Digər Dövlətlər

İran və ABŞ arasındakı gərginlik 90-cı müharibə günündə də davam edib. ABŞ Bandar Abbas limanı yaxınlığında hərbi zərbələr həyata keçirib, İran isə partlayışların insan və maddi ziyana səbəb olmadığını bildirib. Tramp İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının təhvil verilməsini tələb edib, Hörmüz boğazı strateji təhlükəsizlik nöqtəsi kimi qalır. Livan və Qəzza sektorunda isə İsrail və Hizbullah arasında yeni toqquşmalar qeydə alınıb.

Kaya Kallas ABŞ və İran arasında yaranmış gərgin vəziyyətlə bağlı açıqlama verib. Kallas bildirib ki, tərəflər hazırda “müharibə və sülh arasında olduqca təhlükəli bir zona”dadır və vəziyyətin daha da gərginləşməsi heç kimin maraqlarına uyğun deyil.

İsrail və ABŞ arasında regional təhlükəsizlik məsələləri üzrə təmaslar davam edir. İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar ABŞ Konqresinin Respublikaçılar Partiyasını təmsil edən üzvləri ilə keçirdiyi görüşdə Livan və Suriya ilə bağlı vəziyyəti müzakirə edib. Görüş Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi, İsrail–Livan sərhədində qarşıdurmaların intensivləşdiyi və regionda təhlükəsizlik məsələlərinin beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından biri olduğu bir vaxta təsadüf edir. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, görüş Vaşinqton və Təl-Əviv arasında regional koordinasiyanın davam etdiyini göstərən növbəti siqnallardan biridir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni açıqlamasında Vaşinqtonun bu strateji dəniz keçidinə yanaşmasını izah edib. Tramp bildirib ki, ABŞ bölgədəki vəziyyəti izləməyə davam edəcək, lakin boğazın hər hansı bir tərəfin tam nəzarəti altına keçməsini qəbul etməyəcək. Açıqlama ABŞ–İran danışıqlarının davam etdiyi və Hörmüz boğazının gələcək statusu ilə bağlı müxtəlif iddiaların gündəmdə olduğu bir vaxta təsadüf edir. Analitiklər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı məsələsi hazırda ABŞ–İran danışıqlarında enerji təhlükəsizliyi, beynəlxalq ticarət marşrutları və regional sabitlik baxımından əsas mövzulardan biri olaraq qalır.

ABŞ administrasiyası Livandan olan minlərlə şəxsin ölkədə qanuni qalma və işləmə hüququ ilə bağlı mühüm qərar qəbul edib. Rəsmi məlumatlara görə, Müvəqqəti Qoruma Statusu proqramı çərçivəsində ABŞ-da yaşayan Livan vətəndaşlarının hüquqları əlavə müddət üçün uzadılıb. Qərar Livanda davam edən qeyri-sabit vəziyyət və humanitar risklər fonunda qəbul edilib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu addım hazırda ABŞ-da yaşayan minlərlə Livan vətəndaşı üçün hüquqi status və iş imkanlarının qorunması baxımından əhəmiyyətli rol oynayacaq.

Livanın cənubunda hərbi gərginlik yeni mərhələyə daxil olur. İsrail ordusu Zəhrani çayının cənubunda yerləşən bütün əraziləri “döyüş zonası” elan edərək bölgədə yaşayan sakinlərə təxliyə çağırışı edib. Son qərar artıq bir neçə gündür davam edən hava hücumları, məcburi köçürmə əmrləri və qarşılıqlı hərbi əməliyyatlar fonunda verilib. Humanitar təşkilatlar bölgədə mülki əhali üçün risklərin artdığına dair xəbərdarlıqlar edir. Analitiklər isə yeni açıqlamanın əməliyyatların daha geniş coğrafiyanı əhatə edə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırdığını bildirirlər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı danışıqlar fonunda Vaşinqtonun mövqeyinə dair yeni açıqlama verib. Tramp bildirib ki, İranın yüksək zənginləşdirilmiş uranı təhvil verməsi belə ABŞ tərəfindən sanksiyaların ləğvi və ya yumşaldılması ilə nəticələnməyəcək. Bu açıqlama son günlər Vaşinqton administrasiyasının İranla bağlı sərt mövqeyini davam etdirdiyini göstərir. Eyni zamanda ABŞ rəsmiləri diplomatik prosesin davam etdiyini vurğulasalar da, Tramp administrasiyası nüvə məsələsində əsas şərtlərdən geri çəkilmək niyyətində olmadığını nümayiş etdirir. Analitiklər hesab edirlər ki, bu mövqe tərəflər arasında mümkün razılaşmanın ən mürəkkəb məqamlarından birinə çevrilə bilər.

Səudiyyə Ərəbistanı Kralı Salman bin Əbdüləziz Həcc ziyarətçilərinə xidmət üçün Allaha təşəkkür edib, onların ibadətlərinin qəbul olunması üçün dua edib və Əd-Həcc bayramı münasibətilə ölkəni və İslam dünyasını təbrik edib. Təhlükəsizlik və xidmət qüvvələri hacıların rahat və təhlükəsiz hərəkətini təmin edir.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio İranla bağlı diplomatik prosesin davam etdiyini və Vaşinqtonun əsas prioritetinin siyasi həll yolu olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ administrasiyası razılaşmanın mümkün olması halında bu prosesin uğurla başa çatmasını istəyir. Bununla yanaşı, Rubio yaxın günlərin və saatların prosesin gələcək istiqamətini müəyyən edəcəyini vurğulayıb. Son günlər Ağ Ev və Tramp administrasiyasının digər rəsmilərindən verilən açıqlamalar da göstərir ki, Vaşinqton diplomatiya variantını üstün saysa da, alternativ ssenariləri də gündəmdə saxlayır. Analitiklər hesab edirlər ki, İranla aparılan danışıqlar hazırda həssas mərhələyə daxil olub və qarşıdakı qərarlar regional təhlükəsizlik mühitinə birbaşa təsir göstərə bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ağ Evdə səsləndirdiyi son açıqlamalar Vaşinqtonun İranla bağlı strategiyasının əsas konturlarını daha aydın göstərməyə başlayıb. Son günlər həm Ağ Evdən, həm də ABŞ administrasiyasının yüksək vəzifəli nümayəndələrindən verilən açıqlamalar göstərir ki, tərəflər arasında danışıqlar prosesi dayanmayıb və diplomatik təmaslar davam edir. Bununla yanaşı, Vaşinqton hələlik yekun razılaşmanın əldə olunmadığını vurğulayır. Mövcud vəziyyət ABŞ-ın bir tərəfdən diplomatik həll variantını açıq saxladığını, digər tərəfdən isə Tehran üzərində siyasi və hərbi təzyiq mexanizmlərindən imtina etmədiyini göstərir. Analitiklər hesab edirlər ki, Ağ Ev eyni vaxtda həm müsbət siqnallar, həm də sərt mesajlar verməklə danışıqlarda üstün mövqe əldə etməyə çalışır.