Tarixdə bu gün

1917-ci il martın 8-də Rusiyada başlanan Fevral İnqilabı ölkədə əsrlərlə davam edən çar hakimiyyətinin süqutuna yol açdı. Rusiyada Yulian təqviminə görə Fevral İnqilabı adlandırılan hadisələr Petroqradda (indiki Sankt-Peterburq) ərzaq qıtlığına qarşı başlayan etirazlar və tətil aksiyaları ilə start götürdü. Bir həftə ərzində baş verən hadisələr çar II Nikolayın taxtdan imtinası ilə nəticələndi və Rusiyada çarizm dövrü faktiki olaraq başa çatdı.

Dəlilər XV əsrin sonlarında Rumelidə meydana çıxmış, düşmənə qarşı göstərdikləri igidlik və ölümə meydan oxuyan davranışları ilə tarixdə xüsusi yer qazanmışdılar. “Yazılan gələr başa” deyərək taleyi qəbul edən bu döyüşçülər heyvan dərilərindən tikilmiş geyimləri, fövqəladə bəzədilmiş atları və kürəklərinə taxdıqları qartal qanadları ilə təkcə gücləri və cəsarətləri ilə deyil, zahiri görkəmləri ilə də savaş ikonuna çevrilmişdilər. Onlar düşməni yalnız qılıncla deyil, görünüşləri və psixoloji təsirləri ilə də sarsıdırdılar.

1936-cı ilin 7 mart tarixində Almaniyanın nasist rəhbəri Adolf Hitler Alman ordusunu Reyn çayı boyunca yerləşən və hərbsiz zona kimi müəyyən edilmiş Reynland bölgəsinə yeritməklə Versal müqaviləsinin şərtlərini açıq şəkildə pozdu. Bu addım Birinci Dünya müharibəsindən sonra Avropada formalaşmış təhlükəsizlik sisteminə ciddi zərbə vurdu və nasist Almaniyasının ekspansionist siyasətinin ilk açıq mərhələlərindən biri kimi tarixə düşdü.

Tarix bu gün dünyanı dəyişən ixtiralara, dəhşətli müharibələrin başlanğıcına və hüquq uğrunda qanlı mübarizələrə şahidlik edib. 7 mart – amerikalı ixtiraçı Aleksandr Qraham Bellin bəşəriyyətin kommunikasiya tarixini kökündən dəyişən telefonun rəsmi patentini aldığı (1876) tarixi gündür. Qlobal siyasət səhnəsində isə bu gün Adolf Hitlerin Versal müqaviləsinin şərtlərini kobud şəkildə pozaraq Reyn bölgəsini hərbi yolla işğal etdiyi (1936) və İkinci Dünya Müharibəsinə gedən yolu açdığı təqvimdir.

​IX. Əsrin ortalarından türklər Anadoluda məskunlaşmağa başladılar. Əsl məskunlaşma Malazgirt döyüşü ilə oldu. Malazgirtdən sonra Anadolu ilə Türküstan arasında bir köç kanalı yarandı. Türkmənlər böyük kütlələr halında Anadoluya gəlməyə başladılar. Ancaq nə qədər türk gəldiyini dəqiq bilmirik

1902-ci il martın 6-da İspaniyanın paytaxtı Madriddə bir qrup futbol həvəskarı tərəfindən Madrid Futbol Klubu yaradılıb. Ronradan “Real Madrid” adını alan klub XX əsrin ən uğurlu Avropa futbol komandalarından birinə çevrilib. Klub yarandığı ilk illərdən İspaniyada böyük populyarlıq qazanmağa başlayıb. İngilis komandasının formasından ilhamlanan mavi-ağ rəngli forma ilə çıxış edən Madrid komandası qısa müddətdə uğurlar əldə edib. 1905–1908-ci illər arasında komandada çıxış edən və sonradan məşqçi olan Artur Consonun da yer aldığı heyətlə Madrid klubu ardıcıl dörd kubok qazanıb.

1770-ci il martın 5-də ABŞ tarixində mühüm hadisələrdən biri hesab olunan Boston qırğını baş verdi. Hadisə Böyük Britaniya ilə Amerika koloniyaları arasında gərginliyin kəskinləşdiyi dövrdə baş verərək sonradan Amerika İnqilabının ideoloji başlanğıclarından biri sayıldı.

İttifaqına qanla rəhbərlik etmiş diktator İosif Stalinin vəfat etdiyi (1953) və milyonlarla insanın repressiya qorxusundan qurtulduğu tarixi gündür. Qlobal siyasət səhnəsində isə bu gün Böyük Britaniyanın sabiq baş naziri Uinston Çörçillin Amerika Birləşmiş Ştatlarında məşhur "Dəmir pərdə" çıxışını edərək (1946) Soyuq müharibənin başladığını dünyaya elan etdiyi təqvimdir.

Bu gün biz Osmanlı İmperiyasının Avropanın qəlbinə, Vyana qapılarına qədər uzanan, lakin sonda 326.000 kvadrat kilometr torpaq itkisi ilə nəticələnən tarixi dönüş nöqtəsindən — İkinci Vyana Mühasirəsindən danışacağıq. Bu itki müasir Türkiyə ərazisinin təxminən yarısı qədərdir.