Bakı. AzerVoice:
Çələbi Mehmed atasının sağlığında 1399-cu ilin iyununda Amasiya, Tokat və Sivas da daxil olmaqla bölgəyə vali olaraq göndərildi. Ankaradakı məğlubiyyətdən sonra Çələbi Mehmed müharibədən əvvəl vali olduğu bölgəyə gələrək Amasiya və Tokat ətrafında türkmənlərə qarşı döyüşdü.
Qara Dövlətşah, İnaloğlu, Gözleroğlu, Doğoğlu, Məzid bəy, Kubadoğlu, Taşanoğulları kimi türkmən bəyləri Teymur istilasından sonra bölgədə öz hökmranlıqlarını qurmağa çalışdılar. Lakin Çələbi Mehmed onların hamısını məğlub edərək öz hökmranlığını bərqərar etdi. Bunun müqabilində o, türkmən bəylərinə öz torpaqlarını mülk timarları (şərti feodal torpaq mülkiyyəti) kimi verdi.
Çələbi Mehmed Orta Anadoluda hökmranlıq qurduqdan sonra digər qardaşları ilə müqayisədə ən zəif vəziyyətdə olmasına baxmayaraq, ağlı, döyüş əzmi və diplomatik bacarığı ilə qardaşlarını məğlub edərək taxta təkbaşına çıxmağı bacardı.
Çələbi Mehmed Anadolu bəylikləri ilə necə mübarizə aparırdı?
Fətrət Dövrü Osmanlılar üçün çoxhakimiyyətlilik dövrü olsa da, Anadolu bəylikləri bu qarışıqlıqdan faydalandılar. Yıldırım Bəyazid tərəfindən ilhaq edilən Aydın, Saruhan, Həmid, Germiyan və Menteşe kimi bəyliklər Ankara döyüşündən sonra müstəqilliklərini bərpa etdilər. Müstəqil bəyliklər də Osmanlı torpaqlarını işğal etməyə başladılar.
Çələbi Mehmed taxta çıxanda Bizans, Serbiya, Valaxiya və Mora bəylikləri Osmanlı hakimiyyətini qəbul edərək vergi ödəyirdilər. Sultan Balkanlarda mövqelərini gücləndirdikdə Ankara döyüşündən sonra yenidən dirçələn Anadolu bəyliklərini tabe etmək üçün hərəkətə keçdi. Fətrət Dövrünün mühüm simalarından olan İzmir bəyi Cüneyd bəy bəyliyi yenidən canlandırdı. Çələbi Mehmed 1414-cü ildə Cüneyd bəyi məğlub edərək bütün Qərbi Anadoluda Osmanlı hakimiyyətini bərpa etdi.
Osmanlı sultanı qardaşı Musa Çələbi ilə döyüşü zamanı Bursanı mühasirəyə alıb yerlə-yeksan edən Karamanlıları cəzalandırmadan əvvəl Qara dənizin şimalındakı Candaroğulları üzərinə yürüş etmək niyyətində idi. Lakin Candaroğulları Osmanlının suverenliyini tanıyanda Çələbi Mehmed Karamana səfərə çıxdı. Osmanlı hökmdarı yürüşdən əvvəl Qaramanlıların güvəndiyi Məmlük sultanına hədiyyələr göndərir və onların bu mübarizəyə tərəf olmasının qarşısını almağa çalışırdı.
1415-ci ilin martında Osmanlı qüvvələri Konyanı mühasirəyə alanda Qaramanlılar sülh istədi və müqavilə ilə İsparta və Osmanlı torpaqlarına qatıldılar. Çələbi Mehmed 1417-ci ildə yenidən Karamana səfərə çıxaraq Kırşehir və Niğdəni ilhaq etdi.
