BAKI, AzerVoice

İslam mənbələrində cinlərin gündəlik həyatla, xüsusilə də yemək adabı ilə əlaqəsinə dair maraqlı rəvayətlər yer alır. Qurani-Kərimdə Uca Allahın şeytana xitabən buyurduğu “Onların mallarında və övladlarında onlara şərik ol” ifadəsi, bəzi hədislərlə birlikdə bu mövzuya izah gətirir. Rəsulullahın (s.a.v.) səhabələrindən biri bir hadisəni belə nəql edib: Bir nəfər yeməyə Allahın adını çəkmədən başlayır. Son tikəsini yeyərkən isə “Bismillahi əvvələhü və axirəhü” deyir. Bu zaman Peyğəmbər (s.a.v.) təbəssümlə bildirir ki, həmin şəxs yeməyi əvvəlcə şeytanla birlikdə yeyib, lakin Allahın adını zikr etdikdən sonra şeytan qarnındakıları qusub çıxarıb. Bu rəvayət Əbu Davud tərəfindən nəql olunub.

İslam alimləri qeyd edirlər ki, Quranda yer alan “onlara mallarında və övladlarında şərik ol” ifadəsi bu hədislə məna baxımından üst-üstə düşür və insanın gündəlik davranışlarında zikrin əhəmiyyətini vurğulayır.

Mənbələrdə cinlərin qidası ilə bağlı da konkret məlumatlar yer alır. Bildirilir ki, bəsmələsiz yeyilən yeməklər, həmçinin təzək və sümüklər cinlərin azüqəsi hesab olunur. Bu mövzuda Səlman əl-Farisi (r.a.) Peyğəmbərin (s.a.v.) bir neçə qadağasını xatırladıb. Onun sözlərinə görə, Rəsulullah (s.a.v.) qibləyə tərəf dəstəmaz pozmağı, sağ əllə təharət almağı, üçdən az daşla təharət etməyi və xüsusilə təzək və sümüklərlə təharət almayı qadağan edib. Bu hədislər Müslim və Əbu Davud mənbələrində yer alır.

Başqa bir rəvayətdə Peyğəmbər (s.a.v.) açıq şəkildə bildirir: “Təzək və sümüklərlə təharət almayın. Çünki bunlar cin qardaşlarınızın azüqəsidir.” Bu hədis Tirmizi tərəfindən nəql edilib.

Erkən İslam mənbələrində yer alan maraqlı rəvayətlərdən birini də Əməş nəql edir. Onun sözlərinə görə, bir gün bir cinlə qarşılaşıblar və ondan ən çox sevdiyi yeməyi soruşublar. Cin düyünü sevdiyini bildirib. Düyü gətirildikdə isə dənələrin havaya qalxdığı müşahidə edilib, lakin yeyən varlıq görünməyib. Bu rəvayət İbn Kəsirin əsərlərində yer alır.

Digər bir rəvayətdə isə cinlərin bəzi insanlara görünərək gecələr onlardan düyü plovu istədiyi, həmin şəxslərin də bunu verdiyi bildirilir. İslam alimləri bu rəvayətlərin insanlara yemək ədəbinə riayət etməyin, xüsusilə də bəsmələnin gündəlik həyatdakı əhəmiyyətini xatırlatdığını vurğulayırlar.