BAKI,VOA, Fərid Mikayılov
Azərbaycanın iştirakı ilə formalaşan yeni enerji marşrutu Avropaya “yaşıl enerji” ixracını sürətləndirir.
VOA xəbər verir ki, Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan arasında qurulan strateji əməkdaşlıq nəticəsində Avropaya “yaşıl enerji” ixracını nəzərdə tutan yeni geoiqtisadi xətt formalaşır.
Bu təşəbbüsdə Azərbaycanın rolu xüsusi olaraq ön plana çıxır və ölkə enerji ötürülməsi üçün əsas tranzit və koordinasiya mərkəzi kimi çıxış edir.
Layihənin əsasını təşkil edən “Yaşıl dəhliz” təşəbbüsü ilk olaraq 2024-cü ilin may ayında imzalanmış memorandumla başlayıb, daha sonra isə 2024-cü ilin noyabrında Bakıda keçirilmiş COP29 çərçivəsində dövlət başçıları səviyyəsində strateji tərəfdaşlıq sazişi ilə möhkəmləndirilib. Bu sənəd enerji istehsalı ilə yanaşı, onun ötürülməsi istiqamətində də yeni mərhələnin əsasını qoyub.
Azərbaycanın bu layihədə rolu xüsusilə diqqət çəkir. Xəzər regionunun enerji qovşağı kimi çıxış edən ölkə həm Orta Asiya resurslarının Avropaya çıxışını təmin edir, həm də layihənin institusional və texniki əsaslarının formalaşmasında aparıcı mövqe tutur. 2025-ci il iyulun 1-də Bakıda “Green Corridor Alliance” şirkətinin yaradılması məhz Azərbaycanın təşəbbüslərinin nəticəsi kimi qiymətləndirilir.
Layihə çərçivəsində üç ölkənin milli enerji operatorları — Qazaxıstanın KEGOC, Özbəkistanın Milli Elektrik Şəbəkələri və Azərbaycanın Azərenerji qurumları vahid məqsəd ətrafında birləşib. Hazırda beynəlxalq tərəfdaşlarla birlikdə texniki-iqtisadi əsaslandırma sənədi hazırlanır və onun 2027-ci ilə qədər təqdim edilməsi planlaşdırılır.
Bu strateji əməkdaşlıq yalnız enerji ixracı ilə məhdudlaşmır. Layihə Orta Asiya və Xəzər regionunda vahid, rəqəmsal və ekoloji təmiz enerji sisteminin qurulmasına xidmət edir. Azərbaycan isə bu prosesdə həm siyasi, həm də enerji diplomatiyası baxımından əsas aparıcı güclərdən biri kimi çıxış edir.