#Qəzza

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Almaniya və Pakistan həmkarları ilə telefon danışığı keçirib. Əraqçi Almaniyanın xarici işlər naziri İohann Vadeful ilə regional və beynəlxalq məsələləri müzakirə edib. Danışıq Almaniyanın Donald Trampın Qəzza planına münasibət bildirməsindən sonra baş tutub. Berlin həmin planın HƏMAS-ın tərksilahına yol aça biləcəyini açıqlayıb. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu isə planı rədd edib. Əraqçi Pakistanın xarici işlər naziri İshaq Darla da danışıqlar aparıb. Tərəflər İran-Oman danışıqlarının gedişini və Pakistan-Səudiyyə Ərəbistanı-Türkiyə müdafiə sazişini müzakirə ediblər.

BMT ekspertləri Qəzza zolağı və İordan çayının qərb sahilində insan hüquqları vəziyyətinin ağırlaşdığını açıqlayıblar. Onlar iyul ayında fələstinli mülki şəxslərə qarşı hücumların artdığını bildiriblər. Ekspertlər Qəzzada zorakılığın davam etdiyini və təhlükəsiz ərazinin qalmadığını iddia ediblər. Onların məlumatına görə, iyul ayında İsrail qüvvələrinin əməliyyatları nəticəsində azı 160 fələstinli öldürülüb. İordan çayının qərb sahilində isə iyul ayında azı 14 fələstinlinin öldürüldüyü bildirilib. BMT ekspertləri məskunlaşanların zorakılıqlarının artmasını da tənqid ediblər. Onlar 2024-cü il Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarına istinad edərək beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini vurğulayıblar.

Almaniya hökuməti Donald Trampın Qəzza planını HƏMAS-ın tərksilahına doğru addım kimi qiymətləndirib. Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi planın mürəkkəb olduğunu və fikir ayrılıqlarının gözlənilən sayıldığını bildirib. Nazirliyin sözçüsü Benyamin Netanyahunun planı rədd etməsinə münasibət bildirərək belə proseslərdə çoxlu açıq sualların olduğunu qeyd edib. Berlin Qəzza məsələsində davamlı həll yolunun tapılmasının vacibliyini vurğulayıb. Almaniya hesab edir ki, plan HƏMAS-ın silahlı fəaliyyətinin dayandırılması istiqamətində imkan yarada bilər. Bununla belə, planın həyata keçirilməsi üçün tərəflər arasında razılaşmaların əldə olunması tələb olunur. Almaniya diplomatik səylərin davam etdirilməsini dəstəkləyir. Qəzza planı ilə bağlı müzakirələr beynəlxalq səviyyədə davam edir.

Qəzza hökumətinin Media Ofisi İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Donald Trampın 15 maddəlik planını rədd etməsini tənqid edib. Qurum bunun vasitəçilərin səylərinə zərbə vurduğunu bildirib. Bəyanatda İsrailin gərginliyin azaldılması yolunu əngəllədiyi iddia olunub. Qəzza Media Ofisi humanitar böhranın daha da ağırlaşdığını qeyd edib. Fələstinli qrupların danışıqlarda məsuliyyətli mövqe nümayiş etdirdiyi bildirilib. Qurum tərəflərin daha çox qan tökülməsinin qarşısını almağa çalışdığını vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyət və BMT İsrail hökumətinə təzyiq göstərməyə çağırılıb. Bəyanatda hərbi əməliyyatların dayandırılması və razılaşdırılmış şərtlərin həyata keçirilməsi tələb olunub.

Jurnalist Antoni Lövenşteyn ABŞ-nin Qəzza sülh planı ilə bağlı İsrailə daha çox təzyiq göstərə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yardımları dayandırmaq, hərbi dəstəyi azaltmaq və beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini dəyişmək imkanına malikdir. Lövenşteyn ABŞ-nin bu vasitələrdən istifadə etmədiyini iddia edib. O, bunun səbəbini Donald Tramp və onun komandasında olan şəxslərin fələstinlilərə münasibəti ilə əlaqələndirib. Jurnalist Tramp, Cared Kuşner və Stiven Millerin fələstinliləri bərabər görmədiyini iddia edib. Onun fikrincə, Qəzza sülh planının qarşılaşdığı əsas problem də budur. Lövenşteynin açıqlaması ABŞ-nin İsrail-Fələstin məsələsindəki siyasəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

UNICEF-in məlumatına görə, 2025-ci ilin oktyabrında qüvvəyə minən atəşkəsdən sonra Qəzzada 300 gün ərzində azı 300 uşaq həlak olub. Təşkilat bu göstəricinin hər gün orta hesabla bir uşağın öldüyünü göstərdiyini bildirib. UNICEF uşaqların təhlükəli və antisanitar şəraitdə yaşadıqlarını, kəskin qidalanma çatışmazlığı və xəstəliklərlə üzləşdiklərini vurğulayıb. Qurum beynəlxalq ictimaiyyəti uşaqların müdafiəsi və humanitar yardımın artırılması üçün təcili addımlar atmağa çağırıb.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Ankarada keçirdiyi mətbuat konfransında İsrailin Qərb Sahili, Qüds və Qəzzadakı hərəkətlərini tənqid edib. O bildirib ki, İsrailin sülh planına baxmayaraq hücumlarını davam etdirməsi Baş nazir Benyamin Netanyahunun sülh istəmədiyini göstərir. Fidan Türkiyənin bölgədə atəşkəsin qorunması və diplomatik həll yolunun dəstəklənməsi mövqeyini bir daha vurğulayıb.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, son 24 saat ərzində İsrailin hücumları nəticəsində bir nəfər ölüb, beş nəfər yaralanıb. Bununla, 2025-ci ilin oktyabrındakı atəşkəsdən sonra ölənlərin sayı 1 254-ə, yaralananların sayı isə 4 121-ə çatıb. Nazirliyin açıqlamasına əsasən, 2023-cü ilin oktyabrından bəri həlak olanların ümumi sayı 73 382, yaralananların sayı isə 174 236 nəfər təşkil edir. Bölgədə humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığı vurğulanır.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, İordaniya, İndoneziya, Pakistan, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin xarici işlər nazirləri Qəzza zolağında İsrailin davam edən əməliyyatları ilə bağlı birgə bəyanat yayıblar. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, nazirlər Qəzza zolağında davam edən hadisələrlə bağlı ortaq mövqelərini ifadə edərək vəziyyətin daha da gərginləşməsindən narahat olduqlarını bildiriblər

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian HƏMAS rəhbərliyi ilə telefon danışığında Tehranın Qəzza danışıqlarında Fələstin tərəfinin qəbul edəcəyi bütün qərarları dəstəkləyəcəyini bildirib. Bu açıqlama Donald Trampın HƏMAS-ın silahsızlanmağa razılaşdığı barədə iddiasından sonra verilib. İsrail HƏMAS tam silahsızlaşdırılmadan Qəzzadan çıxmayacağını bildirir, HƏMAS isə İsrail qoşunlarının tam geri çəkilməsini əsas şərt kimi irəli sürür. Baş nazir Benyamin Netanyahu isə Trampın planını qəbul etmədiklərini açıqlayıb.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyi son 24 saat ərzində İsrailin hücumları nəticəsində 2 nəfərin öldüyünü, 1 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Əvvəlki hücumlarda yaralanan daha 2 nəfər də sonradan həyatını itirib. Atəşkəsin qüvvəyə mindiyi 10 oktyabrdan bəri 1 254 nəfərin öldüyü, 4 121 nəfərin yaralandığı bildirilir. Nazirliyin məlumatına görə, 2023-cü il oktyabrın 7-dən indiyədək Qəzzada ümumilikdə 73 381 nəfər həlak olub, 174 231 nəfər yaralanıb.

Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd Həsən Şeybani avqustun 6-da Türkiyəyə işgüzar səfər edəcək. Tərəflər terrorla mübarizə sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi, Suriyanın şimal-şərqinin mərkəzi hökumətə inteqrasiyası və Dəməşqin təhlükəsizlik potensialının artırılması məsələlərini nəzərdən keçirəcəklər. Görüşdə, həmçinin 2024-cü ilin dekabrından etibarən iqtisadiyyat, təhlükəsizlik və ictimai barışıq sahələrində əldə olunan nəticələr qiymətləndiriləcək. İkitərəfli münasibətlərin institusional əsasda inkişafı, Suriya Xalq Məclisinin fəaliyyətə başlaması fonunda parlamentlərarası əməkdaşlıq və qarşıdakı yüksək səviyyəli səfərlər də gündəmdə olacaq.