#Livan-İsrail münasibətləri

İsrail ordusunun Livan şəhərində Sur qəsəbəsində bir araca pilotsuz uçuş aparatı (PUA) ilə hücum etdiyi və nəticədə 1 nəfərin yaralandığı bildirilib. Sur şəhərinə bağlı Cenata qəsəbəsində gecə saatlarında baş verən hücum zamanı avtomobil hədəf alınıb və bir nəfər xəsarət alıb. Qeyd edək ki, İsrail, 2023-cü ilin oktyabrında Livana qarşı hücumlara başlamış və bu hücumlar 2024-cü ilin sentyabrında genişmiqyaslı münaqişəyə çevrilmişdi. Münaqişədə 4 mindən çox insan həyatını itirmiş, təxminən 17 min nəfər yaralanmışdı.

İsrail döyüş təyyarələri Livanın cənub və şərqində yerləşən bir sıra ərazilərə hava hücumları həyata keçirib. Hücumlar İsrail ilə Livan arasında 27 noyabr 2024-cü ildə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq davam edir. İsrail təyyarələri ölkənin şərqində Baalbek şəhərinin qərbində yerləşən Bavadi qəsəbəsinin ətrafını və Hermel bölgəsinin kənd ərazilərində yerləşən Zagrin məntəqəsini hədəfə alıb. Cənub bölgəsində isə Deyr Seryan və Kasir qəsəbələrinin yerləşdiyi ərazilər, Zotar qəsəbəsi, Cizzin bölgəsindəki Reyhan təpələri, həmçinin Curet Hudur, Katrani və Kefr Huna ətrafına hava zərbələri endirilib.

İsrail hərbi təyyarələri Livanın cənub və şərq bölgələrinə hava hücumları həyata keçirib. İsrail 27 noyabr 2024-cü ildə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, Livana qarşı hücumlarını davam etdirir. İsrail hərbi təyyarələri ölkənin cənubundakı Çarmak, Mahmhudiye, Zarariye, Ansar, Tuffahta, Beyseriyye, Rafi Dağı, Saced, Reyhan, Armata, Ceba, Tebne və Vadi Bengol bölgələrini hədəf alıb. Bundan əlavə, Livanın şərqindəki Qərbi Bekaa bölgəsində Zalaya Vadisinə də 4 hava hücumu həyata keçirilib.

Livan ilə İsrail arasındakı müzakirələr ABŞ və Avropanın güclü təzyiqləri altında davam edir və tərəflər masaya fərqli prioritetlərlə gəlirlər. Vatikan Dövlət Başçısı Papa XIV Leo-nun Livan səfərini tamamlamasının ardından, İsrail və Livan 3 dekabrda "Mexanizm" kimi tanınan Atəşkəsi Nəzarət Komitəsinin toplantılarına qarşılıqlı olaraq mülki nümayəndə göndərməyi qərara alaraq müzakirə prosesini yeni mərhələyə daşıyıb. ABŞ və Avropanın təzyiqi ilə sürət qazanan prosesdə, Livan heyətinə mülki nümayəndə kimi təyin edilən Səfir Simon Keremin səlahiyyətləri və müzakirələrin gündəliyi ətrafında mübahisələr ortaya çıxıb.

İsrail ordusu Livanın paytaxtı Beyrutun cənubunda Hizbullahın qərargah rəisinə qarşı hücum həyata keçirib. Livan Səhiyyə Nazirliyinin ilkin məlumatlarına əsasən, zərbə nəticəsində bir nəfər həlak olub, 21 nəfər yaralanıb. Həlak olan və yaralanan şəxslərin mülki və ya hərbi olması barədə əlavə məlumat verilməyib.

İsrail ordusu Livanın cənubuna hücum həyata keçirəcəyini açıqlayıb. Ordunun açıqlamasında “bir azdan vuracağıq” ifadəsi ilə bölgəyə zərbələrin endiriləcəyi bildirilib. Paylaşılan məlumatda iki binanın işarələndiyi və “təcili” kodu ilə təxliyə xəbərdarlığının edildiyi görünür. İsrail Müdafiə Qüvvələrinin (IDF) sözçüsü Aviçay Adraei tərəfindən yayımlanan təxliyə çağırışında, xüsusilə Deir Kifa və Şahur kəndlərində yaşayan sakinlərə müraciət olunub.

İsrail ordusu Livanın cənubundakı Nəbətiyyə vilayətində bir avtomobili pilotsuz uçuş aparatı (PUA) ilə hədəfə alıb. Livanın rəsmi NNA agentliyinin məlumatına görə, Nəbətiyyəyə tabe olan Bint Cubeyl rayonunda bir avtomobil İsrailə məxsus PUA tərəfindən vurulub. Hücum nəticəsində yaralıların olduğu və təcili tibbi yardım qruplarının hadisə yerinə cəlb edildiyi bildirilib. Livan rəsmiləri hadisə ilə bağlı hələlik açıqlama verməyiblər.

İran Xarici İşlər Nazirliyi İsrail rejiminin Livanın müxtəlif bölgələrinə qarşı apardığı hərbi təcavüzü qətiyyətlə pisləyib. Cümə günü yayılan açıqlamada nazirlik Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, beynəlxalq icma və regional ölkələrin işğalçı rejimin hərbi təcavüzünə qarşı durmaq və bu rejimi məsuliyyətə cəlb edib cəzalandırmaq öhdəliyini vurğulayıb. Nazirlik İsrail rejiminin toxunulmazlığı və genişlənmə siyasətinin regionda sülh və təhlükəsizlik üçün təhlükəli nəticələr doğuracağı barədə xəbərdarlıq edib.

İsrail ordusu Livanın cənubundakı Sur vilayətində bir əraziyə hava zərbəsi endirib. Livanın rəsmi NNA agentliyinin məlumatına görə, hücum Tora və Abbasiye qəsəbələri arasındakı açıq ərazini hədəf alıb. Hadisə yerinə təcili tibbi yardım qrupları göndərilib. Livan rəsmiləri hücumla bağlı və mümkün itkilər barədə hələlik açıqlama verməyib. Sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərdə zərbə endirilən ərazidən qalxan tüstü müşahidə olunur.

İsrail ordusu, atəşkəs rejiminə baxmayaraq Livanın cənubundakı Bəkaa bölgəsində bir neçə nöqtəyə hava hücumları həyata keçirib. Livan mediasında yayılan xəbərlərdə bildirilib ki, hava zərbələri Bəkaa bölgəsinin dağlıq ərazilərindəki bir neçə hədəfi vurub. Hücum nəticəsində ölən və ya yaralananların olub-olmaması barədə hələlik rəsmi açıqlama verilməyib. Sosial mediada paylaşılan videolarda hava hücumlarından sonra bölgədə çoxsaylı nöqtələrdən qalxan tüstü buludları əks olunub.

İsrail işğal altında saxladığı ərazilərdən qoşunlarını çıxarmalıdır ki, Livan ordusu cənub sərhədində tam yerləşmə prosesini başa çatdıra bilsin. Bunu ölkə prezidenti Cozef Aun Beyrutda ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) rəhbəri admiral Bred Kuperlə görüşündə bildirib. Prezident Administrasiyasının yaydığı açıqlamada Aunun sözlərinə istinadən bildirilib ki, “Livan hərbçiləri hazırda Litani çayından cənubdakı ərazilərin 85 faizinə nəzarət edir. Lakin beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhəddə yerləşməyə İsrail mane olur və aqressiv hücumlarını davam etdirir.”

İsrailin BMT-nin Müvəqqəti Sülhməramlı Qüvvələrinə (UNIFIL) hücumunun beynəlxalq ictimaiyyətin iradəsinə meydan oxuma olduğunu bildirən Livan Prezidenti Cozef Avn, bu hücumu qınayıb. Livan Prezidentliyindən yayılan yazılı açıqlamaya görə, Avn, İsrailin UNIFIL üzvlərinə Livanın cənubundakı vəzifələri zamanı hücumundan sonra UNIFIL Missiyasının rəhbəri və komandiri Diodato Abagnara ilə telefonla danışıb. Görüşdə Avn, Diodatoya İsrail ordusunun UNIFIL-ə qarşı hücumunu qınadığını bildirib. Livanın cənubundakı İsrail işğalının sona çatdırılması və Livanlı məhbusların qaytarılması ilə bağlı beynəlxalq çağırışları və BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsini xatırladan Avn, İsrailin bu çağırışları görməzlikdən gəldiyini və beynəlxalq ictimaiyyətin iradəsinə meydan oxumağa davam etdiyini vurğulayıb.