Livanın xarici işlər naziri Yusif Rəcci İsraillə imzalanmış çərçivə sənədinin yekun razılaşma olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu sənəd yalnız danışıqların davam etdirilməsi üçün əsas yaradır. Nazir qeyd edib ki, Livan mövcud şəraitdə danışıqlara getmək məcburiyyətində qalıb. O, hökumətin sabitlik və rifah naminə yeni mərhələyə başlamaq istədiyini vurğulayıb. Yusif Rəcci "Hizbullah"ın vəziyyəti düzgün qiymətləndirmədiyini də bildirib. Nazir silahlı qüvvələrin yalnız dövlətin nəzarətində olmasının vacibliyini qeyd edib. Açıqlama Livanda siyasi müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsrail ilə imzalanmış çərçivə razılaşmasının işğalı qanuniləşdirmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, sənəd Livan ordusunun bütün ölkə ərazisində dövlət hakimiyyətini bərpa etməsini nəzərdə tutur. Razılaşmaya əsasən, dövlətə tabe olmayan silahlı qrupların tərksilahı təsdiqləndikdən sonra İsrail qüvvələri mərhələli şəkildə geri çəkilməlidirlər. Cozef Aun bildirib ki, "Hizbullah" danışıqlarda iştirak etməyib. Prezident Livan ordusunun cənub bölgəsində təhlükəsizliyi tam təmin edəcəyini vurğulayıb. O, razılaşmanın ölkənin suveren hüquqlarına zidd olmadığını qeyd edib. Bəyanat Livanda davam edən müzakirələr fonunda səsləndirilib.

İsrail ordusu Livanın cənubunda bir sıra hədəflərə zərbələr endirdiyini açıqlayıb. İsrail tərəfi "Hizbullah"a aid olduğunu iddia etdiyi 10 obyektin vurulduğunu bildirib. Məlumata görə, silah daşıdığı iddia edilən yük avtomobili də hədəfə alınıb. İsrail bu əməliyyatların atəşkəs rejiminin pozulmasına cavab olaraq həyata keçirildiyini bildirir. Həmin iddialar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Hadisə bölgədə gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Livan tərəfi ilə bağlı rəsmi açıqlama verilməyib.

Yaxın Şərq regionunun təhlükəsizlik arxitekturası onilliklərdir ki, Tehran rejiminin ekspansionist xarici siyasəti, məzhəb amilindən siyasi alət kimi istifadə etməsi və Körfəz ölkələrinə qarşı rəsmi şəkildə yürütdüyü aqressiv hərbi doktrina səbəbindən dərin regional böhran içərisindədir. Özünü hər zaman İslam həmrəyliyinin müdafiəçisi və regionda sabitliyin tərəfdarı kimi təqdim etməyə çalışan İran, praktiki müstəvidə ərəb ölkələrinin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və daxili sabitliyinə qarşı rəsmi ikili standartlar və qanlı proksi (vəkil) müharibələri yürüdür. Son dövrlərdə Qətərin, Səudiyyə Ərəbistanının və Küveytin rəsmi səviyyədə İrana qarşı irəli sürdüyü kəskin ittihamlar, Tehranın regional təhdidlərinin artıq kritik və dözülməz bir həddə çatdığını rəsmən nümayiş etdirir.

ABŞ Suriyanın Livanda "Hizbullah"ın silahsızlaşdırılmasında daha fəal rol almasını istəyir. Donald Tramp bununla bağlı son həftələrdə bir neçə dəfə açıqlama verib. Lakin Suriya diplomatik yanaşmaya üstünlük verdiyini nümayiş etdirir. Suriyanın xarici işlər nazirinin Livana səfəri zamanı Nəbi Berri ilə görüş keçirməsi bunun göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Dəməşq hərbi müdaxilə əvəzinə siyasi dialoqa üstünlük verir. Suriya ilə Livan arasında münasibətlər uzun illərdir mürəkkəb olaraq qalır. Son diplomatik təmaslar bu münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ABŞ-nin dəstəklədiyi çərçivə sənədinin sülh sazişi olmadığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, sənəd yalnız tərəflər arasında danışıqların istiqamətini müəyyənləşdirir. Baş nazir bildirib ki, iki müharibədən sonra danışıqlar mərhələsinə keçilməsi zərurətə çevrilib. ABŞ-nin dəstəyi ilə hazırlanan sənəd Livan və İsrail arasında sülh danışıqlarına zəmin yaratmağı nəzərdə tutur. Bununla yanaşı, Hizbullah razılaşmanı tanımadığını bəyan edib. Təşkilat silahsızlanmaqdan imtina etdiyini açıqlayıb. Regionda siyasi və təhlükəsizlik vəziyyəti isə diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

Livan Prezidenti Cozef Aun cümə axşamı Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybani ilə görüşərək iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafı, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və regional vəziyyəti müzakirə edib. Tərəflər həmçinin sərhəd təhlükəsizliyi, qaçaqmalçılıqla mübarizə və birgə koordinasiyanın gücləndirilməsi məsələlərinə xüsusi diqqət ayırıblar.

Nəvaf Salam ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə İsraillə əldə olunan çərçivə razılaşmasının uzunmüddətli nizamlanmaya yönəlmiş danışıqların əsasını təşkil etdiyini, lakin bunun sülh müqaviləsi olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Livan İsraillə danışıqlara həvəs göstərən tərəf deyil, lakin minlərlə insanın həyatına son qoyan iki müharibədən sonra yaranmış vəziyyət bu mərhələyə gətirib çıxarıb.

Qəzza zolağında müharibənin başlanmasından 1000 gün ötür. HƏMAS-ın 2023-cü il 7 oktyabr tarixində İsrail ərazisinə həyata keçirdiyi hücumdan sonra başlayan silahlı qarşıdurma regionun təhlükəsizlik mühitini kökündən dəyişdirib. Bu müddət ərzində Yaxın Şərqin müxtəlif bölgələrində yeni münaqişələr meydana çıxsa da, əldə olunan kövrək atəşkəs razılaşmaları davam edən hücumların kölgəsində qalır. Fələstinlilər uzun sürən müharibənin yaratdığı ağır sosial, psixoloji və humanitar nəticələrlə üz-üzədir.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri sülhməramlıların hərəkət azadlığının məhdudlaşdırıldığını açıqlayıb. UNIFIL bildirib ki, yolların bağlanması patrul və təhlükəsizlik əməliyyatlarının keçirilməsinə mane olur. Buna baxmayaraq, missiya şəxsi heyətin mövqelərini tərk etmədiyini və fəaliyyətini davam etdirdiyini vurğulayıb. Açıqlamada BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin tələbləri də xatırladılıb. Missiya İsrail və Hizbullah arasında atəşkəsin qorunmasına dəstəyini davam etdirdiyini bəyan edib. UNIFIL Livanın cənubunda sabitliyin təmin olunmasına sadiq qaldığını bildirib. Bölgədə gərginlik hələ də davam edir.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ölkəsinin qoşunlarının Livan, Suriya və Qəzza zolağındakı təhlükəsizlik zonalarında qalacağını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, hərbçilər növbəti göstərişədək bu əraziləri tərk etməyəcəklər. Kats bunun İsrailin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıdığını bildirib. O, İrana da xəbərdarlıq edərək mümkün hücumlara sərt cavab veriləcəyini deyib. İsrail rəsmiləri Livandan qoşunların çıxarılmasını Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirirlər. İsrail eyni zamanda Suriyada hərbi əməliyyatlarını davam etdirir. Qəzza zolağının böyük hissəsi də İsrail qüvvələrinin nəzarətində qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla sülh razılaşmasına nail olmaq istiqamətində administrasiya daxilində fərqli siyasi baxışlara malik yüksək vəzifəli şəxslərdən istifadə etməsi diqqət çəkir. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio sərt mövqeli siyasətçi kimi qiymətləndirildiyi halda, vitse-prezident Cey Di Vens daha yumşaq və diplomatik yanaşmanın tərəfdarı hesab olunur.

ABŞ və Körfəz ölkələri Hizbullahın maliyyə şəbəkəsi ilə əlaqəli olduğu iddia edilən şəxslərə və qurumlara qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, sanksiyalar 5 qurumu və 16 fiziki şəxsi əhatə edir. Qərar Terrorçuluğun Maliyyələşdirilməsi ilə Mübarizə Mərkəzi çərçivəsində qəbul olunub. Sanksiyalar "Əl-Qard əl-Həsən" və "Beyt əl-Mal" təşkilatlarına da şamil edilib. ABŞ bu qurumların Hizbullahın maliyyə fəaliyyətində rol oynadığını iddia edir. Məsələ ilə bağlı Hizbullah tərəfindən dərhal rəsmi açıqlama verilməyib. Yeni sanksiyalar regionda maliyyə nəzarətinin gücləndirilməsi məqsədi daşıyır.

Livanda İsrailin hücumları nəticəsində ölənlərin sayı artıb. Livanın dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, martın 2-dən indiyədək həyata keçirilən hücumlarda 4 278 nəfər həlak olub. Həmin dövrdə 12 196 nəfərin yaralandığı bildirilir. Məlumatda qeyd olunur ki, döyüşlər İsrail ilə Hizbullah arasında qarşıdurmaların yenidən başlamasından sonra intensivləşib. Hücumlar nəticəsində mülki əhali arasında itkilər artmaqda davam edir. Humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığı vurğulanır. Bölgədə gərginlik hələ də davam edir.

Livan Prezidenti Cozef Aun ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri admiral Bred Kuper ilə Beyrutda görüş keçirib. Tərəflər Vaşinqtonda əldə olunmuş çərçivə sazişinin icrasına hazırlıq məsələlərini müzakirə ediblər. Cozef Aun ABŞ Prezidenti Donald Trampın Livana göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü ifadə edib. O, Livan dövlətinin ölkənin cənub sərhədlərinə qədər öz səlahiyyətlərini bərpa etməkdə qərarlı olduğunu bildirib. Görüşdə təhlükəsizlik və sabitliyin təmin olunması ilə bağlı məsələlər də diqqət mərkəzində olub. Bununla yanaşı, "Hizbullah"ın silahsızlaşdırılması ilə bağlı suallar hələ də açıq qalır. İsrail qoşunlarının çıxarılması prosesinin bu məsələlərlə əlaqələndirildiyi bildirilir.

Livan ordusunun komandanı Rodolf Heykel ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri admiral Bred Kuper ilə görüş keçirib. Tərəflər Livanda və Yaxın Şərqdə son vəziyyəti, eləcə də hərbi əməkdaşlığın perspektivlərini müzakirə ediblər. Rodolf Haykal ABŞ-nin Livana göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü ifadə edib. O, iki ölkənin orduları arasında əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Görüş Vaşinqtonda imzalanmış üçtərəfli çərçivə sazişinin icrasına başlanıldığLivan ordusunun komandanı Rudolf Heykel ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri admiral Bred Kuper ilə görüş keçirib. Tərəflər Livanda və Yaxın Şərqdə son vəziyyəti, eləcə də hərbi əməkdaşlığın perspektivlərini müzakirə ediblər. Rudolf Heykel ABŞ-nin Livana göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü ifadə edib. O, iki ölkənin orduları arasında əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Görüş Vaşinqtonda imzalanmış üçtərəfli çərçivə sazişinin icrasına başlanıldığı dövrə təsadüf edib. Həmin sənəd İsrail ordusunun Livanın cənubundan çıxarılması və "Hizbullah"ın tərksilah olunmasını nəzərdə tutan mərhələli mexanizmi müəyyənləşdirir. Bu prosesin bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyə təsir göstərəcəyi gözlənilir.ı dövrə təsadüf edib. Həmin sənəd İsrail ordusunun Livanın cənubundan çıxarılması və "Hizbullah"ın tərksilah olunmasını nəzərdə tutan mərhələli mexanizmi müəyyənləşdirir. Bu prosesin bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyə təsir göstərəcəyi gözlənilir.

Misir Xarici İşlər Naziri Badr Əbdülatti və Livan Milli Məclisinin sədri Nəbih Berri telefon danışığında İsrailin geri çəkilmə sazişi və Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılması məsələlərini müzakirə ediblər. Əbdülatti Livanın suverenliyini dəstəklədiyini vurğulayıb və sazişdən istifadə etməklə İsrailin Livandan çıxmasının vacibliyini qeyd edib. Nəbih Berri isə Misirin dəstəyini qiymətləndirib və sazişi bir tərəfli olaraq tənqid edib.

Hizbullah İsrail ordusunun Cənubi Livanda atəşkəsi pozmasını tənqid edib. Təşkilatın açıqlamasında Nəbatiyyə və Meyfadun şəhərlərində mülki obyektlərin hədəfə alınması, Frun qəsəbəsində dron hücumları, Taybə və Haddatha qəsəbələrində evlərin dağıdılması, həmçinin digər qəsəbələrdə şok qranatları və şübhəli obyektlərin yerləşdirilməsi qeyd olunub. Hizbullah İsrail-Livan sazişinin pozuntularına qarşı cavab hüququnu saxlayır.

İsrail ilə Livan arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasına yönəlmiş çərçivə sazişinin imzalanmasından cəmi iki gün sonra İsrail ordusu Livanın cənubunda yenidən hava zərbələri endirib. Hadisə Livanda siyasi gərginliyi daha da artırıb. Hizbullah hərəkatını təmsil edən deputat Həsən Fəzlullah razılaşmanın ölkəni daxili qarşıdurmaya sürükləyə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Katz Cənubi Livanda yerləşən “təhlükəsizlik zonası”nda ordunun uzunmüddətli qalmağa hazırlaşdığını açıqlayıb. O bildirib ki, baş nazir və müdafiə nazirliyi İsrail ordusuna bu istiqamətdə göstəriş verib. Katzın sözlərinə görə, Hizbullah tam silahsızlaşdırılmadan İsrail ordusu Livanın cənubundan geri çəkilməyəcək. Bu açıqlama İsrail və Livan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasından sonra verilib. Rəsmi Tel-Əviv razılaşmanı öz təhlükəsizlik şərtləri ilə əlaqələndirir. Livanın cənubundakı mövcud hərbi vəziyyətin davam edəcəyi bildirilir. Regionda gərginlik və qeyri-müəyyənlik qalmaqda davam edir. Diplomatik proseslər isə paralel şəkildə davam edir.

İsrail hökuməti Livanla əldə olunan çərçivə sazişini “qələbə” kimi təqdim edir. Rəsmi Tel-Əviv razılaşmanın İsrailin əsas tələblərini təmin etdiyini bildirir. Buraya Livandakı təhlükəsizlik zonasından tam çıxmamaq, lazım olduqda hərbi əməliyyat azadlığı və mərhələli, lakin vaxtı müəyyən edilməyən geri çəkilmə daxildir. Baş nazir Benyamin Netanyahu və hökumət üzvləri sazişi müsbət qarşılayır. Müxalifətin mövqeyi hələlik açıqlanmayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, razılaşma Livan daxilində siyasi gərginliyi artıra bilər. Livan hökuməti və Hizbullah arasında mümkün qarşıdurma riskləri də gündəmdədir. Bu vəziyyət regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik balansı yarada bilər.

Hizbullahın Baş katibi Naim Qasım İsrail və Livan arasında Vaşinqtonda imzalanan ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş çərçivə sazişini kəskin tənqid edib. O, razılaşmanı “alçaldıcı və suverenliyin təslim edilməsi” kimi qiymətləndirib. Qasım Hizbullahın silahlı müqaviməti davam etdirəcəyini və mübarizədən geri çəkilməyəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, İsrailin Livandan çıxarılmasının qruplaşmanın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirilməsi qəbulolunmazdır və “qırmızı xətləri aşır”. Hizbullah lideri həmçinin Livan hökumətini İsrailin mövcudluğunu uzun müddət legitimləşdirməkdə ittiham edib. Bu bəyanat Vaşinqton razılaşmasından sonra regionda artan siyasi gərginlik fonunda verilib. Tərəflər arasında mövqelər kəskin şəkildə fərqlənməkdə davam edir. Diplomatik proseslərin gələcəyi isə hələ də qeyri-müəyyəndir.

Hizbullahın Baş katibi Naim Qasım İsrailin Livanın cənubundan çıxarılmasının təşkilatın silahsızlanması ilə şərtləndirilməsini rədd edib. O, bu yanaşmanın ciddi təhlükə yaratdığını və “qırmızı xətlərin aşılması” anlamına gəldiyini bildirib. Qasımın sözlərinə görə, İsrailin geri çəkilməsi ilə silahlı müqavimətin bütün Livan üzrə ləğvi arasında əlaqə qurmaq düzgün deyil. Açıqlama regionda davam edən diplomatik müzakirələr fonunda verilib. Son günlər İsrail-Livan razılaşması ətrafında müxtəlif siyasi mövqelər ortaya çıxıb. Hizbullah isə silahlı müqavimət mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirir. Bu bəyanat bölgədə gərgin siyasi atmosferi daha da artırıb. Tərəflər arasında fikir ayrılıqları davam edir.

Hizbullahın Baş katibi Naim Qasım İsrail və Livan arasında əldə olunan yeni razılaşma fonunda təşkilatın mövqeyini açıqlayıb. O, Hizbullahın silahlı müqaviməti davam etdirəcəyini və “işğala qarşı mübarizəni” dayandırmayacağını bildirib. Qasım təşkilatın ən çətin şəraitdə belə döyüş meydanını tərk etmədiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, bu mövqe dəyişməz olaraq qalır. Açıqlama regionda diplomatik proseslərin getdiyi bir vaxtda verilib. Livan-İsrail razılaşması beynəlxalq diqqət mərkəzindədir. Hizbullahın bəyanatı isə prosesə əlavə gərginlik qatır. Regionda vəziyyətin necə inkişaf edəcəyi maraqla izlənilir.