İranın ali rəhbərinin müşaviri Məhəmməd Müxbir Hörmüz boğazı ilə bağlı Tehranın siyasətinin qlobal güc nisbətini dəyişə biləcəyini bildirib. Onun fikrincə, ABŞ-nin İran körfəzindəki müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək imkanları zəifləyib. Müxbir bölgədə Vaşinqtonun hərbi təminatlarından asılı olmayan yeni iqtisadi və təhlükəsizlik mexanizminin yaradılmasını təklif edir. İran hazırda Hörmüz boğazının gələcək idarəçiliyi ilə bağlı Omanla danışıqları davam etdirir. Tehran Omanla razılaşmanın boğazda gəmi hərəkətinin tam bərpası üçün yetərli olmayacağını bildirir. İran ABŞ-nin dəniz mühasirəsinin və sanksiyaların aradan qaldırılmasını tələb edir. Tehran, həmçinin dondurulmuş İran vəsaitlərinin sərbəst buraxılmasını istəyir. Hörmüz boğazı ətrafında yaranmış vəziyyət qlobal enerji daşımalarına və bölgədəki güc nisbətinə təsir göstərə biləcək mühüm amil olaraq qalır.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ordunun Livanın cənubunda uzun müddət qalmağa hazırlaşdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, “Hizbullah” tərksilah edilmədən İsrail qüvvələri nəzarət etdikləri ərazilərdən geri çəkilməyəcək. Kats ordunun bölgədə uzunmüddətli mövcudluğa hazırlaşması barədə göstəriş verdiyini açıqlayıb. İsrail hökuməti “Hizbullah”ın yaratdığı təhlükənin bütün Livan ərazisində aradan qaldırılmasını tələb edir. Oxşar mövqeyi Baş nazir Benyamin Netanyahu Qəzza zolağı ilə bağlı da nümayiş etdirir. Netanyahu HƏMAS tam tərksilah olunmadan İsrail qüvvələrinin Qəzzadan geri çəkilməsinə qarşı çıxır. ABŞ-nin təklif etdiyi plan isə tərksilah və İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsinin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. İsrail rəhbərliyinin bu açıqlamaları ölkədə keçiriləcək seçkilər ərəfəsində təhlükəsizlik məsələlərinin siyasi gündəmdə ön plana çıxdığı bir vaxtda səsləndirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla davam edən münaqişədən məğlubiyyət görüntüsü yaratmadan çıxmağın yollarını axtarır. Tehrandakı Tətbiqi Elmlər Universitetinin professoru Mustafa Xoşçeşm belə hesab edir. Onun sözlərinə görə, Tramp döyüş meydanındakı vəziyyətdən asılı olmayaraq məğlubiyyətini etiraf etmək istəmir. Professor Hürmüz boğazından keçən gəmilərin İranın nəzarətində olan dəhlizdən istifadə etdiyini bildirib. O, bunu ABŞ-nin müharibədə qarşıya qoyduğu məqsədlərə çata bilməməsinin göstəricisi sayır. Xoşçeşm ABŞ-nin bölgədəki səfirliklərinin minimum heyətlə fəaliyyət göstərməsinə dair göstərişə də diqqət çəkib. Onun fikrincə, bu qərar İrana qarşı genişmiqyaslı hücum hazırlığının əlaməti ola bilər. Lakin ABŞ administrasiyasının belə bir hücum barədə rəsmi qərar qəbul etdiyinə dair məlumat yoxdur.

ABŞ-İran qarşıdurmasında Hörmüz boğazı əsas mübahisə mövzusu olaraq qalır. İyunun 17-də imzalanan Anlaşma Memorandumunun müddəti bazar günü başa çatır. Sənəd boğazdan kommersiya gəmilərinin təhlükəsiz keçidini nəzərdə tutur. Pakistanın vasitəçilik səyləri çərçivəsində Möhsin Nəqvi Tehrana səfər edib. İran boğazın açılması üçün ABŞ-ın hərbi əməliyyatları dayandırmasını və İran vəsaitlərini azad etməsini tələb edir. Vaşinqtonun mövqeyində isə həm sərt təhdidlər, həm də sülh razılaşması ilə bağlı mesajlar yer alır.

RUSI eksperti Maykl Stivens İranın müharibəni uzatmaqla ABŞ üzərində təzyiqi artırmağa çalışdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran ABŞ-ın quru əməliyyatı keçirməyəcəyinə inanır. Bu səbəbdən İran üçün hakimiyyətin mövcudluğuna birbaşa təhlükənin azaldığı düşünülür. Ekspert İranın müharibənin intensivliyini artırmağa çalışa biləcəyini qeyd edib. ABŞ-ın İran hakimiyyətini geri addım atmağa məcbur etmək imkanlarının məhdud olduğu vurğulanıb.

Azərbaycanın "Azeri Light" markalı neftinin qiyməti İtaliyanın Augusta limanında CIF bazasında əvvəlki göstəricidən 0,07 ABŞ dolları və ya 0,07% ucuzlaşaraq 95,50 ABŞ dollarına enib. "URALS" markalı xam neftin qiyməti əvvəlki göstərici ilə müqayisədə 0,21 dollar və ya 0,32% azalaraq 65,04 dollar/barelə bərabər olub.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu Qəzzada müharibənin dayandırılması ilə bağlı razılaşmanın ikinci mərhələsinin icrası məsələsində ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının gözləntilərinə qarşı mövqe nümayiş etdirir. Bakı, AzerVoice İsrail hökumətinin son mövqeyi Qəzzada 15 maddəlik planın icrası ilə bağlı Vaşinqton və Avropa paytaxtlarında yaranan nikbinliyi azaldıb. Netanyahu və onun hökumətdəki müttəfiqləri, xüsusilə ifrat sağçı siyasətçilər İtamar Ben-Qvir və Betsalel Smotriç razılaşmanın növbəti mərhələsinə dair ciddi şərtlər irəli sürürlər.

ABŞ Ədliyyə Nazirliyi saxta nikah yolu ilə immiqrasiya statusu əldə etmə sxeminə görə 11 nəfərə qarşı ittiham irəli sürüb. İddialara görə, sxem on il ərzində təxminən 1 000 saxta nikahın təşkilini əhatə edib. Əsasən Çin vətəndaşlarının ABŞ-da daimi yaşayış icazəsi almasına kömək edildiyi bildirilir. Vasitəçilərin və saxta nikaha razılıq verən ABŞ vətəndaşlarının pul aldığı qeyd olunur. Hadisə Tramp administrasiyasının immiqrasiya siyasətini sərtləşdirdiyi bir dövrə təsadüf edir.

Ekspert Abbas Əslani Donald Trampın ABŞ-ın Hörmüz boğazı üzərində “tam nəzarət” iddiasının ABŞ-İran danışıqları ilə ziddiyyət təşkil etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, əgər Vaşinqton boğaz üzərində tam nəzarətə malikdirsə, danışıqlara ehtiyac azalır. İran və Oman arasında boğazın açılması ilə bağlı danışıqlar davam edir. Tehran sanksiyaların aradan qaldırılmasını, neft ixracına icazə verilməsini və müharibənin dayandırılmasını əsas tələblər kimi irəli sürür. İran məsələnin yalnız Hörmüz boğazı ilə məhdudlaşdırılmasına qarşı çıxır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı üzərində ABŞ-ın tam nəzarətə malik olduğunu bildirib. O, bu nəzarətin davam etdiriləcəyini qeyd edib. Tramp ABŞ-ın dəniz blokadasını “polad divar” adlandırıb və İranın buna qarşı çıxış edə bilməyəcəyini iddia edib. Açıqlama ABŞ-İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib. Boğaz dünya enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Türkiyədə təyyarə dəyişdirilməsi qərarının Gizli Xidmət tərəfindən verildiyini açıqlayıb. Məlumata görə, hadisə NATO sammitindən sonra baş verib. “The Washington Post” Trampın əvvəlcə “Air Force One”a mindiyini, daha sonra isə mümkün İran təhlükəsi səbəbindən başqa təyyarəyə keçirildiyini yazıb. Təyyarələr arasında keçidin iaşə xidməti avtomobili ilə həyata keçirildiyi bildirilib. Tramp qərarın təhlükəsizlik qurumlarının səlahiyyətində olduğunu qeyd edib.

Rusiyanın 2022-ci ildən həbsdə saxladığı ABŞ vətəndaşı və keçmiş dəniz piyadası Robert Gilmanı azad etməsi Moskva ilə Vaşinqton arasında gərgin münasibətlər fonunda diqqətçəkən diplomatik hadisədir. ABŞ administrasiyası azadlığın humanitar səbəblərlə və heç bir güzəşt və ya məhbus mübadiləsi olmadan həyata keçirildiyini bildirir. Bununla belə, hadisəni yalnız humanitar qərar kimi qiymətləndirmək kifayət deyil.

Suriyada məxfiləşdirilmiş obyektdə saxlanılan nüvə materialları ilə bağlı proseslər uzun müddət diqqətdən kənarda qalan həssas bir məsələni gün işığına çıxarır. Bu vəziyyət Birləşmiş Ştatları və İsraili regionda yeni bir təhlükəsizlik böhranının yaranmasının qarşısını almaq üçün pərdəarxası diplomatik addımlar atmağa sövq edib. Məlumata görə, ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası İsrail və Suriyanın yeni hökuməti ilə razılıq əldə edib. Bu razılaşma materialların Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin nəzarəti altında "99 saylı obyekt"dən çıxarılmasına zəmin yaradır.

Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Devid Miliband İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saarla ilk telefon danışığını keçirib. O, görüş zamanı Qərb sahilində məskunlaşanların zorakılığı və yaşayış məntəqələrinin genişlənməsi məsələlərini qaldırıb. Miliband İsrailin bu hallara qarşı tədbir görməli olduğunu bildirib. O, həmçinin Qəzzadakı humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlığını ifadə edib. Britaniya rəsmisi HƏMAS-ın silahsızlaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, İsrail ordusunun Qəzzadan çıxarılmasına və sülh planı üzrə irəliləyişə çağırıb. Miliband iki dövlətli həll prinsipinə sadiqliyi bir daha təsdiqləyib.

Neft qiymətləri ABŞ-İran münasibətlərində gərginliyin artması fonunda yüksəlib. "Brent" neftinin qiyməti 89,45 dollara, ABŞ neftinin qiyməti isə 84,04 dollara çatıb. Qiymət artımına Trampın İrandan təzminat tələb etməsi və sülh razılaşması ilə bağlı qeyri-müəyyənlik səbəb olub. Bazarlarda Hörmüz boğazının yenidən açılması ilə bağlı ümidlərin azalması narahatlıq yaradıb. Hər iki əsas neft göstəricisi iyulun sonundan bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib. Tramp ABŞ-nin Hörmüz boğazına nəzarət etdiyini bildirib. Bölgədəki gərginlik enerji bazarlarında riskləri artırmaqda davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp FİFA prezidenti Canni İnfantinonun vəzifədən kənarlaşdırılmasının “dəhşətli səhv” olacağını bildirib. ABŞ Prezidenti İnfantinonun vəzifədən ayrılması halında gələcək Dünya Kuboklarının eyni səviyyədə uğurlu və gəlirli olmayacağını iddia edib.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ABŞ Prezidenti Donald Trampın Nobel Sülh Mükafatına namizədliyini irəli sürüblər. Bu barədə Azərbaycan, Ermənistan və ABŞ tərəfindən yayılan birgə bəyanatda məlumat verilib. Bəyanatda Ağ Evdə keçirilən Sülh Sammitinin birinci ildönümü qeyd olunub. Sənəddə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesində əldə olunan razılaşmalar vurğulanıb. Tərəflər arasında Birgə Bəyannamənin imzalandığı və sülh sazişi layihəsinin razılaşdırıldığı bildirilib. Bəyanatda bu addımların Cənubi Qafqazda sabitlik üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığı qeyd olunub. Donald Trampın sülh prosesinə töhfələrinə görə Nobel Sülh Mükafatına namizəd göstərildiyi açıqlanıb.

Məqalə müəllifi Məhəmməd Mənsur Benyamin Netanyahunun ABŞ tərəfindən hazırlanan Qəzza planını rədd etməsini tənqid edib. O, bu qərarın sülh prosesini təhlükə altına aldığını bildirib. Məqalədə qeyd olunur ki, plan HƏMAS-ın tərksilah olunması və İsrail qüvvələrinin mərhələli geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Müəllif İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq hücumları davam etdirdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İsrail Qəzza zolağının böyük hissəsinə hərbi nəzarəti saxlayır. Məqalədə Netanyahunun seçkilər öncəsi diplomatik prosesi çətinləşdirdiyi qeyd olunur. Müəllif hesab edir ki, İsrailin mövqeyi atəşkəsin tamamilə pozulmasına səbəb ola bilər. Yazıda bu vəziyyətin Qəzzada müharibənin uzanması riskini artırdığı vurğulanır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın Yaxın Şərqdə baş verən münaqişələrdə dəymiş zərər və insan itkilərinə görə məsuliyyət daşımalı olduğunu bildirib. O, İranın Livan, Suriya, Yəmən və Qəzzadakı fəaliyyətlərini nümunə göstərib. Tramp daha əvvəl ABŞ-nin də İrandan təzminat tələb edəcəyini açıqlamışdı. Bu açıqlama İranın ABŞ və İsraildən müharibə nəticəsində dəymiş zərərə görə kompensasiya tələb etməsindən sonra verilib. ABŞ prezidenti məsələni gələcək danışıqlarda gündəmə gətirmək niyyətində olduğunu bildirib. Tehran isə Vaşinqton və Təl-Əvivin əməliyyatlarına görə ödəniş tələb edir. Qarşılıqlı ittihamlar iki ölkə arasında gərginliyi artırır. Kompensasiya məsələsi gələcək diplomatik danışıqlarda əsas mövzulardan birinə çevrilə bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın təzminat tələb etməsinə cavab olaraq Vaşinqtonun da Tehrandan kompensasiya istəyəcəyini bildirib. Tramp İranın əvvəlki danışıqlarda belə tələb irəli sürmədiyini iddia edib. O, ABŞ vətəndaşlarına qarşı hücumlarda ölən və yaralanan şəxslərin ailələri üçün təzminat tələb edəcəyini açıqlayıb. Tramp "USS Cole" gəmisinə hücum və digər münaqişələrdə ölənləri nümunə göstərib. O, həmçinin İrandakı etiraz aksiyalarında ölən şəxslərin ailələrinə ödəniş edilməsini tələb edib. ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, bu məsələ gələcək danışıqlarda gündəmə gətiriləcək. İran isə daha əvvəl ABŞ və İsrailin əməliyyatları nəticəsində dəymiş zərərə görə kompensasiya tələb etmişdi.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla müharibə məsələsində eskalasiyanı artırmaq əvəzinə gözləmə siyasəti seçir. ABŞ administrasiyası rəsmiləri Trampın yaxın hərbi addımlar barədə əvvəlki sərt mövqeyini yumşaltdığını bildiriblər. Vaşinqton İran iqtisadiyyatına tətbiq edilən təzyiqlərin nəticələrini izləyir. ABŞ Hörmüz boğazındakı vəziyyətin və neft ixracına məhdudiyyətlərin İran iqtisadiyyatına təsir etdiyini hesab edir. Bəzi müşahidəçilər ABŞ-nin uzunmüddətli müharibə üçün sursat ehtiyatları ilə bağlı çətinlik yaşaya biləcəyini bildirirlər. Administrasiya rəsmiləri İran rəhbərliyi daxilində fikir ayrılıqlarının yarana biləcəyini düşünürlər. Onların fikrincə, iqtisadi təzyiq zamanla nəticə verə bilər. Bununla belə, bəzi rəsmilər müharibə şəraitinin İran cəmiyyətində əks təsir yarada biləcəyini də qeyd edirlər.

Pakistan İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi və parlament sədri Məhəmməd Baqır Qalibafı İslamabada dəvət edib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi səfərin münasib vaxtda həyata keçiriləcəyini bildirib. Səfərin konkret tarixi hələ açıqlanmayıb. Tehran qarşılıqlı səfərləri İran-Pakistan münasibətlərinin inkişafının təbii hissəsi kimi qiymətləndirir. Pakistan son aylarda ABŞ və İran arasında vasitəçilik fəaliyyəti həyata keçirib. İslamabad aprel ayında atəşkəsin əldə edilməsinə və iyunda çərçivə razılaşmasının hazırlanmasına kömək edib. Lakin razılaşma ötən ay pozulub və tərəflər təxminən iki həftə ərzində qarşılıqlı hücumlar həyata keçiriblər. Daha sonra ABŞ Prezidenti Donald Tramp danışıqlar barədə məlumatların yayıldığı bir vaxtda bombardmanların dayandırıldığını açıqlayıb.

Jurnalist Antoni Lövenşteyn ABŞ-nin Qəzza sülh planı ilə bağlı İsrailə daha çox təzyiq göstərə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yardımları dayandırmaq, hərbi dəstəyi azaltmaq və beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini dəyişmək imkanına malikdir. Lövenşteyn ABŞ-nin bu vasitələrdən istifadə etmədiyini iddia edib. O, bunun səbəbini Donald Tramp və onun komandasında olan şəxslərin fələstinlilərə münasibəti ilə əlaqələndirib. Jurnalist Tramp, Cared Kuşner və Stiven Millerin fələstinliləri bərabər görmədiyini iddia edib. Onun fikrincə, Qəzza sülh planının qarşılaşdığı əsas problem də budur. Lövenşteynin açıqlaması ABŞ-nin İsrail-Fələstin məsələsindəki siyasəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İran Hörmüz boğazının qismən açılması ilə bağlı Omanla razılaşmanın əldə edilməsi üçün ABŞ qarşısında bir sıra şərtlər irəli sürüb. Tehranın tələbləri arasında müharibə nəticəsində dəymiş zərərə görə təzminatın ödənilməsi də yer alır. İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Məhəmməd Baqir Zülqədr bildirib ki, ABŞ İran və onun Livan, Fələstin, Yəmən və İraqdakı müttəfiqlərinə qarşı müharibə və hücumları birdəfəlik dayandırmaq da daxil olmaqla, Tehranın müəyyən etdiyi altı şərti yerinə yetirməlidir.