Yaxın Şərq

İran, ABŞ, Pakistan və Qətər nümayəndələrinin iştirakı ilə dördtərəfli görüşün günün ikinci yarısında keçirilməsi planlaşdırılır. Bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi və danışıqlar qrupunun rəhbəri İsmayıl Bəqai İsveçrənin Bürgenştok bölgəsində İran və ABŞ arasında imzalanmış memorandumun icrası ilə bağlı keçirilən ilk texniki müzakirələri şərh edərkən məlumat verib.

Livan parlamentinin üzvü Nəcat Aun Saliba ölkə əhalisinin müharibə və dağıntılardan yorulduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, insanlar ailələrini, evlərini və dolanışıq imkanlarını itirirlər. Deputat hadisələrin dövlət üçün də ciddi maliyyə yükü yaratdığını qeyd edib. Saliba hesab edir ki, həm İsrail, həm də Hizbullah Livan ərazisindən öz məqsədləri üçün istifadə edir. O bildirib ki, qarşılıqlı hücumlar indiyədək heç bir real nəticə verməyib. Deputat gərginliyin davam etdirilməsinin çıxış yolu olmadığını vurğulayıb. Onun fikrincə, tərəflər qarşıdurma əvəzinə həll yolları axtarmalıdırlar. Livanda sülhə çağırışlar getdikcə artır.

Qəzzanın Bureyc qaçqın düşərgəsində İsrail hava zərbəsi nəticəsində "Əl-Cəzirə Mübaşir" kanalının operatoru Əhməd Vişah həlak olub. "Əl-Cəzirə" hadisəni jurnalistlərə qarşı növbəti hücum kimi qiymətləndirib. Gün ərzində Qəzzada baş verən hücumlarda azı 10 nəfərin öldüyü bildirilir. Əhməd Vişahın qardaşı Məhəmməd Vişah da bu ilin aprel ayında İsrail atəşi nəticəsində həyatını itirmişdi. İsrail ordusu onun HƏMAS-la əlaqəli olduğunu iddia etsə də, bununla bağlı sübut təqdim etməyib. Jurnalistləri Müdafiə Komitəsinin məlumatına görə, 2023-cü ilin oktyabrından bəri Qəzzada azı 260 jurnalist öldürülüb. Hadisə beynəlxalq media qurumlarının diqqətini cəlb edib. Bölgədə jurnalistlərin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar artır.

Benyamin Netanyahu İsrail qoşunlarının Livanın cənubunda qalacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu qərar İsrailin şimal sərhədlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıyır. Baş nazir ordunun bölgədə fəaliyyətini davam etdirəcəyini vurğulayıb. Netanyahu Hizbullahın mümkün hücumlarına sərt cavab verilməsi barədə göstəriş də verib. Eyni zamanda İsrail qüvvələrinə qarşı təhlükələrin aradan qaldırılması tapşırılıb. Açıqlama atəşkəs ətrafında mübahisələrin davam etdiyi dövrdə verilib. Livan və İsrail arasında gərginlik hələ də yüksək olaraq qalır. Bölgədəki vəziyyət diqqətlə izlənilir.

Ekspert Yossi Mekelberq ABŞ və İsrail arasında Livanla bağlı fikir ayrılıqlarının artdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Donald Tramp və Cey Di Vens Benyamin Netanyahunun hərəkətlərindən narazıdırlar. Analitik İsrailin qarşısında üç mümkün ssenarinin olduğunu qeyd edib. Birinci variant diplomatik həll yolunun seçilməsidir. İkinci variant hərbi əməliyyatların qısa müddət davam etdirilməsidir. Üçüncü və ən riskli ssenari isə ABŞ-nin mövqeyinə baxmayaraq müharibənin davam etdirilməsidir. Ekspert bunun həm İsrail, həm də Livan üçün ağır nəticələr doğura biləcəyini vurğulayıb. Livan məsələsi ətrafında müzakirələr davam edir.

Livan ordusunun hərbçilərinin öldürülməsi ölkədə ciddi reaksiyaya səbəb olub. Hərbçilərdən birinin motosikletlə hərəkətdə olarkən hədəfə alındığı bildirilir. Bundan sonra Livan ordusu nadir hallarda verdiyi sərt bəyanatlardan biri ilə çıxış edib. Rəsmi Beyrut İsraillə ayrıca danışıqlar apardığını vurğulayır. Vaşinqtonda keçirilən görüşlərdə atəşkəs və təhlükəsizlik məsələləri müzakirə olunur. Livan ordusu İsrailin hərəkətlərinin sabitlik səylərinə mane olduğunu bildirib. Eyni zamanda İsrail və Hizbullah qarşılıqlı ittihamlarını davam etdirirlər. Bölgədə mülki itkilər və dağıntılar artır.

İsrail Xarici İşlər Nazirliyi Hizbullahı atəşkəsi davamlı şəkildə pozmaqda ittiham edib. Nazirliyin sözçüsü Oren Marmorşteyn bununla bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, Hizbullah atəşkəs rejiminə əməl etmir. Açıqlama Livanın cənubunda toqquşmaların davam etdiyi vaxt səsləndirilib. İsrail hərbi təyyarələrinin bölgədə zərbələr endirdiyi də bildirilir. Son günlər tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar artıb. Atəşkəsin gələcəyi ilə bağlı narahatlıqlar qalmaqdadır. Bölgədə gərgin vəziyyət davam edir.

Hizbullah İsrailin Livandakı hücumlarını ABŞ-İran razılaşmasına qarşı addım kimi qiymətləndirib. Təşkilat İsrailin səsləndirdiyi ittihamların əsassız olduğunu bildirib. Açıqlamada ictimai rəyin çaşdırılmasına cəhd göstərildiyi vurğulanıb. Hizbullahın məlumatına görə, cümə günündən bəri 300-dən çox atəşkəs pozuntusu qeydə alınıb. Təşkilat hava hücumları və müxtəlif sursatlardan istifadə edildiyini iddia edir. Eyni zamanda ABŞ-yə və beynəlxalq ictimaiyyətə çağırış edilib. Hizbullah İsrailin razılaşmalara əməl etməsini tələb edir. Bölgədə gərginlik yüksək səviyyədə qalır.

Livanın Səhiyyə Nazirliyi İsrailin martın 2-dən bəri həyata keçirdiyi hücumlarla bağlı yeni statistika açıqlayıb. Məlumata görə, bu müddətdə 4 min 57 nəfər həlak olub. Yaralananların sayı 12 min 121 nəfərə çatıb. Nazirlik cümə günü baş verən hücumların yekun nəticələrini də açıqlayıb. Son məlumata əsasən, həmin gün 83 nəfər həyatını itirib, 141 nəfər yaralanıb. İtkilərin böyük hissəsi Livanın cənubunda qeydə alınıb. Şərq bölgələrində də insan tələfatı olduğu bildirilir. Humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığı vurğulanır.

Analitiklər İsrailin Livandakı son hərbi fəaliyyətini gələcək danışıqlarla əlaqələndirirlər. Onların fikrincə, İsrail daha əlverişli mövqe qazanmaq üçün strateji ərazilərə nəzarəti genişləndirməyə çalışır. Məlumata görə, Litani çayından şimala doğru yeni təhlükəsizlik zonası formalaşdırılması nəzərdə tutulur. Hazırda ən şiddətli döyüşlər və bombardmanlar da həmin istiqamətlərdə baş verir. İsrail qüvvələrinin Hizbullahla qarşıdurmalarda itkilər verdiyi bildirilir. Ekspertlər bunun gələcək siyasi və hərbi danışıqlarla bağlı hesablandığını düşünürlər. ABŞ administrasiyasının mümkün mövqeyi də prosesə təsir göstərə bilər. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu və müdafiə naziri İsrail Kats ordunun Livanın cənubunda atəşi dayandırması barədə göstəriş veriblər. Məlumata görə, İsrail qüvvələri nəzarətdə saxladıqları ərazilərdən geri çəkilməyəcək. Qərarın ABŞ ilə koordinasiya əsasında qəbul edildiyi bildirilir. Bu addım bölgədə atəşkəsin qorunmasına yönəlmiş təşəbbüs kimi qiymətləndirilir. Eyni zamanda Livan tərəfi insan itkiləri ilə bağlı yeni məlumatlar açıqlayıb. Rəsmi rəqəmlərə görə, martın 2-dən bəri 4 min 57 nəfər həlak olub. Yaralananların sayı isə 12 min 121 nəfərə çatıb. İtkilərin böyük hissəsi Livanın cənubunda qeydə alınıb.

İsrailin Livana endirdiyi son zərbələr nəticəsində ölənlərin sayı 32 nəfərə çatıb. Livanın müxtəlif bölgələrində həyata keçirilən hücumlar insan tələfatına səbəb olub. Sohmor yaşayış məntəqəsində bir ailənin dörd üzvü həyatını itirib. Dağıntılar altında qalan bir uşağın axtarışları davam edir. Qanarit yaşayış məntəqəsində isə azı yeddi nəfərin öldüyü bildirilir. Həmin hücum nəticəsində 13 nəfər yaralanıb. Rəsmilər itkilərin sayının arta biləcəyini istisna etmirlər. Livanda təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır.