BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
ABŞ Prezidenti Donald Trampın 2026-cı il futbol üzrə dünya çempionatı zamanı demək olar ki, tamamilə diqqətdən kənarda qalması beynəlxalq mediada müzakirə mövzusuna çevrilib. Turnir ABŞ ərazisində keçirilsə və ölkənin ev sahibliyi etdiyi ən böyük idman tədbirlərindən biri hesab olunsa da, Tramp çempionatın ilk 22 günü ərzində keçirilən 82 oyunun heç birini stadiondan izləməyib.
Adətən gündəlik açıqlamaları və "Truth Social" sosial platformasındakı paylaşımları ilə gündəmdə olan Tramp bu dəfə dünya çempionatı ilə bağlı olduqca məhdud mövqe sərgiləyib. İyunun 28-də etdiyi müxtəlif paylaşımlar arasında yalnız qısa bir mesajla turnirə toxunan prezident azarkeş iştirakının rekord səviyyəyə çatmasını ABŞ üçün "böyük uğur" kimi qiymətləndirib.
Tramp bildirib ki, Beynəlxalq Futbol Federasiyasının açıqladığı göstəricilər dünya çempionatları tarixində ən yüksək rəqəmlərdən biridir. Onun sözlərinə görə, indiyədək stadionlarda ümumilikdə 4,6 milyon tamaşaçı qeydə alınıb ki, bu da yarışın həmin mərhələsi üçün rekord göstərici sayılır.
Bununla belə, turnir dördüncü həftəsinə daxil olsa, onlarla oyun keçirilsə və tamaşaçı sayı üzrə yeni rekordlar müəyyənləşdirilsə də, Tramp nə oyunları stadiondan izləyib, nə də yarışla bağlı diqqətçəkən açıqlamalar verib. Bu isə daim medianın diqqət mərkəzində olmağa çalışan siyasətçi üçün qeyri-adi davranış kimi qiymətləndirilir.
Müşahidəçilər hesab edirlər ki, prezidentin bu mövqeyi təsadüfi deyil və əvvəlcədən hesablanmış siyasi qərarın nəticəsi ola bilər. Onların fikrincə, Tramp normalda media görünürlüğünü siyasi alət kimi istifadə etsə də, bu dəfə ölkəsinin ev sahibliyi etdiyi ən böyük beynəlxalq idman tədbirindən uzaq qalmağa üstünlük verib.
Britaniyanın "The Guardian" nəşrinin təhlilinə görə, dünya çempionatı zamanı ABŞ bütün dünyanın diqqət mərkəzində olduğundan, Vaşinqton administrasiyası yarışın siyasi mübahisələrin kölgəsində qalmasının qarşısını almağa çalışır. Bu səbəbdən də beynəlxalq tənqidlərə səbəb ola biləcək açıqlamalardan və davranışlardan yayınmaq məqsədilə daha ehtiyatlı mövqe seçildiyi bildirilir.
Təhlildə qeyd olunur ki, turnir başlamazdan əvvəl geniş etiraz aksiyaları, miqrasiya siyasəti ilə bağlı mübahisələr və digər gərginliklərin yaranacağı proqnozlaşdırılsa da, indiyədək bu gözləntilər özünü doğrultmayıb. Bu isə yarış müddətində sakit və sabit atmosferin qorunmasına yönəlmiş rəsmi yanaşmanın göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
Nəşr eyni zamanda Rusiyanın 2018-ci il dünya çempionatı təcrübəsini xatırladır. Həmin vaxt Rusiya Prezidenti Vladimir Putin yarış boyunca məhdud şəkildə ictimaiyyət qarşısına çıxmış, turnirin siyasi müzakirələrdən uzaq qalmasına üstünlük vermişdi. Təhlilə görə, Tramp da oxşar taktika seçərək diqqəti öz üzərinə deyil, yarışın özünə yönəltməyə çalışa bilər. Bu baxımdan onun yalnız final mərhələsi və ya ən vacib oyunlarda görünməsi ehtimalı istisna edilmir.
Məqalədə Trampın futboldan uzaq qalmasının digər mümkün səbəbi kimi bu idman növünün çoxmillətli və multikultural xarakter daşıması göstərilir. ABŞ milli komandasında müxtəlif etnik və mədəni mənşəyə malik futbolçular çıxış edir, tribunalarda isə onlarla ölkədən gələn azarkeşlər yer alır. Bu mənzərə qlobal müxtəliflik və miqrasiyanın simvolu kimi təqdim olunur ki, bu da Trampın son illərdə miqrasiya və milli kimlik məsələləri üzrə səsləndirdiyi siyasi mövqelərlə tam uyğun gəlmir.
Bundan əlavə, nəşr prezidentin stadionlarda etiraz və fit səsləri ilə qarşılaşmaq ehtimalını da nəzərə almış ola biləcəyini bildirir. Qeyd edilir ki, Tramp bir neçə həftə əvvəl ABŞ peşəkar basketbol liqasının final oyununda iştirak edərkən oxşar reaksiyalarla üzləşmişdi.
Təhlilin yekununda vurğulanır ki, Trampın DÇ-2026-nın ilk 82 oyununda iştirak etməməsi sadəcə təsadüf kimi qiymətləndirilmir. Müşahidəçilərin fikrincə, bu addım milyardlarla tamaşaçının izlədiyi qlobal idman tədbirini ABŞ-dakı siyasi qütbləşmədən uzaq saxlamağa və yarışın mümkün qədər sakit atmosferdə keçirilməsinə hesablanmış siyasi-kommunikasiya strategiyasının tərkib hissəsi ola bilər.