Close Menu
AzerVoice Logo
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube

    AzerVoice

    • Baş xəbər
    • Xəbər lenti
    • Siyasət
    • Türk Dövlətləri
    • Digər Dövlətlər
      • Şimali Afrika
      • Yaxın Şərq
    • Təhlil
    • İran Müharibəsi
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    AzerVoice
    Voice of Azerbaijan / Tarixdə bu gün
    Tarixdə bu gün

    Bu gün Antarktida silahsız qitə elan edildi

    1 Dekabr 2025 00:10
    Facebook Twitter Pinterest Copy Link Telegram LinkedIn Tumblr Email
    Bu gün Antarktida silahsız qitə elan edildi
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    BAKI,AzerVoice

    On iki ölkə, o cümlədən ABŞ və Sovet İttifaqı, Antarktida müqaviləsini imzalayaraq qitədə hərbi fəaliyyətləri və silah sınaqlarını qadağan etdilər. Bu sənəd Soyuq müharibə dövründə imzalanan ilk silahlara nəzarət sazişi hesab olunur.

    1800-cü illərdən etibarən Böyük Britaniya, Avstraliya, Çili və Norveç də daxil olmaqla bir sıra ölkələr Antarktidanın müxtəlif hissələrinə iddia irəli sürmüşdü. Bu rəqabətli iddialar diplomatik gərginliklərə, hətta silahlı toqquşmalara səbəb olmuşdu. 1948-ci ildə Argentina hərbi qüvvələri, hər iki ölkənin sahiblənmək istədiyi ərazidə britaniyalı hərbçilərə atəş açmışdı. Bu kimi hadisələr, eləcə də Sovet İttifaqının Antarktidaya marağının artmasına dair sübutlar ABŞ-ı qitənin BMT himayəsinə verilməsi ideyasını irəli sürməyə vadar etdi. Lakin bu fikir rədd edildi, çünki həmin ərazidə marağı olan dövlətlərin heç biri suverenlik iddialarından imtina edib səlahiyyəti beynəlxalq təşkilata verməyə razı olmadı.

    1950-ci illərdə ABŞ-da bəzi rəsmilər Antarktida ilə bağlı daha fəal siyasət yürütməyin vaxtı çatdığını irəli sürməyə başladılar. Onlar hesab edirdilər ki, qitə nüvə sınaqları üçün perspektivli hərbi məkan ola bilər. Lakin prezident Duayt Eyzenhauer fərqli yanaşma seçdi. ABŞ diplomatları sovet həmkarları ilə birlikdə Antarktidanı hərbidən azad zona elan edən və ərazi iddialarının həllini gələcək müzakirələrə saxlayan bir müqavilə hazırladılar.

    Sənədə görə qitədə hər hansı hərbi iştirak, eləcə də nüvə silahları daxil olmaqla istənilən silah sınaqları qadağan olunurdu. Elmi tədqiqatlara icazə verilir, alimlərin isə müxtəlif ölkələrin iddia etdiyi bölgələrdən sərbəst şəkildə keçməsinə maneə qoyulmurdu. Sənədi on iki dövlət imzaladı. Müqavilə Antarktidada suverenlik məsələlərinə birbaşa toxunmadığı üçün qitəyə ərazi iddiası olan bütün ölkələr bunu qəbul etdilər. Bu baxımdan, müqavilə ABŞ–SSRİ arasında silahlara nəzarət və siyasi əməkdaşlıq sahəsində kiçik, lakin mühüm ilk addım sayılır.

    Müqavilə 1961-ci ilin iyununda qüvvəyə mindi və bu günə qədər Antarktida ilə bağlı tətbiq olunan əsas siyasətlərin əsasını qoydu.

    #Tarixdə bu gün #Antarktida #Antarktida müqaviləsi #Antarktida hərbidən azad qitə #Antarktida hərbi fəaliyyətə qadağa #Soyuq müharibə dövrünün ilk silahlara nəzarət sazişi #ABŞ və Sovet İttifaqı Antarktida müqaviləsi #Antarktidada nüvə sınaqlarının qadağan edilməsi #Antarktidada hərbi baza yaradılmasının qadağan olunması #Elmi tədqiqatlar üçün açıq Antarktida rejimi #Antarktida üzrə beynəlxalq hüquqi rejim #1961 Antarktida müqaviləsinin qüvvəyə minməsi #Antarktida müqaviləsi Soyuq müharibə dövründə silahlara nəzarət sisteminin formalaşmasına necə təsir etdi #Antarktika Antlaşması
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email Copy Link

    Oxşar Xəbərər

    Tarixdə bu gün - 22 İyul

    22 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 21 İyul

    21 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 20 İyul

    20 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 19 İyul

    19 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 18 İyul

    18 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 17 İyul

    17 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 16 İyul

    16 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 15 İyul

    15 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 14 İyul

    14 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 13 İyul

    13 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 12 İyul

    12 İyul 2026 00:01

    Tarixdə bu gün - 11 İyul

    11 İyul 2026 00:01
    XƏBƏR LENTİ

    Pakistan və Misir Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılmasına çağırış edib

    ABŞ agentliyi Boeing 737 insidenti üzrə araşdırmanı davam etdirir

    Avropa Komissiyası 110 milyard dollarlıq media sövdələşməsini şərtlərlə təsdiqləyib

    Ya bütün region müharibədən kənarda qalacaq, ya da münaqişə hamını əhatə edəcək - Qalibaf

    İrana qarşı dəniz blokadası bərpa olunduqdan sonra doqquz gəminin marşrutu dəyişdirilib - ABŞ

    Körfəz Əməkdaşlıq Şurası İranın hücumlarını pisləyib

    Tramp süni intellekt məlumat mərkəzlərinin elektrik xərcləri ilə bağlı yeni təşəbbüs açıqlayacaq

    Lavrovun media dialoqu təşəbbüsü anti-Azərbaycan kampaniyasını dayandırmayacaq - Rufiz Hafizoğlu

    Qanalı vətəndaşlar Cənubi Afrikadakı ksenofob zorakılıqla bağlı BCM-yə müraciət ediblər

    ABŞ Maliyyə Nazirliyi Pakistanın iqtisadi islahatlarını yüksək qiymətləndirib

    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    © 2026 Azervoice.
    • Əlaqə
    • Haqqımızda
    • İstifadə şərtləri
    • Məxfilik siyasəti
    • Xəbər lenti

    Axtarış üçün yuxarıya yazın və Enter düyməsinə basın. Ləğv etmək üçün Esc düyməsini sıxın.