Yaxın Şərq

İsrail ordusu Hizbullahın gecə saatlarında İsrail hərbçilərinə qarşı 50-dən çox mərmi atdığını açıqlayıb. İsrail tərəfi buna cavab olaraq Livanın cənubunda yeni zərbələr endirdiyini bildirib. Açıqlamaya görə, raket mövqeləri, silah anbarları və komanda mərkəzləri hədəf alınıb. Hadisə bir gün əvvəl elan edilən atəşkəsdən sonra baş verib. Hər iki tərəf qarşılıqlı şəkildə atəşkəsin pozulması ilə bağlı ittihamlar səsləndirir. Son günlər bölgədə gərginlik yenidən artıb. Livanın cənubunda hərbi əməliyyatlar davam edir. Atəşkəsin gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalmaqdadır.

Levant Strateji Araşdırmalar İnstitutunun direktoru Sami Nader Livandakı son vəziyyəti dəyərləndirib. O bildirib ki, atəşkəs ilk gündən etibarən kövrək xarakter daşıyıb. Naderə görə, Livandakı hadisələri ABŞ-İran münasibətlərindən ayrı qiymətləndirmək mümkün deyil. Analitik ABŞ, İran və İsrailin fərqli məqsədlər güddüyünü vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Livan bu maraqlar toqquşmasının mərkəzində qalıb. Nader səhər saatlarından etibarən hərbi əməliyyatların yenidən başlamasına diqqət çəkib. O hesab edir ki, atəşkəsə tam əməl olunmayıb. Analitik Livanın yaranmış vəziyyətin əsas yükünü daşıdığını bildirib.

Hizbullah atəşkəsə sadiq olduğunu açıqlayıb. Təşkilat İsrailin Livan ərazisində irəliləməyə cəhd etdiyini iddia edib. Məlumata görə, Nəbatiyyə yaxınlığında İsrail hərbçilərinə qarşı əməliyyat həyata keçirilib. Hizbullah son günlər İsrailin atəşkəsi pozduğunu bildirib. Təşkilat buna baxmayaraq razılaşmaya əməl etdiyini vurğulayıb. Bəyanatda Livan ərazilərinin qorunmasının vacibliyi qeyd olunub. Hizbullah mümkün təhlükələrə qarşı hazır olduğunu bildirib. Bölgədə gərginlik yüksək səviyyədə qalır.

İordaniya Şərqi Qüdsdə Yunan Pravoslav Patriarxlığına məxsus torpaq sahəsinin ələ keçirilməsini pisləyib. Rəsmi Amman bunu beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Fuad əl-Məcali İsrailin Qüds üzərində suverenliyə malik olmadığını bildirib. O, şəhərin tarixi və hüquqi statusunun dəyişdirilməsinə yönəlmiş addımların qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb. İordaniya bölgədə sülhün yalnız müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılması ilə mümkün olduğunu qeyd edib. Məlumata görə, əraziyə nəzarət bazar ertəsi günü ələ keçirilib. Hadisə zamanı ağaclar məhv edilib və avadanlıqlar götürülüb. Məsələ bölgədə yeni diplomatik reaksiyalara səbəb olub.

Hizbullahın parlamentdəki nümayəndəsi Həsən Fəzlullah İsrailin hücumlarına qarşı cavab vermək hüququna malik olduqlarını bildirib. O vurğulayıb ki, atəşkəsin əsas şərti İsrailin ona tam əməl etməsidir. Fəzlullahın sözlərinə görə, Livan ərazilərinə və yaşayış məntəqələrinə hücumlar dayandırılmalıdır. O, yeni ərazilərin nəzarətə götürülməsi cəhdlərinin də qəbuledilməz olduğunu deyib. Hizbullah rəsmisi atəşkəsin yalnız praktiki şəkildə yerinə yetirilməsinin vacib olduğunu vurğulayıb. Onun fikrincə, hücumlar davam edərsə, təşkilatın cavab vermək hüququ qalır. Açıqlama Livanda gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə səsləndirilib. Bölgədə vəziyyət diqqətlə izlənilir.

Qəzza Hökumətinin Media Ofisi atəşkəslə bağlı yeni statistika açıqlayıb. Məlumata görə, son 251 gün ərzində atəşkəs 3 338 dəfə pozulub. Bu hadisələr nəticəsində 1 012 nəfərin öldüyü, 3 208 nəfərin yaralandığı bildirilir. Eyni zamanda təxminən 100 nəfərin saxlanıldığı qeyd olunur. Qurum humanitar yardımların çatdırılmasında da ciddi çatışmazlıqların olduğunu açıqlayıb. Bildirilib ki, nəzərdə tutulan yardım maşınlarının yalnız üçdə bir hissəsindən bir qədər çoxu bölgəyə daxil olub. Rəsmilər bunun humanitar vəziyyəti ağırlaşdırdığını vurğulayırlar. Qəzzada vəziyyətin mürəkkəb olaraq qaldığı bildirilir.

Livanın Mülki Müdafiə Xidməti Nəbatiyyə bölgəsindəki hücumlarla bağlı yeni məlumat yayıb. Bildirilib ki, İsrailin endirdiyi zərbələr nəticəsində 16 nəfər həlak olub, 12 nəfər yaralanıb. Yaralıların xəstəxanalara yerləşdirildiyi qeyd olunur. Eyni zamanda Beka vadisində baş verən hücum nəticəsində bir nəfər həyatını itirib. Sur bölgəsində isə beş nəfərin öldüyü bildirilir. Son hücumlar Livanın müxtəlif ərazilərini əhatə edib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır. Atəşkəs xəbərlərinə baxmayaraq hərbi əməliyyatlar davam edir.

İsrail ordusunun nümayəndəsi Ella Vaviya Livanın İsrail üçün düşmən olmadığını bəyan edib. O bildirib ki, əsas problem Hizbullah təşkilatıdır. Vaviya Hizbullahı Livanı davamlı qarşıdurmalara sürükləməkdə ittiham edib. Onun sözlərinə görə, təşkilat razılaşmalara əməl etsə, bölgədə sabitlik əldə oluna bilər. İsrail rəsmisi Livanın inkişaf və rifah üçün alternativ yol seçə biləcəyini də vurğulayıb. Açıqlama İsrail və Hizbullah arasında atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra verilib. Bununla yanaşı, Livanın cənubunda yeni hücumlar nəticəsində insan itkilərinin olduğu bildirilir. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

Bat Universitetinin müdafiə və təhlükəsizlik üzrə mütəxəssisi Patrik Buri İsrail və ABŞ arasında İran məsələsinə yanaşmada fərqlərin artdığını bildirib. Onun fikrincə, Livandakı son hadisələr bu ayrılığı daha aydın göstərir. Buri qeyd edib ki, münaqişənin əvvəlində tərəflər daha yaxın mövqedən çıxış edirdilər. Lakin sonrakı mərhələdə siyasi maraqlar fərqli istiqamətlərə yönəlib. Mütəxəssis Benyamin Netanyahunun Hizbullah və İranla bağlı siyasətini davam etdirmək üçün daxildə dəstəyə malik olduğunu deyib. O, Donald Trampın isə ABŞ-İran razılaşmasının qorunmasına daha çox maraq göstərdiyini vurğulayıb. Buri hesab edir ki, Vaşinqton və Tehran bu razılaşmanın yaşamasında maraqlıdır. Onun fikrincə, bu vəziyyət İsrailin maraqları ilə tam uyğun gəlməyə bilər.

İsrail qüvvələri işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində əməliyyatlarını davam etdirir. Gecə reydləri zamanı Ramallah və Nablus bölgələrində beş fələstinli saxlanılıb. İsrail qüvvələrinin əl-Muğəyyir qəsəbəsinin son giriş yolunu bağladığı bildirilir. Eyni zamanda Beyt Furik bölgəsində fermerlərin buğda biçməsinə mane olunduğu qeyd edilir. Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi Şərqi Qüdsdə Yunan Pravoslav Patriarxlığına məxsus torpaqlarla bağlı addımları pisləyib. Nazirliyin məlumatına görə, ərazidə ağaclar məhv edilib və torpaq sahəsi hasarlanıb. Bölgədə gərginlik davam edir. Son hadisələr beynəlxalq diqqət mərkəzində qalmaqdadır.

İsrailin Livanın müxtəlif yaşayış məntəqələrinə endirdiyi zərbələr insan tələfatına səbəb olub. Livanın Milli Xəbər Agentliyinin məlumatına görə, səhər saatlarından etibarən azı 12 nəfər həyatını itirib. Ölənlər arasında bir Livan hərbçisi və eyni ailədən olan iki uşaq da var. Ən ağır hadisələrdən biri Sur bölgəsinin Bəriş kəndində qeydə alınıb. Burada bir ailənin dörd üzvü həlak olub. Nəbatiyyə bölgəsinin bir neçə yaşayış məntəqəsində də ölüm halları qeydə alınıb. Duveyr kəndində motosikletə endirilən zərbə nəticəsində bir nəfər ölüb. Livanda təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan iyunun 20-21-də Misirin paytaxtı Qahirədə keçiriləcək Türkiyə–Misir–Pakistan–Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər nazirlərinin dördüncü görüşündə iştirak edəcək. Səfər çərçivəsində nazirin Misir və digər iştirakçı ölkələrin rəsmiləri ilə ikitərəfli görüşlər keçirməsi nəzərdə tutulur.