Tarixdə bu gün

2011-ci il 11 mart tarixində Yaponiyanın tarixində qeydə alınmış ən güclü zəlzələlərdən biri baş verdi. Zəlzələnin ardınca yaranan güclü sunami ölkənin şimal-şərqində yerləşən Töhoku regionunu ciddi şəkildə dağıtdı. Bu təbii fəlakət nəticəsində Fukuşima Daiiçi atom elektrik stansiyasında böyük nüvə qəzası baş verdi. Hadisə tarixdə Çernobıl qəzasından sonra ikinci ən böyük nüvə fəlakəti hesab olunur.

İkinci Dünya müharibəsinin ən dəhşətli səhifələrindən biri olan Tokio bombardmanı yüz minlərlə insanın taleyini dəyişdirən faciə kimi tarixə düşüb. 1945-ci il martın 10-da ABŞ tərəfindən Yaponiyanın paytaxtı Tokioya qarşı həyata keçirilən genişmiqyaslı hava hücumu müasir hərb tarixinin ən dağıdıcı bombardmanlarından biri hesab olunur. Rəsmi əməliyyat adı Operation Meetinghouse olan bu hücum zamanı yüzlərlə B-29 bombardmançı təyyarəsi şəhərə napalm və yandırıcı bombalar yağdırıb. Həmin gecə Tokio əsasən yaşayış məhəllələrinin sıx yerləşdiyi rayonlarda alov dənizinə çevrilib. Hücum gecə saatlarında başlayıb və şəhərin böyük hissəsi qısa müddətdə yanğın girdabına düşüb. Bombardmanın əsas məqsədi sənaye və hərbi istehsal şəbəkəsini zəiflətmək kimi təqdim olunsa da, hücumun ən ağır nəticələrini mülki əhali yaşayıb.

İkinci dünya müharibəsinin son mərhələsində ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən Yaponiyanın paytaxtı Tokioya qarşı həyata keçirilən “Meetinghouse” əməliyyatı nəticəsində şəhər bir gecədə böyük miqyaslı dağıntıya məruz qalıb və on minlərlə mülki insan həyatını itirib. 1945-ci il martın 9-dan 10-na keçən gecə başlanan bombardman zamanı ABŞ-a məxsus B-29 tipli strateji bombardmançı təyyarələr Tokio üzərinə böyük miqdarda yandırıcı napalm bombaları atıb. ABŞ hərbi rəhbərliyi hücumun təsirini artırmaq üçün təyyarələrdən müdafiə pulemyotlarının çıxarılmasına qərar verərək onların daha çox bomba daşımasına imkan yaradıb. Beləliklə, hər bir təyyarə əvvəlkindən iki dəfə artıq – təxminən 6 tona yaxın yandırıcı sursatla yüklənmişdi.

20 oktyabr 1921-ci ildə Türkiyəhökuməti ilə Fransa hökuməti arasında imzalanan Ankara müqaviləsinin 9-cu maddəsinə uyğun olaraq Caber qalası və şimal-qərb ətəklərində “Türk türbəsi” kimi tanınan türbənin olduğu ərazi (8.797 m2 ), Anadolu türkləri üçün mənəvi əhəmiyyətinə görə Türkiyəyə köçürülmüşdür.

Türk dövlətçilik tarixinin əsas xüsusiyyətlərindən biri güclü təşkilatlanma qabiliyyəti, geniş coğrafiyalarda sürətli siyasi bərpa imkanı və dəyişən şəraitə uyğunlaşma bacarığı olub. Bununla yanaşı, tarix göstərir ki, türk siyasi ənənəsinin qarşısında dayanan ən mürəkkəb problemlərdən biri xarici təhlükələrdən çox, daxili rəqabət, hakimiyyət bölgüsü uğrunda mübarizə və idarəçilikdə tarazlığın pozulması ilə bağlı olub.

Qədim Anadolunun siyasi və mədəni inkişafında mühüm yer tutan Lidya sivilizasiyası təkcə zənginliyi ilə deyil, həm də dünya iqtisadi tarixinə təsir edən yenilikləri ilə seçilib. Bu sivilizasiya inanc, ticarət, hakimiyyət və dövlət quruculuğu arasında əlaqəni aydın göstərən ən mühüm qədim nümunələrdən biri hesab olunur.

1917-ci il martın 8-də Rusiyada başlanan Fevral İnqilabı ölkədə əsrlərlə davam edən çar hakimiyyətinin süqutuna yol açdı. Rusiyada Yulian təqviminə görə Fevral İnqilabı adlandırılan hadisələr Petroqradda (indiki Sankt-Peterburq) ərzaq qıtlığına qarşı başlayan etirazlar və tətil aksiyaları ilə start götürdü. Bir həftə ərzində baş verən hadisələr çar II Nikolayın taxtdan imtinası ilə nəticələndi və Rusiyada çarizm dövrü faktiki olaraq başa çatdı.