İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsveçrədəki imza mərasimindən sonra yeni danışıqların keçiriləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Tehran və Vaşinqton arasında müzakirələr davam edəcək. Nazir danışıqların etimadsızlıq fonunda aparıldığını vurğulayıb. Əraqçi əvvəlki öhdəlik pozuntularının nəzərə alındığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, İran bütün addımlarını ehtiyatla planlaşdırır. Xarici işlər naziri razılaşmanın iqtisadi nəticələrinə xüsusi diqqət çəkib. Tehran ölkə iqtisadiyyatında canlanma yaratmağa çalışır. İran tərəfi danışıqlardan maksimum fayda əldə etməyi hədəfləyir.
İran
ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanın hələ də qüvvədə qaldığını açıqlayıb. Hərbi dairələrin məlumatına görə, məhdudiyyətlər razılaşma imzalanana qədər davam edəcək. İran limanlarına giriş və çıxış istiqamətində nəzarət saxlanılır. ABŞ tərəfi blokadanın vaxtından əvvəl ləğv edilməyəcəyini vurğulayıb. Dəniz nəqliyyatı iştirakçılarına xəbərdarlıq edilib. Onlardan xüsusi göstəriş olmadan məhdudlaşdırılmış marşrutlara daxil olmamaq tələb olunub. Vaşinqton bu addımı razılaşmanın icrasına nəzarət məqsədi ilə izah edir. Tərəflər arasında danışıqların davam etdiyi qeyd olunur.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian İran-ABŞ anlaşmasını şərəfli sənəd kimi dəyərləndirib. O bildirib ki, razılaşma İran və bölgədəki müttəfiq qüvvələr üçün əhəmiyyət daşıyır. Prezident sənəddə yalnız kiçik fikir ayrılıqlarının olduğunu qeyd edib. Bununla yanaşı, həmin məsələlərin detalları açıqlanmayıb. Pezeşkian İranın öz maraqlarını qoruduğunu vurğulayıb. O, İsrailin reaksiyasını da xüsusi qeyd edib. İran lideri bu reaksiyanın ölkəsinin uğur qazandığını göstərdiyini bildirib. Tehranın razılaşmanı müsbət nəticə kimi qiymətləndirdiyi vurğulanıb.
Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İrana qarşı sanksiyalarla bağlı mövqeni açıqlayıb. O bildirib ki, sanksiyaların ləğvi üçün əvvəlcə real dəyişikliklər baş verməlidir. Fon der Lyayenin sözlərinə görə, bu dəyişikliklər etibarlı və yoxlanıla bilən olmalıdır. Avropa İttifaqı yalnız bundan sonra məhdudiyyətlərin yumşaldılmasını nəzərdən keçirə bilər. O qeyd edib ki, sanksiyalar müxtəlif səbəblərlə tətbiq olunub. Bunlar insan hüquqları və kütləvi qırğın silahları ilə bağlı narahatlıqları əhatə edir. Avropa Komissiyasının sədri qərarların konkret vəziyyətə əsasən veriləcəyini vurğulayıb. Avropa İttifaqı gələcək addımlarını hadisələrin inkişafına uyğun müəyyənləşdirəcək.
İran Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün müəyyən xidmətlərə görə ödəniş tətbiq edilə biləcəyini açıqlayıb. İsmayıl Bəqayi bildirib ki, bu addım milli təhlükəsizlik və təhlükəsiz gəmiçilik məqsədlərinə xidmət edir. Onun sözlərinə görə, əsas məqsəd boğazda təhlükəsiz keçidin təmin olunmasıdır. İran və Oman tərəfindən müxtəlif xidmətlər göstərilməsi planlaşdırılır. Bu xidmətlər arasında ətraf mühitin qorunması və təhlükəsizlik tədbirləri də yer alır. Rəsmi Tehran həmin xidmətlərin maliyyə xərcləri yaratdığını vurğulayıb. Buna görə də müəyyən ödənişlərin tətbiqi nəzərdə tutulur. Məsələ ilə bağlı digər tərəflərlə müzakirələrin davam etdiyi bildirilir.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai müharibə ilə bağlı məsuliyyət məsələsinin gündəmdə qalacağını bildirib. O qeyd edib ki, əldə olunan razılaşmalar İran xalqına qarşı törədilmiş əməllərin unudulması demək deyil. Bəqainin sözlərinə görə, həlak olanlarla bağlı ədalətin təmin olunması daimi prioritetdir. İran bu hadisələrin sənədləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcək. Xarici İşlər Nazirliyi beynəlxalq platformalarda məsələni gündəmə gətirməyi planlaşdırır. Tehran baş verənlərin unudulmamasında israrlıdır. İran rəsmisi gərginliyin azaldılmasının məsuliyyət məsələsini arxa plana keçirmədiyini vurğulayıb. O, ölkəsinin bu mövqeyini gələcəkdə də qoruyacağını bildirib.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livanın suverenliyinin ABŞ ilə əldə olunmuş anlaşmanın əsas hissələrindən biri olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, razılaşma bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılmasını nəzərdə tutur. Bəqayi Livanın ərazi bütövlüyünə hörmət göstərilməsinin sənəddə açıq şəkildə yer aldığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, dövlətlərin suveren hüquqlarının qorunması regional sabitlik üçün vacibdir. İran rəsmisi Livanın təhlükəsizliyinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, təhlükəsizlik təminatları olmadan heç bir razılaşma uzunömürlü ola bilməz. Tehran Livanın müstəqilliyini bölgədə sülhün əsas şərtlərindən biri hesab edir. İran bu məsələnin gələcək proseslərdə diqqət mərkəzində qalacağını vurğulayır.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ ilə münasibətlərdəki etimadsızlığın tarixi səbəblərdən qaynaqlandığını bildirib. O, bu vəziyyətin əsasının 1953-cü ildə İranda baş vermiş siyasi hadisələrə dayandığını qeyd edib. Bəqayinin sözlərinə görə, həmin hadisələr iki ölkə arasında etimadın sarsılmasına səbəb olub. İran rəsmisi etimadsızlığın dərin köklərə malik olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, Tehran ABŞ-yə qarşı ehtiyatlı yanaşmasını keçmiş təcrübələrə əsaslandırır. Bəqayi Vaşinqtonun İranın etimadını qazanmasının asan olmayacağını deyib. Onun fikrincə, bunun üçün uzunmüddətli və ardıcıl addımlar atılmalıdır. İran gələcək münasibətləri əməli fəaliyyət və real nəticələr əsasında qiymətləndirəcəyini bəyan edib.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livanın ABŞ ilə əldə olunan anlaşmada mühüm yer tutduğunu bildirib. O qeyd edib ki, Livanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət razılaşmanın əsas müddəalarından biridir. Tehran Livandakı hadisələri diqqətlə izlədiyini açıqlayıb. Bəqayi son hadisələr fonunda Livan xalqına başsağlığı verib. İran rəsmisi qərarların müəyyən meyarlar əsasında qəbul edildiyini vurğulayıb. O, Livana qarşı hücumların Tehranın mövqeyinə təsir göstərdiyini qeyd edib. İran bölgədə sabitliyin qorunmasını vacib hesab edir. Rəsmi Tehran Livanın təhlükəsizliyini regional sabitliyin əsas şərtlərindən biri kimi qiymətləndirir.
ABŞ və İran arasında əldə olunan razılaşmadan sonra İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi ilə Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan arasında telefon danışığı baş tutub. Diplomatik mənbələrin məlumatına görə, tərəflər telefon söhbəti zamanı ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlar prosesini və əldə olunan razılaşmanı müzakirə ediblər. İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi danışıqlar zamanı ABŞ ilə aparılan müzakirə prosesinə verdiyi töhfələrə görə Türkiyəyə təşəkkürünü bildirib. O, Ankara tərəfindən göstərilən diplomatik dəstəyin və vasitəçilik səylərinin prosesə müsbət təsir göstərdiyini vurğulayıb.
ABŞ və İran arasında davam edən danışıqlar fonunda Qətərin yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti Tehrana səfər edib. Səfərin əsas məqsədinin tərəflər arasında diplomatik prosesin irəlilədilməsi və aparılan müzakirələrin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi olduğu bildirilir. İranın yarırəsmi xəbər agentliklərinin yaydığı məlumata görə, nümayəndə heyətinə Qətərin xarici işlər nazirinin müşaviri rəhbərlik edir.
Təcrübəli bir jurnalisti hadisənin pərdəarxasını araşdırmağa sövq etmək üçün sadəcə bircə maraqlı hekayə kifayətdir. Əgər qarşınızdakı şəxs öz daxilində iki fərqli maraqlı hekayəni eyni anda daşıyırsa, bu araşdırma istəyi daha da dözülməz bir hal alır. Bu dəfə də olduqca maraqlı bir mpvzuya toxunmaq istərdik. Söhbət Anis Nəqqaşı adlı gəncdən gedəcək. Bu gənc livanlı hələ çox erkən yaşlarında FƏTH hərəkatının daxilindəki "Tələbə Taboru"na qoşulmuş, sonradan isə hərəkatın Mərkəzi Komitəsinin üzvü Xəlil əl-Vəzirin ("Əbu Cihad") birbaşa himayəsi altında fəaliyyət göstərmişdi.