ABŞ-da federal məhkəmə Donald Tramp administrasiyasının aralarında Əfqanıstan, İran, Rusiya və Somalinin də olduğu 75 ölkədən miqrantların viza müraciətlərinin dayandırılması siyasətini qanuna zidd hesab edərək ləğv edib. Nyu-Yorkdakı ABŞ Dairə Məhkəməsinin hakimi Jannet Varqas qərarında ABŞ Dövlət katibi Marko Rubionun bu ölkələrin vətəndaşlarına viza verilməsinin ümumi şəkildə dayandırılmasını nəzərdə tutan siyasətin administrasiyanın səlahiyyətlərini aşdığını bildirib.

Kolumbiyanın keçmiş prezident Qustavo Petro dövründə Qəzzaya hücumlara etiraz olaraq dayandırılan İsrailə kömür ixracının yeni hökumət tərəfindən yenidən başladılacağı açıqlanıb.

Efiopiyanın milli valyutası birr ABŞ dolları qarşısında dəyər itirməkdə davam edir. Mərkəzi bankın ilin əvvəlindən valyutanı dəstəkləmək üçün təxminən 2,2 milyard dollar xərcləməsinə baxmayaraq, birr dollar qarşısında rekord həddə yaxınlaşıb. “Bloomberg”in məlumatına görə, birr ilin əvvəlindən təxminən 3,2 faiz ucuzlaşıb və dolların məzənnəsi 162 birrə yaxınlaşıb. Paralel bazarda isə dollar təxminən 180 birrə satılır ki, bu da rəsmi məzənnədən təxminən 15 faiz yüksəkdir.

Kurultayın tərkibinə beş il müddətinə seçilən 145 deputat daxil olacaq. Seçkilər proporsional sistem üzrə keçirilir: deputatlar vahid ümummilli seçki dairəsində partiya siyahıları üzrə seçilir. Qazaxıstan Mərkəzi Seçki Komissiyasının məlumatına görə, seçici siyahılarına 12 605 788 nəfər daxil edilib. Səsvermənin keçirilməsi üçün 10 423 seçki məntəqəsi hazırlanıb, onlardan 79-u xaricdəki 61 dövlətdə yerləşir.

ABŞ-ın neft şirkəti “Şevron” Anqola sahillərində yeni neft yatağı aşkarladığını açıqlayıb. Şirkət bu kəşfi Afrikanın cənubundakı kəşfiyyat proqramının genişləndirilməsi baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirib. “Şevron”un məlumatına görə, yeni quyunun mövcud infrastrukturla əlaqələndirilməsi nəzərdən keçirilir. Bu yanaşmanın yeni layihənin yaradılması ilə müqayisədə kapital xərclərini və hasilata başlama müddətini azaltması gözlənilir.

ABŞ hökumətinin ümumi dövlət borcu 40 trilyon dollara yaxınlaşaraq rekord səviyyəyə çatıb. Bununla yanaşı, investorların uzunmüddətli ABŞ xəzinə istiqrazları üçün daha yüksək gəlirlilik tələb etməsi Vaşinqtonun borclanma xərclərini artırır. ABŞ Xəzinədarlığının məlumatına görə, avqustun 14-də ümumi dövlət borcu 39,93 trilyon dollar olub. Bunun 32,2 trilyon dolları investor və dövlət qurumlarının saxladığı borc, 7,73 trilyon dolları isə hökumət qurumları arasındakı öhdəliklərdir.

Həmin dövrdə araşdırmanın əhəmiyyəti geniş şəkildə dərk edilməyib

Qərar şirkətin genişləndirilmiş klinik sınağının və istehsal prosesinin qiymətləndirilməsindən sonra qəbul edilib

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

İsrail Livanın cənubundakı yaşayış məntəqələrinə yeni hücumlar həyata keçirib. Zərbələr Sur və Bint Cübeyl bölgələrində qeydə alınıb. Məcdəl Zun və Kunin kəndlərinin hücuma məruz qaldığı bildirilir. Əl-Mənsurinin əl-Məşaa ərazisinə də ardıcıl zərbələr endirilib. Hücumların konkret hədəfləri barədə məlumat verilməyib. Zərbələrin hansı vasitələrlə həyata keçirildiyi də açıqlanmayıb. Ölən və yaralananlar barədə ilkin məlumat yoxdur. Livanın cənubunda hərbi gərginlik davam edir.

Panama bayraqlı “Ocean Winner” yük gəmisi Hindistanın şərq sahillərində batıb. Gəmidə 24 heyət üzvü olub. Onlardan 20-si Çin, üçü Myanma, biri Banqladeş vətəndaşıdır. Gəmi Odişadan Sinqapura dəmir filizi aparırdı. Hindistan Sahil Mühafizəsi indiyədək iki nəfəri sağ xilas edib. Digər heyət üzvlərinin axtarışı davam edir. Əməliyyata Hindistan Sahil Mühafizəsi və Hərbi Dəniz Qüvvələri cəlb olunub. Gəminin batmasının səbəbi hələlik məlum deyil.

İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar Türkiyə ilə gərginliyin artırılmasında maraqlı olmadıqlarını bildirib. İsrail mövcud vəziyyətin qorunmasını və diplomatik həlli dəstəklədiyini açıqlayıb. Bununla belə, Təl-Əviv Suriyada Türkiyə hərbi bazalarının yaradılmasını qəbul etməyəcəyini vurğulayır. Gərginlik İsrailin avqustun 18-də Əbu əd-Duhur hərbi hava bazasına səkkiz zərbə endirməsindən sonra artıb. İsrail hücumu Türkiyənin bazadakı mümkün hərbi fəaliyyəti ilə əsaslandırıb. Ankara bu iddiaları rədd edib. Suriya da bazada Türkiyənin daimi hərbi mövcudluğunun planlaşdırılmadığını bildirib. ABŞ isə hücumu lazımsız gərginləşmə kimi qiymətləndirib.

ABŞ Ədliyyə Nazirliyi TikTok-la uşaqların məxfiliyinin pozulması iddiaları üzrə 400 milyon dollarlıq razılaşma əldə edib. TikTok 13 yaşdan kiçik milyonlarla uşağın məlumatlarını valideyn razılığı olmadan toplamaqda ittiham edilirdi. Şirkətin məlumatların silinməsi tələblərini yerinə yetirmədiyi də iddialar arasında idi. Məhkəmə işi 2024-cü ildə başlanmışdı. Ədliyyə Nazirliyi TikTok-un son illərdə idarəetmə və məxfilik siyasətində mühüm dəyişikliklər etdiyini bildirib. Razılaşma 2019-cu ildə Federal Ticarət Komissiyası ilə əldə edilmiş əvvəlki razılıq qərarını da ləğv edir. TikTok hazırda ABŞ sərmayəçilərinin nəzarətində olan birgə müəssisədir, “ByteDance” isə 19,9 faiz paya sahibdir. Razılaşma keçmiş Federal Ticarət Komissiyası rəsmilərinin tənqidinə səbəb olub.

ABŞ-də İsrail tərəfdarı AIPAC lobbi təşkilatının siyasi nüfuzunun zəiflədiyinə dair yeni əlamətlər müşahidə olunur. Miçiqandan Senata respublikaçı namizəd Mayk Rocersin müttəfiqləri AIPAC-dan onun lehinə açıq reklam kampaniyası aparmamağı istəyiblər. Rocers İsrailə güclü dəstəyi ilə tanınsa da, AIPAC-ın açıq dəstəyinin seçkilərdə siyasi yükə çevrilə biləcəyindən narahatlıq var. AIPAC Miçiqandakı demokratların ilkin seçkisində 30 milyon dollardan çox vəsait xərcləyib. Buna baxmayaraq, təşkilatın əleyhinə kampaniya aparan Əbdül Əl-Səyyed ilkin seçkidə qalib gəlib. Qəzzadakı müharibəyə münasibətin ABŞ seçicilərinin İsrail siyasətinə baxışına təsir etdiyi bildirilir. AIPAC son dövrdə bir sıra seçki məğlubiyyətləri ilə də üzləşib. Miçiqandakı vəziyyət təşkilatın ABŞ seçkilərindəki roluna dair müzakirələri daha da gücləndirib.

Daşkənddə IV Özbəkistan–Azərbaycan Regionlararası Forumu keçirilib. Tədbirə iki ölkədən 400-dək şirkətin nümayəndəsi qatılıb. Forumda ticarət, sərmayə, sənaye, energetika, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı və digər sahələrdə əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Orta Dəhlizin sadəcə tranzit marşrutundan əlavə dəyər yaradan iqtisadi platformaya çevrilməsi əsas hədəflərdən biri kimi göstərilib. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun sərmayə imkanlarına xüsusi diqqət ayrılıb. Özbəkistanın işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpasına verdiyi dəstək yüksək qiymətləndirilib. Forum çərçivəsində energetika, maliyyə, infrastruktur, tikinti və istehsal sahələrini əhatə edən əməkdaşlıq sənədləri mübadilə edilib. Tərəflər yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi və özəl sektorlar arasında əlaqələrin gücləndirilməsində maraqlı olduqlarını bildiriblər.

İranın birinci vitse-prezidenti Məhəmməd Rza Arif ABŞ-nin iqtisadi təzyiq siyasətinə münasibət bildirib. O, Vaşinqtonun siyasətini “iqtisadi terror” adlandırıb. Arif ABŞ-nin təzyiqlərinin İranın iqtisadi sabitliyini pozmasına imkan verilməyəcəyini deyib. İran hökumətinin əhalinin yaşayış səviyyəsini qorumağa çalışacağını bildirib. Arif iqtisadi təzyiqlərin İran xalqının iradəsini dəyişə bilmədiyini iddia edib. Onun fikrincə, belə təzyiqlər əks nəticə verir. Açıqlama ABŞ-nin İrana qarşı yeni iqtisadi tədbirlər görmək təhdidləri fonunda səsləndirilib. Tehran sanksiyaların ölkəni siyasi güzəştlərə məcbur etməyəcəyini bildirir.

Misir və İran xarici işlər nazirləri bölgədəki vəziyyəti telefonla müzakirə ediblər. Bədr Əbdülati və Abbas Əraqçi əsas diqqəti gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş diplomatik səylərə ayırıblar. Tərəflər Oman ilə İran arasındakı danışıqların davam etdirilməsi məsələsinə toxunublar. ABŞ–İran anlaşma memorandumunun icrasının bərpası da müzakirə olunub. Məqsəd tərəflərin müxtəlif narahatlıqlarını nəzərə alan hərtərəfli və davamlı razılaşmaya nail olmaqdır. Misir diplomatik səylərin daha da intensivləşdirilməsinə çağırıb. Qahirə dinc anlaşmaların bölgədə təhlükəsizliyin bərpasına kömək edəcəyini bildirir. Danışıqlar ABŞ–İran münasibətlərində diplomatik yolun yenidən açılması səyləri fonunda aparılıb.

Daşkənd Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin rəsmi səfərinə hazırlaşır. Özbəkistan paytaxtının mərkəzi hissəsində xüsusi hazırlıq işləri görülüb. Küçələrdə Azərbaycan və Özbəkistanın dövlət rəmzləri yerləşdirilib. Şəhərdə iki ölkənin liderlərinin portretləri də nümayiş etdirilir. Bu barədə Daşkəndə ezam olunmuş “Trend” Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin baş redaktoru Emin Əliyev məlumat verib. Səfər Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin intensiv inkişaf etdiyi bir dövrə təsadüf edir. İki ölkə son vaxtlar iqtisadi və sərmayə əməkdaşlığının genişləndirilməsi istiqamətində yeni addımlar atır. İlham Əliyevin səfərinin ikitərəfli münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsinə təkan verəcəyi gözlənilir.

Kanada sentyabrın 8-dən ABŞ məhsullarına yeni cavab tarifləri tətbiq edəcək. Baş nazir Mark Karni bu qərarın ABŞ-nin Kanada məhsullarına tətbiq etdiyi 50 faizlik tariflərə cavab olduğunu bildirib. Vaşinqtonun tədbirləri təxminən 20 milyard dollarlıq Kanada ixracını əhatə edir. ABŞ tarifləri şərab, mebel, süd məhsulları, sement, geyim və bir sıra digər məhsullara şamil olunur. Kanada isə polad, süd məhsulları, məişət avadanlıqları, kənd təsərrüfatı texnikası və elektronika daxil olmaqla müxtəlif ABŞ məhsullarına tarif tətbiq edəcək. Karni Ottavanın Vaşinqtona “dollar qarşılığında dollar” prinsipi ilə cavab verəcəyini bildirib. Tərəflər intensiv danışıqlara baxmayaraq yeni ticarət razılaşmasına nail ola bilməyiblər. Tarif qarşıdurması ABŞ–Meksika–Kanada Sazişinin gələcəyi ilə bağlı da narahatlıq yaradır.

Avropa İttifaqı meşə yanğınları ilə mübarizədə Serbiyaya əlavə yardım göndərir. Yardım Mülki Müdafiə Mexanizmi çərçivəsində həyata keçiriləcək. Serbiyaya dörd yanğınsöndürmə helikopteri göndərilməsi nəzərdə tutulur. Almaniya 55 yanğınsöndürən və 24 xüsusi nəqliyyat vasitəsi ayıracaq. Rumıniya isə 69 yanğınsöndürən və 15 nəqliyyat vasitəsi göndərəcək. Deliblatska Peşçara ərazisində yanğınlar iyulun sonlarından davam edir və minlərlə hektar şam meşəsi məhv olub. Rusiya da Serbiyaya İl-76P yanğınsöndürmə təyyarəsi göndərib. Serbiya rəsmiləri vəziyyətin sabitləşdiyini bildirsələr də, güclü külək səbəbindən yanğınların yenidən genişlənməsi təhlükəsi qalır.

İsrail ordusu Qəzzanın mərkəzində HƏMAS komandirini öldürdüyünü açıqlayıb. Hücum Deyr əl-Bələh şəhərində yaşayış evinə endirilib. İsrail öldürülən şəxsin Şərif əl-Həsnəyat olduğunu bildirib. Ordunun iddiasına görə, o, HƏMAS-ın hərbi qanadının Deyr əl-Bələh taborunda taqım komandiri olub. İsrail əl-Həsnəyatın ölkə üçün dərhal təhlükə yaratdığını iddia edir. Ordu onun HƏMAS-ın yeraltı infrastrukturunun bərpasında iştirak etdiyini də bildirib. Bu iddiaları təsdiqləyən əlavə dəlillər təqdim edilməyib. HƏMAS-ın İsrail ordusunun açıqlamasına münasibəti barədə məlumat yoxdur.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats Əbu əd-Duhur bazasının Türkiyə ilə bağlı kəşfiyyat məlumatlarına əsasən vurulduğunu bildirib. İsrail Türkiyənin bazada təhlükəsizlik təhdidi yarada biləcək fəaliyyət planlaşdırdığını iddia edir. Kats hücumdan əvvəl Suriyaya yüksək səviyyədə xəbərdarlıq edildiyini deyib. Türkiyə bu iddiaları rədd edib. Ankara hücumdan əvvəl və hücum zamanı bazada Türkiyə hərbi nümayəndə heyətinin olmadığını açıqlayıb. Suriya da bazada Türkiyə qüvvələrinin yerləşdirilməsi planının olmadığını bildirib. İsrail avqustun 18-də bazaya səkkiz hava zərbəsi endirib və insan tələfatı qeydə alınmayıb. ABŞ isə hücumu lazımsız gərginləşmə adlandıraraq üç ölkə arasında xüsusi əlaqələndirmə mexanizmi yaratmağa çalışır.

İsrail ordusu Suriyanın cənubunda hücum həyata keçirdiyini təsdiqləyib. Bundan əvvəl Beyt Cinn kəndində yük avtomobilinin pilotsuz uçuş aparatı ilə vurulduğu bildirilmişdi. Hücum nəticəsində azı bir nəfər yaralanıb. İsrail ordusu hədəfin hücuma hazırlaşan şəxs olduğunu iddia edib. Həmin şəxsin kimliyi açıqlanmayıb. Onun hansı təşkilatla əlaqəli olduğu barədə də məlumat verilməyib. İsrail ordusu iddiasını təsdiqləyən sübut təqdim etməyib. Suriyanın hücumla bağlı rəsmi mövqeyi ilkin məlumatda göstərilməyib.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında IV Regionlararası Forum çərçivəsində yeni əməkdaşlıq sənədləri imzalanıb. Bu barədə iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov məlumat verib. Sənədlər energetika, maliyyə, infrastruktur, tikinti və istehsal kimi prioritet sahələri əhatə edir. Məqsəd iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələri daha da şaxələndirməkdir. Yeni razılaşmalar işgüzar birliklər arasında birbaşa əlaqələrin gücləndirilməsinə xidmət edəcək. Özəl sektorun potensialından daha geniş istifadə olunması əsas hədəflərdən biri kimi göstərilir. Tərəflər yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsini də planlaşdırırlar. Forumun nəticələrinin Azərbaycan–Özbəkistan iqtisadi tərəfdaşlığının daha da inkişafına təkan verəcəyi gözlənilir.