BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi, Orxan Qədirzadə
Livanın cənubunda gərginlik artmaqda davam edir. Analitiklər hesab edirlər ki, İsrailin son dövrlər həyata keçirdiyi intensiv hücumlar Baş nazir Benyamin Netanyahunun həm Qəzza cəbhəsində, həm də daxili siyasi müstəvidə artan təzyiqlərdən yayınmaq cəhdi ilə birbaşa bağlıdır.
Son günlər Sidqin, Ayn əl-Ədisə və Bint Cübeyl bölgələrində pilotsuz uçuş aparatları və ağır artilleriya vasitəsilə həyata keçirilən zərbələr İsrailin planlı eskalasiya siyasətinə işarə edir. Hücumlar həm Hizbullah-a, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə strateji mesaj xarakteri daşıyır.
Bazar ertəsi Sidqin qəsəbəsində İsrail pilotsuz aparatının motosikleti hədəfə alması nəticəsində bir nəfər yaralanıb və Sur şəhərində xəstəxanaya yerləşdirilib. Daha sonra kvadrokopter tipli PUA Ayn əl-Ədisədə bir binaya iki qumbara ataraq ciddi dağıntılara səbəb olub.
Yerlı mənbələr bildirir ki, bu zərbələr Hizbullah-ın cənubda hərbi infrastrukturunu bərpa etməsinin qarşısını almağa yönəlmiş ardıcıl əməliyyatlar silsiləsinin tərkib hissəsidir. Hücumlar çərçivəsində silah anbarları, yeraltı hərbi obyektlər və partlayıcı maddə saxlanılan məkanlar hədəfə alınıb.
Məlumatlara görə, İsrail iki mərhələdə 30-dan çox mərmi tətbiq edib və bəzi kəndlərə zərbələrdən əvvəl xəbərdarlıq verilib. Bu isə əməliyyatların spontan deyil, əvvəlcədən planlaşdırılmış hərbi strategiya əsasında aparıldığını göstərir.
Ehtiyatda olan general Əziz Həmdan bildirir ki, Netanyahu Livanı daxili və regional təzyiqlərin “boşaldılma meydanı” kimi istifadə edir. Onun sözlərinə görə, Qəzzada hər hansı genişmiqyaslı addım hökumət üçün ciddi daxili böhran yarada bilər, buna görə də İsrail diqqəti Livan istiqamətinə yönəldir.
Livanlı siyasi analitik Samir Qaşu vurğulayır ki, hücumların məqsədi yalnız Hizbullah deyil. Onun fikrincə, İsrail bu yolla Livanın cənubunda faktiki vəziyyəti möhkəmləndirməyə, o cümlədən son müharibə zamanı ələ keçirilmiş beş təpə və digər işğal olunmuş ərazilər üzərində nəzarəti qorumağa çalışır.
Humanitar nəticələr
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, gündəlik zərbələr mülki əhali üçün ciddi humanitar fəsadlar yaradır. Hücumlar nəticəsində yaşayış evləri dağıdılır, mülki şəxslər yaralanır, kəndlər boşalır və sərhəd bölgələrində normal həyat iflic olur.
Analitik Corc Dib bildirir ki, bu eskalasiya uzunmüddətli sabitliyi mümkünsüz edir və beynəlxalq nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsinə təcili ehtiyac var.
Qəzza faktorundan yayınma
Beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert Vəlid Əbu Şənəb hesab edir ki, İsrailin Livandakı hərbi aktivliyi Qəzza ilə bağlı öhdəliklərdən yayınmaq strategiyasının tərkib hissəsidir. Onun sözlərinə görə, bu siyasət qısa müddətdə daxili təzyiqləri azalda bilər, lakin uzunmüddətli perspektivdə bölgəni genişmiqyaslı müharibə riski ilə üz-üzə qoyur.
Analitiklər qeyd edirlər ki, İsrailin Livandakı strategiyası iki əsas hədəfə xidmət edir: bir tərəfdən hərbi üstünlüyü nümayiş etdirmək, digər tərəfdən isə diqqəti Qəzza cəbhəsindən yayındırmaq.
Bununla belə, mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, davam edən hücumlar və qismən işğal vəziyyəti Hizbullah-ı cavab addımlarına məcbur edə bilər ki, bu da regionu yeni və daha geniş qarşıdurmaya sürükləyə bilər.