İranın dəstəklədiyi “Kətaib Seyyid əş-Şühəda” İraqda silahların dövlət nəzarətinə verilməsi üçün 10 şərt irəli sürüb. Əsas tələb ABŞ hərbi qüvvələrinin İraqdan tamamilə çıxarılmasıdır. Qrup ABŞ-nin ölkədə hər hansı ad altında hərbi mövcudluğuna son qoyulmasını istəyir. İraqın hava məkanından qonşu ölkələrə hücumlar üçün istifadənin qarşısının alınması da tələblər sırasındadır. Silahlı qrup İraq ordusunun və hava hücumundan müdafiə imkanlarının gücləndirilməsini tələb edir. Kürdüstan Fəhlə Partiyasının silahlı üzvlərinin ölkədən çıxarılması da şərtlərdən biridir. Qrup İraq Kürdüstanındakı sərhədlərin mərkəzi hökumətin nəzarətinə keçməsini və İran müxalifət qruplarının ölkədən çıxarılmasını istəyir. İraq siyasi rəhbərliyi isə silahlı qrupların tərksilah edilməsi üçün sentyabrın 30-dək vaxt müəyyən edib.
#İraq
İraqın Kürdüstan bölgəsində neft hasilatı pilotsuz uçuş aparatı hücumlarından sonra bərpa edilib. Bölgədə gündəlik hasilat hazırda 220-230 min barel səviyyəsindədir. Hasilat neft şirkətlərinin fəaliyyətlərini yenidən bərpa etməsindən sonra yüksəlib. Şirkətlərin işindəki fasilələr ABŞ və İsrailin İranla müharibəsi dövründə həyata keçirilən hücumlarla əlaqələndirilir. Təhlükəsizlik problemləri bəzi şirkətlərin fəaliyyətlərini müvəqqəti dayandırmasına səbəb olmuşdu. Hazırda neft sektorunda fəaliyyətin tədricən normallaşdığı bildirilir. Bununla belə, hücumların hansı tərəf tərəfindən həyata keçirildiyi açıqlanmayıb. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin neft hasilatına gələcək təsiri hələ də əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.
İraqın Milli Təhlükəsizlik Xidməti Bağdadda pilotsuz uçuş aparatlarının hazırlanması cəhdinin qarşısını alıb. Əməliyyat nəticəsində üç şübhəli şəxs saxlanılıb. Onların Bağdad daxilində pilotsuz uçuş aparatları hazırlamağa çalışdıqları bildirilir. Saxlanılan şəxslərin kimliyi və mümkün əlaqələri barədə məlumat açıqlanmayıb. Hazırlanan aparatların hansı məqsədlə istifadə ediləcəyi də məlum deyil. Hadisə bölgədə təhlükəsizlik gərginliyinin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. İraq hökuməti ölkədə silahların yalnız dövlətin nəzarətində olmasına çalışır. Bağdad həmçinin müxtəlif silahlı birləşmələrin tərksilah edilməsi istiqamətində tədbirlər görür.
İraq 2027-ci il üzrə büdcə layihəsində yeni layihələrin maliyyələşdirilməsini tamamilə dayandıraraq, əsasən gecikmiş layihələrin tamamlanması məqsədilə 20 trilyon İraq dinarı (təxminən 15 milyard dollar) vəsait ayırmağı planlaşdırır.
İraq Prezidenti Nizar Amidi ölkə ərazisinin başqa dövlətlərə hücum üçün istifadə edilməsinə icazə verilməyəcəyini bildirib. O, İraq daxilindən bölgə ölkələrinə qarşı hücumların heç bir əsasının olmadığını deyib. Prezident ölkədə yalnız iki və ya üç silahlı qruplaşmanın hələ silahlarını təhvil vermədiyini açıqlayıb. Bağdad silahların yalnız dövlətin nəzarətində olması istiqamətində danışıqları davam etdirir. Amidi bölgədəki müharibənin İraq üçün ağır nəticələr yaratdığını bildirib. O, ölkəsinin qarşıdurmaya cəlb edilməməsinə çalışdıqlarını vurğulayıb. İraq Hörmüz boğazındakı problemlərlə bağlı İranla danışıqlar aparır. Prezident ABŞ-nin də müharibəni başa çatdıracaq razılaşmanın əldə edilməsində maraqlı olduğunu düşündüyünü deyib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin yeni ABŞ sanksiyalarına qarşı plan hazırlamalı olduğunu bildirib. Onun açıqlaması ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessentin İrana qarşı daha sərt iqtisadi məhdudiyyətlər elan etməsindən sonra səsləndirilib. Qalibaf ABŞ-nin tədbirlərini “qəddar sanksiyalar” adlandırıb. O, İranın iqtisadi təzyiqlərin öhdəsindən gəlmək üçün əvvəlcədən hazırlıq görməli olduğunu deyib. Qalibaf müsəlman ölkələrinin zəngin təbii sərvətlərə və xammal ehtiyatlarına malik olduğunu vurğulayıb. O, İranın sanksiyalar qarşısında iqtisadi dayanıqlığını gücləndirməsinin vacibliyini bildirib. İraqda səfərdə olan Qalibaf Bağdad rəhbərliyini Tehranla əməkdaşlığa çağırıb. Onun açıqlaması ABŞ–İran iqtisadi qarşıdurmasının daha da sərtləşdiyi bir vaxta təsadüf edir.
İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin "qəddar sanksiyaların" öhdəsindən gəlmək üçün strateji plan hazırlamasının vacibliyini bildirib. Hazırda İraqda səfərdə olan Qalibaf, hərbi münaqişə fonunda Bağdadı Tehranla əməkdaşlığı genişləndirməyə çağırıb.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf İranla İraq arasındakı münasibətlərin gücləndiyini bildirib. O, bu barədə İraqın Kərbəla şəhərində keçirilən mərasimdə çıxış edib. Qalibaf iki ölkə arasında məsafə yaratmaq cəhdlərinin əks nəticə verdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, İran və İraqın münasibətləri tarix, coğrafiya və dini bağlara əsaslanır. Qalibaf Tehran və Bağdadın xarici dövlətlərin onların gələcəyini müəyyənləşdirməsinə qarşı ortaq mövqedə olduğunu bildirib. O, iki ölkənin təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi istiqamətində əməkdaşlığı artırmaq niyyətində olduğunu qeyd edib. İranlı rəsmi ölkələrin öz siyasi gələcəklərini müstəqil müəyyənləşdirməli olduğunu vurğulayıb. Qalibaf İran və İraqın Qərb paytaxtlarında müəyyən edilən siyasi qərarlardan asılı olmaq istəmədiyini bildirib.
İraqın Baş naziri Əli əz-Zeydi İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafla görüşüb. İraqın baş naziri İranın ölkəsinə göstərdiyi dəstəyi yüksək qiymətləndirib. O, xüsusilə təxminən 10 il əvvəl İŞİD-ə qarşı mübarizə zamanı Tehranın tutduğu mövqeyi qeyd edib. Görüşdə İran və İraq arasında əməkdaşlığın gələcək istiqamətləri müzakirə olunub. Tərəflər müxtəlif sahələrdə birgə fəaliyyətin genişləndirilməsi imkanlarını nəzərdən keçiriblər. İkitərəfli münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Qalibaf İraq hökumətinin Tehranla əlaqələrin inkişaf etdirilməsi istiqamətindəki səylərini yüksək qiymətləndirib. İran parlamentinin sədri əməkdaşlığın iki xalqın ortaq maraqlarına xidmət etməli olduğunu bildirib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf Yaxın Şərqdə yeni regional nizamın formalaşdığını bildirib. Onun fikrincə, xarici qüvvələrin bölgə ölkələrinin münasibətlərinə təsiri sürətlə azalır. Qalibaf ABŞ-nin bölgədən “şərəfli çıxış” yolu axtardığını iddia edib. O, açıqlamasında Əbu Mehdi əl-Mühəndis və Qasım Süleymaninin adlarını çəkib. Hər iki şəxs 2020-ci ilin yanvarında Bağdad hava limanının yaxınlığında ABŞ-nin həyata keçirdiyi hücum nəticəsində öldürülüb. Qalibaf bölgədəki dəyişiklikləri onların apardığı mübarizə ilə əlaqələndirib. İran parlamentinin sədri İsrailin regional məqsədlərinin də uğursuzluğa düçar olduğunu iddia edib. Onun fikrincə, bölgədə xarici müdaxilənin azalması ilə yeni siyasi münasibətlər sistemi yaranır.
İraq İrandan Hörmüz boğazı vasitəsilə neft ixracında xüsusi yanaşma istəyib. Bu tələbi İraq parlamentinin sədri Heybət əl-Həlbusi iranlı həmkarı Məhəmməd Baqir Qalibafla görüşündə səsləndirib. Əl-Həlbusi İraqın bölgədəki son hadisələrdən ən çox təsirlənən ölkələrdən biri olduğunu bildirib. O, Tehranı iki ölkə arasındakı münasibətləri nəzərə alaraq İraqın iqtisadi maraqlarını qorumağa çağırıb. Hörmüz boğazındakı vəziyyət neft gəlirlərindən böyük dərəcədə asılı olan İraq üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qalibaf isə İranın İraqla iqtisadi və ticarət əməkdaşlığını genişləndirmək istədiyini bildirib. O, iki ölkə arasında daha əvvəl imzalanmış razılaşmaların həyata keçirilməsinin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Tərəflər iqtisadi əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsində maraqlı olduqlarını bildiriblər.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf çərşənbə günü üçgünlük rəsmi səfərlə İraqa gedəcək. Səfər çərçivəsində onun Bağdad, Kərbəla və Nəcəfdə olması gözlənilir. Bağdadda İran və İraq nümayəndə heyətlərinin parlamentlərarası görüşü keçiriləcək. Qalibafın İraq parlamentinin rəhbərliyi ilə ayrıca danışıqlar aparması da nəzərdə tutulur. İran rəsmisinin İraq prezidenti və baş naziri ilə görüşəcəyi gözlənilir. Daha sonra o, Kərbəlada ayətullah Əli Xameneinin xatirəsinə keçiriləcək mərasimlərdə iştirak edəcək. Qalibaf səfərinin sonuncu günü Nəcəfə gedəcək. Səfərin Tehranla Bağdad arasında siyasi və parlamentlərarası əlaqələrin müzakirəsi baxımından əhəmiyyətli olacağı gözlənilir.