malik olduğunu göstərir. Sol yönümlü siyasi qüvvələrin dəstəyi isə zəifləməkdə davam edir. Netanyahu üçün əsas rəqabət sağçı siyasi qüvvələrin daxilindən gəlir. Bununla belə, müxalifət hakim koalisiyanı dəyişmək üçün kifayət qədər dəstəyə malik deyil. Müşahidəçilər yaxın dövrdə siyasi mənzərənin ciddi dəyişməsini gözləmirlər. İsrail siyasətində əsas rəqabətin sağçı qüvvələr arasında davam etdiyi bildirilir.

İsraildə keçirilən ictimai rəy sorğuları əhalinin böyük hissəsinin 2023-cü il oktyabrın 7-də baş vermiş hücumla bağlı müstəqil araşdırma istədiyini göstərir. Sorğu iştirakçılarının dörddə üçü dövlət səviyyəsində araşdırmanın aparılmasını dəstəkləyir. İsrail cəmiyyətində oxşar hadisələrin yenidən baş verə biləcəyi ilə bağlı narahatlıq davam edir. Baş nazir Benyamin Netanyahu isə araşdırmanın qərəzli ola biləcəyini bildirərək buna qarşı çıxır. O, araşdırmanın yalnız hərbi əməliyyatlar başa çatdıqdan sonra aparılmalı olduğunu deyir. Müxalifət isə məsələni hökumətin əsas məsuliyyət mövzularından biri kimi gündəmdə saxlayır. Müzakirələr İsrail daxilində siyasi qarşıdurmanı daha da gücləndirir.

Qəzza zolağında müharibənin başlanmasından 1000 gün ötür. HƏMAS-ın 2023-cü il 7 oktyabr tarixində İsrail ərazisinə həyata keçirdiyi hücumdan sonra başlayan silahlı qarşıdurma regionun təhlükəsizlik mühitini kökündən dəyişdirib. Bu müddət ərzində Yaxın Şərqin müxtəlif bölgələrində yeni münaqişələr meydana çıxsa da, əldə olunan kövrək atəşkəs razılaşmaları davam edən hücumların kölgəsində qalır. Fələstinlilər uzun sürən müharibənin yaratdığı ağır sosial, psixoloji və humanitar nəticələrlə üz-üzədir.

İsrail rəhbərliyinin son bəyanatları və hərbi addımları Fələstin torpaqlarında yeni və daha təhlükəli bir mərhələnin başladığına işarə edir. İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun "Bir az çəki itirmişəm" şəklindəki istehzalı ifadəsi, əslində ölkə daxilindəki şəxsi məsuliyyətdən yayınma cəhdlərini və Qəzzada planlaşdırılan yeni hərbi-siyasi reallıqları pərdələmək məqsədi daşıyır. Bu bəyanatlar fonunda bölgədə hərbi əməliyyatların bərpası, torpaqların işğalı və məskunlaşma layihələrinin genişləndirilməsi istiqamətində ciddi hazırlıqlar aparılır.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ölkəsinin qoşunlarının Livan, Suriya və Qəzza zolağındakı təhlükəsizlik zonalarında qalacağını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, hərbçilər növbəti göstərişədək bu əraziləri tərk etməyəcəklər. Kats bunun İsrailin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıdığını bildirib. O, İrana da xəbərdarlıq edərək mümkün hücumlara sərt cavab veriləcəyini deyib. İsrail rəsmiləri Livandan qoşunların çıxarılmasını Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirirlər. İsrail eyni zamanda Suriyada hərbi əməliyyatlarını davam etdirir. Qəzza zolağının böyük hissəsi də İsrail qüvvələrinin nəzarətində qalır.

İsrail hökumətinin qərarı Yaxın Şərqdə və Cənubi Qafqazda geosiyasi gərginliyi artırıb

İsrailin bu qərarı Benyamin Netanyahu tərəfindən verilən ən böyük səhvdir:

“Bu qərarla İsrail siyasi cırtdan olduğunu qəbul etmiş oldu”

İsrail hökuməti bazar günü Birinci Dünya müharibəsi illərində Osmanlı imperiyasında ermənilərlə bağlı baş vermiş 1915–1917-ci illər hadisələrini "soyqırımı" kimi tanımaq barədə qərarı yekdilliklə qəbul edib. Qərar İsrail ilə Türkiyə arasında son illərdə artan siyasi gərginliyin fonunda qəbul olunub və iki ölkə arasındakı münasibətlərdə yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.

İsrail ilə Livan arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasına yönəlmiş çərçivə sazişinin imzalanmasından cəmi iki gün sonra İsrail ordusu Livanın cənubunda yenidən hava zərbələri endirib. Hadisə Livanda siyasi gərginliyi daha da artırıb. Hizbullah hərəkatını təmsil edən deputat Həsən Fəzlullah razılaşmanın ölkəni daxili qarşıdurmaya sürükləyə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

İsrail hökuməti Livanla əldə olunan çərçivə sazişini “qələbə” kimi təqdim edir. Rəsmi Tel-Əviv razılaşmanın İsrailin əsas tələblərini təmin etdiyini bildirir. Buraya Livandakı təhlükəsizlik zonasından tam çıxmamaq, lazım olduqda hərbi əməliyyat azadlığı və mərhələli, lakin vaxtı müəyyən edilməyən geri çəkilmə daxildir. Baş nazir Benyamin Netanyahu və hökumət üzvləri sazişi müsbət qarşılayır. Müxalifətin mövqeyi hələlik açıqlanmayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, razılaşma Livan daxilində siyasi gərginliyi artıra bilər. Livan hökuməti və Hizbullah arasında mümkün qarşıdurma riskləri də gündəmdədir. Bu vəziyyət regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik balansı yarada bilər.

İsraildə keçiriləcək növbəti seçkilərin Baş nazir Benyamin Netanyahu-nun siyasi karyerasında həlledici rol oynaya biləcəyi bildirilir. O, həm regionda davam edən müharibələr, həm də korrupsiya ittihamları səbəbilə ciddi daxili təzyiqlərlə üzləşib. Netanyahu İsrail tarixində ən uzun müddət vəzifədə qalan baş nazir olsa da, qarşıdan gələn seçkilərin onun siyasi gələcəyini dəyişə biləcəyi qeyd olunur. İsrail hazırda həm şimalda Livanla, həm də daha geniş regionda gərginliklə üz-üzədir. ABŞ-ın hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə bağlı təzyiqləri vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Eyni zamanda, 7 oktyabr 2023 hadisələri ilə bağlı hökumətin fəaliyyəti ictimai narazılıq doğurub. Korrupsiya ittihamları da Netanyahunun siyasi mövqeyini zəiflədir. Seçkilərin nəticəsinin İsrail siyasətində yeni mərhələ açacağı gözlənilir.

Livan parlamentinin sədri Nəbi Berri Livan ilə İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişindən sonra ölkədə yaranan daxili gərginlik fonunda vətəndaşları təmkinli olmağa və ölkənin qarşıdurmaya sürüklənməsinə imkan verməməyə çağırıb.

Minlərlə livanlı ölkənin suverenliyinə təhdid olaraq dəyərləndirdikləri, ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə İsrail arasında əldə olunan "çərçivə sazişi"nə etiraz etmək üçün müxtəlif şəhər və qəsəbələrdə küçələrə axışıb. Etirazçılar paytaxtdakı hökumət binalarının yaxınlığında, Ramlet əl-Bayda və Səlim Salam rayonlarında əsas yolları bağlayaraq təkərlər yandırıblar. Mşərəfiyə və Beyrutun cənub ətraflarında (Dahiyə) təşkil olunan oturaq aksiyalarda İsrail rejimi ilə hər hansı birbaşa danışıqlara son qoyulması və sazişin təcili ləğv edilməsi tələb olunub.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ, İsrail və Livan arasında əldə olunan çərçivə sazişini İran üçün ciddi zərbə kimi qiymətləndirib. O, televiziya ilə yayımlanan çıxışında razılaşmanın bölgədə yeni təhlükəsizlik reallığı yaratdığını bildirib. Netanyahu İsrail ordusunun Hizbullah tam silahsızlaşdırılana qədər Livanın cənubunda qalacağını da bəyan edib. Baş nazirin sözlərinə görə, bu mövqe İsrailin təhlükəsizlik maraqlarından irəli gəlir. Açıqlama Vaşinqtonda aparılan danışıqlar nəticəsində əldə olunan razılaşmadan sonra verilib. Hələlik Livan və digər tərəflər Netanyahuya cavab verməyiblər. Bəyanatın bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyətinə və diplomatik proseslərə təsir göstərə biləcəyi ehtimal olunur. Yaxın günlərdə razılaşmanın icrası ilə bağlı əlavə açıqlamaların verilməsi gözlənilir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınacağını bildirib. O, İsrailin bu istiqamətdə əməliyyatlar apardığını və təhlükənin davam etdiyini deyib. Netanyahu həmçinin Livanın cənubunda təhlükəsizlik bufer zonası yaradıldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Livandakı hərbi məqsədlər hələ tamamlanmayıb.

Netanyahu hökumətinin həm ABŞ, həm də İsrail daxilində təzyiqlərlə üzləşdiyi bildirilir. İsrail ordusunun Livanda “müdafiə xarakterli” əməliyyatlar apardığı deyilir. ABŞ-ın hücumların genişlənməsinə qarşı olduğu qeyd olunur. Daxildə isə hökumətə siyasi təzyiqlər artır.

İranın BMT-dəki nümayəndəsi İsrailin Livandakı hücumlarını tənqid edib və bunun danışıqlara təsir edəcəyini bildirib. O, ABŞ-ın İsrail üzərində təsirini artırmalı olduğunu deyib. Netanyahu isə İsrail ordusunun Livanda əməliyyatlarını davam etdirəcəyini açıqlayıb.