BAKI, AzerVoice

Qlobal edam nisbəti demək olar ki, on ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb

AzerVoice xəbər verir ki, Amnesty İnternational-ın 2024-cü il üzrə hesabatına görə, dünya üzrə 1518 edam icra ediləcəyi təxmin edilir ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 32 faiz çoxdur.

Təşkilat, qlobal edam nisbətlərinin 2024-cü ildə demək olar ki, on il ərzində ən yüksək səviyyəyə çatacağını bildirir.

Hesabata əsasən, Çin, İran, Səudiyyə Ərəbistanı, İraq və Yəmən bu statistikanın başında yer alır. İran, İraq və Səudiyyə Ərəbistanı isə məlum edamların 91 faizini təşkil edir. Amnesty İnternational-ın Baş Katibi Aqnes Kallamard bildirib ki, “Hakimiyyətə etiraz etməyə cəsarət edənlər ən qəddar cəzalarla üzləşirlər, xüsusən də İran və Səudiyyə Ərəbistanında ölüm hökmü öz sözünü deyə biləcək qədər cəsurları susdurmaq üçün istifadə olunur."

Qeyd edək ki, dünyanın aparıcı edam cəzası icraçılarından biri olan Çin, Şimali Koreya və Vyetnamda minlərlə edamın həyata keçirildiyi güman olunur, lakin bu rəqəmlər hesabatda əks olunmur. Eyni zamanda, ölüm hökmlərinin 40 faizi narkotiklə bağlı cinayətlərə görə icra edilib. Beynəlxalq hüquqa görə, ölüm cəzası yalnız “ən ağır cinayətlər” üçün tətbiq edilməlidir, lakin narkotiklə bağlı cinayətlər bu sərhədi aşmır.

Amnesty İnternational bildirir ki, ölüm hökmünü icra edən ölkələrin sayı 2024-cü ildə yalnız 15-ə enib, bu da ardıcıl iki il ərzində ən aşağı rəqəmdir. Təşkilat, bəzi ölkələrin məxfilik altında araşdırmalarını ört-basdır etdiyini və ölüm hökmünü saxlayan dövlətlərin azlıqda olduğunu vurğulayıb.

Ölkələrin 70 faizi ölüm hökmünü qanunla və ya praktiki olaraq ləğv etmiş olsa da, bəzi ölkələr bu tendensiyanı geri çevirməyə çalışır. Məsələn, Mart ayında Konqo Demokratik Respublikası edamları bərpa etmək planlarını açıqladı, Burkina Faso isə noyabr ayında adi cinayətlər üçün ölüm cəzasının bərpasını nəzərdə tutduğunu bildirdi.