BAKI, AzerVoice, Zeynəb Raminqızı
ABŞ prezidenti Tramp idxal vergilərindən əldə edilən rekord gəliri ictimaiyyətə paylamağı planlaşdırır. O, aşağı və orta gəlirli vətəndaşlara nağd “dividendlər” verilə biləcəyini açıqlayıb.
AzerVoicexəbər verir ki, bu barədə Donald Tramp Nyu Cersidəki qolf klubundan ayrılmadan əvvəl mətbuata açıqlamasında bildirib. Trampın bəyanatları həm iqtisadi dairələrdə, həm də seçicilərdə güclü rezonans doğurub.
"Orta və aşağı gəlirli vətəndaşlara bir növ nağd pul paylaya bilərik. Bu, divident kimi ola bilər"- deyə o qeyd edib.
“New York Times” qəzetinin xəbərinə görə, Tramp administrasiyasının tətbiq etdiyi yeni tariflər Çindən Almaniyaya, Türkiyədən Hindistana qədər 69 ölkəni əhatə edir. 15%-dən 50%-ə qədər olan tariflərlə ABŞ-ın gömrük gəlirləri təkcə 2025-ci ilin ilk yeddi ayında 152 milyard dollara çatıb. Bu rəqəm keçən illə müqayisədə təxminən iki dəfə çoxdur. Mütəxəssislərin fikrincə, tariflər qüvvədə qaldıqca, ABŞ növbəti 10 il ərzində 2-3 trilyon dollar arasında gəlir əldə edə bilər.
Tramp bu artımı "ölkə tarixindəki ən böyük maliyyə sıçrayışı" olaraq xarakterizə edib və bu gəlirin birbaşa ictimaiyyətə geri qayıda biləcəyini vurğulayıb.
Yale Büdcə Laboratoriyasının araşdırmasına görə, bu tariflər Amerika ailələrinə ildə orta hesabla 3800 dollara başa gəlir. Aşağı gəlirli ev təsərrüfatları hər il alıcılıq qabiliyyətini 2000 dollardan çox itirir. Vaşinqtonun Ədalətli İnkişaf Mərkəzinin məlumatlarına görə, vergi yükü daha çox istehlakçıların üzərinə düşür.
Deutsche Bank-ın təhlili göstərir ki, idxal xərcləri 4,5 faizə qədər artımla istehsalçılara keçərək həm inflyasiyanı artırır, həm də məşğulluğu təhdid edir.
Trampın dividend planı həm gəlir bərabərliyi ilə bağlı mübahisələri, həm də yeni dövrdə təklif etdiyi iqtisadi yanaşmanı ön plana çıxarıb. Bu addım “Tramp iqtisadiyyatı” konsepsiyasının ictimai rəyi yenidən formalaşdırmağa başladığının işarəsi kimi qiymətləndirilir.
Qeyd edək ki, Trampın imzaladığı sərəncama əsasən, ölkələrin 10 faizdən 41 faizə qədər tariflər tətbiq edəcəyi gözlənilir.
Bu çərçivədə Hindistana 25 faiz, İndoneziyaya 19 faiz, İraqa 35 faiz, İsrailə 15 faiz, Malayziyaya 19 faiz, Norveçə 15 faiz, İsveçrəyə 39 faiz, Suriyaya yüzdə 41, Tayvana 20, Vyetnama isə 20 faiz tariflər nəzərdə tutulub. Türkiyənin də 15 faizlik tarifə tabe olacağı gözlənilir.