Digər Xəbərlər

Avropa İttifaqının “Aspides” dəniz missiyası ABŞ, İsrail və Səudiyyə Ərəbistanı ilə əlaqəli gəmilərə Qırmızı dənizdən keçməməyi tövsiyə edib. Xəbərdarlıqda bu gəmilərin husilərin hücumuna məruz qalmaq təhlükəsinin daha yüksək olduğu bildirilib. Tövsiyənin Ədən körfəzindən keçən ticarət gəmilərinə də aid olduğu qeyd edilib. Husilər Səudiyyə Ərəbistanına qarşı dəniz blokadasına başladıqlarını açıqlayıblar. Qruplaşma bu addımı Yəmənə qarşı tətbiq olunduğu iddia edilən mühasirəyə cavab kimi təqdim edib. Xəbərdarlıqlardan sonra bir neçə neft daşıyan gəmi istiqamətini dəyişib. Səudiyyə Ərəbistanı husilərin qərarını pisləyərək gəmilərini qoruyacağını bəyan edib. Bölgədəki gərginliyin dünya ticarətinə və enerji daşımalarına mənfi təsir göstərə biləcəyi bildirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp FIFA-nın prezidenti Canni Infantinonu Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi vəzifəsində görmək istəyir. BMT-nin yeni Baş katibi bu ilin sonunda vəzifəsini başa vuracaq portuqaliyalı Antoniu Quterreşin yerini tutacaq. Infantinonun Baş katib vəzifəsinə seçilməsi üçün əvvəlcə BMT Təhlükəsizlik Şurasının 15 üzvündən dəstək alması vacibdir. Onlardan beşi veto hüququna malikdir. Daha sonra onun namizədliyi BMT Baş Assambleyası tərəfindən təsdiqlənməlidir

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığı Qəzzada İsrail hücumlarının artmasından narahatlığını bildirib. Təşkilatın məlumatına görə, iyulun 13-dən 20-dək azı 57 fələstinli öldürülüb. Ölənlər arasında uşaqların da olduğu qeyd olunub. BMT Qəzzada mülki əhali üçün təhlükəsiz yerin qalmadığını bildirib. Təşkilat mülki şəxslərin öldürülməsinin mümkün hərbi cinayətlərlə bağlı narahatlıq yaratdığını vurğulayıb. İsrailin müəyyən etdiyi təhlükəsizlik xəttinin dəyişdirilməsi də tənqid olunub.

Fələstinin HƏMAS hərəkatı Xəlil əl-Həyyənin təşkilatın Siyasi Bürosunun yeni rəhbəri seçildiyini elan edib. Xəlil əl-Həyyə uzun illərdir HƏMAS-ın siyasi qanadında fəaliyyət göstərən əsas fiqurlardan biri hesab olunur. O, əvvəllər təşkilatın Qəzza zolağındakı rəhbərliyində və müxtəlif danışıqlar prosesində iştirak edib.

ABŞ-ın Beyrutdakı səfirliyi Amerika vətəndaşlarına Livana səfər etməməyi tövsiyə edib. Bildirişdə Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyətinin mürəkkəb olduğu vurğulanır. ABŞ vətəndaşlarından regiona və ya region üzərindən səyahət planlarını yenidən nəzərdən keçirmələri istənilib. Qüdsdəki ABŞ səfirliyi də oxşar xəbərdarlıq yayıb. Amerika vətəndaşlarına Qəzza, İsrailin şimalı və Misirlə sərhəd ərazilərinə səfər etməmələri tövsiyə olunub. Taba sərhəd-keçid məntəqəsi bu tövsiyədən istisna təşkil edir. ABŞ rəsmiləri vəziyyətin qəfil dəyişə biləcəyini bildirirlər. Gərginliyin artması səbəbindən bölgədə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilir.

Məlumata görə, texnologiya sektorunda investorlar son aylarda süni intellekt və yarımkeçirici istehsalçılarına yönəlmiş rekord artımdan sonra investisiya portfellərini yenidən formalaşdırmağa başlayıblar. Bir çox investor bu sahədəki səhmləri sataraq yenidən "Apple"a üstünlük verir.

Strategy şirkəti yeni qərarla iri həcmdə bitkoin satışı həyata keçirmək səlahiyyəti əldə edib. Şirkət bu ilin əvvəlindən etibarən artıq 218 milyon ABŞ dolları dəyərində bitkoin satıb. Satışlardan əldə olunan vəsait dividend ödənişlərinə və pul ehtiyatlarının artırılmasına yönəldilib. Analitiklər yeni planı müsbət qiymətləndirdikdən sonra şirkətin səhmlərində qısamüddətli artım müşahidə olunub. Bununla yanaşı, bu addım rəqəmsal aktivlərə əsaslanan digər şirkətlərin maliyyə dayanıqlığı ilə bağlı sualları artırıb. Belə şirkətlərin fəaliyyəti rəqəmsal valyutaların qiymət dəyişikliklərindən birbaşa asılıdır. Qiymətlərin enməsi onların aktivlərinə və maliyyə imkanlarına mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər bu sahədə risklərin hələ də yüksək olduğunu bildirirlər.

Dünya bazarında neft qiymətləri təxminən 2 faiz artıb. Bahalaşmaya ABŞ və İran arasında davam edən qarşılıqlı hücumlar təsir göstərib. Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin məhdudlaşması və Qırmızı dənizdə yaranan qeyri-müəyyənlik bazarlarda narahatlığı artırıb. Brent markalı neft 85,76 dollara, WTI isə 80,64 dollara yüksəlib. Hər iki etalon marka həftə ərzində təxminən 13 faiz bahalaşıb. Brent ardıcıl üçüncü, WTI isə ikinci həftədir yüksəliş nümayiş etdirir. Analitiklər geosiyasi risklərin qiymətlərə təsirinin davam edə biləcəyini bildirirlər. Enerji bazarlarında gərginlik investorların diqqət mərkəzində qalır.

Yəməndəki husi hərəkatının lideri Seyid Əbdülməlik əl-Husi ABŞ və İsraili Yaxın Şərqdə sabitsizliyin əsas mənbəyi adlandırıb. O, televiziya ilə yayımlanan çıxışında ABŞ, İsrail və onların müttəfiqlərinin bölgədə müharibələri təşviq etdiyini iddia edib. Əl-Husi İsrailin "Böyük İsrail" layihəsini həyata keçirməyə çalışdığını da irəli sürüb. Husi lideri beynəlxalq razılaşmalara əməl edilmədiyini bildirib. O, Səudiyyə Ərəbistanını ABŞ, İsrail və Böyük Britaniya ilə əməkdaşlıq etməkdə ittiham edib. Həmçinin Yəməndə aparılan hərbi əməliyyatların hüquqi əsasının olmadığını iddia edib. İttihamlarla bağlı adı çəkilən ölkələr hələlik rəsmi münasibət bildirməyiblər. Məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.

Professor Sayrus Şayeq hesab edir ki, Ceyms Devid Vensin son açıqlamaları ABŞ rəhbərliyində İran siyasəti ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqlarını üzə çıxarır. Onun fikrincə, Vaşinqtonda bir qrup İrana qarşı sərt xətti dəstəkləyir, digər qrup isə diplomatik həll yoluna üstünlük verir. Şayeq Vensin açıqlamalarını onun gələcək siyasi ambisiyaları ilə də əlaqələndirir. Ekspert Donald Trampın mövqeyinin də dəyişə biləcəyini istisna etmir. O bildirir ki, ABŞ ilə İsrail arasında əvvəllər mövcud olan sıx siyasi uyğunluq zəifləməyə başlayıb. Şayeqin sözlərinə görə, İrana qarşı siyasətin nəticələri Vaşinqton daxilində yeni müzakirələrə səbəb olur. O hesab edir ki, bu məsələdə etiraz edənlərin sayı getdikcə artır. Bu fikirlər ekspertin şəxsi təhlili kimi təqdim olunur.

Sayrus Şayeq ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibənin Yaxın Şərqdə qüvvələr nisbətini dəyişdiyini hesab edir. Onun fikrincə, hazırda Hörmüz boğazında İran və ABŞ arasında daha balanslı vəziyyət yaranıb. Professor bildirir ki, İran mövcud vəziyyəti qorumağa, ABŞ isə əvvəlki üstünlüyünü bərpa etməyə çalışır. Bu səbəbdən hər iki tərəf öz "qırmızı xətlərini" müəyyənləşdirir. Ekspert bunun qarşıdurmanın daha da gərginləşməsinə səbəb ola biləcəyini deyir. Bununla yanaşı, Körfəz ərəb dövlətlərinin gərginliyin artmasına qarşı olduğu qeyd edilir. Şayeq ABŞ daxilində də siyasi narahatlığın artdığını vurğulayır. Bu fikirlər ekspertin şəxsi təhlili kimi təqdim olunub.

Beynəlxalq Valyuta Fondu enerji təchizatında uzunmüddətli fasilələrin dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi risk yaradacağını bildirib. Fondun strategiya məsələləri üzrə direktoru Kristian Mumssen ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurmanın iqtisadi proqnozları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Fond müxtəlif inkişaf ssenarilərini nəzərdən keçirməyə davam edəcək. Mumssen enerji qiymətlərinin bir çox ölkə üçün həlledici əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. O hesab edir ki, enerji təchizatında uzunmüddətli problemlər qlobal artıma və inflyasiyaya mənfi təsir göstərə bilər. Beynəlxalq Valyuta Fondu cari il üzrə dünya iqtisadiyyatının 3 faiz artacağını proqnozlaşdırır. Lakin regiondakı hərbi gərginlik bu proqnozlara təsir edə bilər. Ekspertlər enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirirlər.