Mütəxəssislərin fikrincə, çəkilən hər bir siqaret insan ömründən 20 dəqiqə qısaldır. Əgər siqareti bir həftə dayandırsanız, ömrünüz bir gün uzana bilər. Bu nəticə London Universitet Kollecinin (UCL) tədqiqatçıları tərəfindən cari məlumatlar əsasında hazırlanmış hesablamalara əsaslanır. 2000-ci ildə aparılan bir araşdırma hər siqaretin həyatdan 11 dəqiqə oğurladığını iddia etsə də, yeni tədqiqat daha geniş məlumatlara əsaslanaraq, siqaretin təsirlərini daha dəqiq müəyyənləşdirib.

Alimlər sosial mediadan həddən artıq istifadə ilə bağlı narahatlıqlarını və ekran vaxtının keyfiyyəti ilə kəmiyyətinin vacibliyini vurğulayırlar. VOA xəbər verir ki, 2024-cü il üçün İlin Sözü seçilən “beyin çürüməsi” termini, mənasız və aşağı keyfiyyətli məzmunun həddindən artıq istehlakı nəticəsində insanın zehni və intellektual vəziyyətinin pozulmasını ifadə edir. Sosial mediada sonsuz “zibil” məzmun istehlakı bu anlayışın populyarlığını artırıb.

Bu gün bizə slavyan mədəniyyəti kimi təqdim olunan "slavyan milli geyimli qızlar və səmimi qocalar" obrazı reallıqdan çox uzaqdır. Əslində keçmiş kənd həyatı 30 yaşında qocalmış insanlar və qışdan çıxıb-çıxmayacağı bəlli olmayan uşaqlar dünyası idi. Budur, tarixin dərsliklərdə yazılmayan tərəflərini AzerVoice oxucularına təqdim edir.

Dünya çempionatı oyunlarının başlaması ilə milyonlarla futbol azarkeşi yenidən həyəcan, gözlənti və emosional gərginlik atmosferinə daxil olub. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, meydandakı 90 dəqiqəlik mübarizə yalnız futbolçular üçün deyil, azarkeşlərin sağlamlığı üçün də müəyyən risklər yarada bilər. Oyunun başlamasından saatlar əvvəl yaranan gözlənti hissi, qarşılaşma zamanı yaşanan həyəcan, qol epizodları, hakim qərarları və nəticə ilə bağlı narahatlıq bəzi insanlarda güclü emosional reaksiyalara səbəb olur. Bu hisslər sevinc, qürur və milli həmrəylik kimi müsbət emosiyalar yaratsa da, ürək-damar sistemi ilə bağlı problemləri olan şəxslər üçün əlavə yükə çevrilə bilər.

Həyatda bəzən elə addımlar atırıq ki, sonradan buna görə dərin peşmanlıq hissi keçiririk. Lakin eyni dərəcədə, bəzən də beynimizdə fırlatdığımız, bəlkə bir qədər cəhd etdiyimiz, lakin heç vaxt reallaşdırmadığımız daxili arzulara görə də ciddi təəssüflənirik. Bu məqalədə biz sənin həyatını tamamilə dəyişdirəcək 5 fundamental prinsipi nəzərdən keçirəcəyik. Üstəlik, bu prinsiplərdən sonuncusu, bəlkə də ən mühüm olanıdır. Əlbəttə, bu prinsiplər olmadan da normal yaşamağın mümkün olduğunu söyləyən insanlar tapılacaq. Lakin hər birimiz bu sözün tam mənasında daha yaxşı həyat sürmək istədiyimiz üçün, bu qaydaların daxili mahiyyətini anlamağa çalışmalıyız. Əgər sən bu prinsiplərin heç olmasa müəyyən bir hissəsini öz gündəlik həyatında tətbiq edə bilsən, öz adi reallığında baş verəcək müsbət dəyişikliklərin mütləq şahidi olacaqsan.

Yuxusuzluq təkcə gecə yuxusuna təsir etmir, eyni zamanda insanın gündəlik həyat keyfiyyətini də ciddi şəkildə aşağı salır. Davamlı yuxu problemi yorğunluq, diqqət yayınıqlığı və hətta psixi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Müasir həyat tərzi, texnologiyadan həddindən artıq istifadə və qeyri-müntəzəm həyat rejimi insanların yuxu keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Marmara Universiteti Pendik Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasının Nevrologiya Bölümünün mütəxəssisi Prof. Dr. Kadriye Ağan yuxusuzluğun səbəbləri, fəsadları və qarşısını almağın yolları haqqında danışıb.

Vərdişlərin bizi bir şəxsiyyət kimi böyük ölçüdə formalaşdırdığı reallığı ilə çətin ki kimsə razılaşmasın. Təsadüfi deyil ki, qədim dövrlərdən bəri bizə qədər gəlib çatmış atalar sözündə deyilir: "Vərdiş - ikinci təbiətdir". Vərdişlər bütün insanlarda mövcuddur, onların bizim gündəlik həyatımıza olan təsirini isə qiymətləndirmək olduqca çətindir. Yəqin məhz buna görədir ki, zərərli vərdişlərdən qurtulmaq və faydalı vərdişlər formalaşdırmaq mövzusu bu dərəcədə mühüm və populyardır.

Faşist Almaniyasında sıravi bir hərbi birləşmə olmaqdan çox, özünəməxsus gizli ritualları, rəmzləri, adətləri və daxili okkultizmə (gizli elmlərə) əsaslanan fəlsəfəsi ilə qapalı bir təriqəti xatırladan SS (Schutzstaffel — Mühafizə Dəstələri) təşkilatı, Üçüncü Reyxin törətdiyi ən ağır bəşəri cinayətlərin birbaşa icraçısı olmuşdur. Təşkilatın kiçik bir mühafizə dəstəsindən qlobal bir qorxu imperiyasına çevrilməsi, Almaniyanın Birinci Dünya müharibəsindəki məğlubiyyətindən sonrakı ağır sosial-iqtisadi böhran dövrünə təsadüf edir.

Məktəbdə bizi rəsmi tarixi tezisləri əzbərləməyə məcbur edirdilər. Bizə dahi şəxsiyyətlər, taleyüklü böyük döyüşlər və qranit daşlar üzərinə həkk olunmuş sarsılmaz faktlar haqqında hekayələr aşılayırdılar. Tarixin möhtəşəm bir dram olduğunu söyləyirdilər. Lakin acı həqiqət budur ki, bu mənzərə sadəcə xoş bir nağıldır. Real tarix — xaotik, absurd və çox vaxt gülməli dərəcədə axmaq səhvlər komediyasıdır. Ən maraqlısı isə hadisələrin özü deyil, bizim kor-koranə inandığımız uydurma faktlardır. Bu gün dərsliklərin tozunu silərək, əslində böyük bir yalandan ibarət olan 33 tarixi mifi tək-tək ifşa edirik.

Süni intellekt texnologiyalarının sürətlə inkişaf etməsi və iş dünyasında daha geniş tətbiq olunması bir çox əməkdaşın gələcəklə bağlı narahatlıqlarını artırıb. Bir sıra sahələrdə avtomatlaşdırmanın genişlənməsi fonunda “insanı nə əvəzolunmaz edir?” sualı daha çox müzakirə olunmağa başlayıb. Əmək bazarı üzrə mütəxəssislər hesab edirlər ki, texnologiyalar nə qədər inkişaf etsə də, bəzi insani xüsusiyyətlər və bacarıqlar yaxın gələcəkdə süni intellekt tərəfindən tam şəkildə əvəz edilə bilməyəcək. Onların fikrincə, empatiya, münasibət qurmaq bacarığı, tənqidi düşüncə, etik qərarvermə və qeyri-müəyyən şəraitdə qərar qəbul etmək kimi keyfiyyətlər insanların əsas üstünlükləri olaraq qalır.

Müasir dövrdə alış-veriş yalnız gündəlik ehtiyacların qarşılanması vasitəsi deyil, həm də insanların özlərini ifadə etmə, sosial mövqelərini nümayiş etdirmə və cəmiyyət qarşısında müəyyən obraz yaratma üsullarından birinə çevrilib. Mütəxəssislər bu tendensiyanı “nümayişkaranə istehlak” və ya “nümayişkaranə alış-veriş” adlandırırlar. Bu anlayış malların və xidmətlərin onların real faydasına və ya zəruriliyinə görə deyil, insanın cəmiyyətdə müəyyən status, nüfuz və ya imic nümayiş etdirmək məqsədilə alınmasını ifadə edir. Bu davranış modeli şüurlu istehlak anlayışından fərqlənir. Şüurlu istehlak zamanı insanlar məhsulları öz dəyərlərinə, inanclarına və həyat prinsiplərinə uyğun olaraq seçirlər.

Süni intellekt sistemləri getdikcə daha mürəkkəb xarakter aldıqca, onların fəaliyyətini ölçmək, stress-testlərdən keçirmək və effektivliyini təsdiqləmək proqram təminatının hazırlanması prosesinin ən mühüm hissəsinə çevrilir. Müasir qiymətləndirmə sistemləri artıq qərəzliliyin audit edilməsi, ləngimələrin təqib olunması və hallüsinasiya (yalan məlumat istehsalı) kimi təhlükəsizlik risklərinin qarşısının alınması üçün qlobal şirkətlərin əsas korporativ alətinə çevrilmişdir. Sənaye standartlarını müəyyən edən ən güclü platformaların reytinqi aşağıdakı kimidir: