#Qəzzada humanitar böhran

İsrail ordusunun Qəzza Zolağının şimalında yerləşən Cibaliya Qaçqın Düşərgəsində açdığı atəş nəticəsində 11 yaşlı Fələstinli qız həlak olub. Xəstəxana mənbələrinin verdiyi məlumata görə, İsrail ordusu atəşkəs çərçivəsində geri çəkildiyi düşərgədə təhlükəsizliyi pozaraq təsadüfi atəş açıb. Kampta yaşayan 11 yaşlı Hemse Nidal Husu, İsrail əsgərlərinin açdığı atəş nəticəsində həyatını itirib.

Türkiyənin Milli Müdafiə naziri Yaşar Gülər Qəzza zolağında təhlükəsizliyin təmin olunması üçün yaradılması planlaşdırılan beynəlxalq sabitlik qüvvəsi ilə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, öz-özünə yetərli olacaq şəkildə qüvvə artıq hazırlanıb və təlim fəaliyyətlərinə başlanılıb. Nazir bu barədə Yaponiyanın Kyodo News agentliyinə müsahibəsində danışıb və Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Qəzzaya göndərilməsinə müsbət yanaşıldığını bildirib. Yaşar Gülər qeyd edib ki, Türkiyənin mümkün sülhməramlı missiyada iştirakının əsas məqsədi humanitar yardımların çatdırılmasına töhfə vermək və bölgədəki münaqişələrin dayandırılmasına dəstək olmaqdır. Onun sözlərinə görə, bu addım İsrail üçün hər hansı təhlükə yaratmır və bu mövzuda anlayış gözlənilir.

Fələstinli Jurnalistlər Birliyi bildirib ki, İsrail qüvvələri dekabr ayında fələstinli jurnalistlərə qarşı öldürmə, yaralama, saxlanılma, hücum və xəbər izləməsinin əngəllənməsini əhatə edən 99 pozuntu həyata keçirib. Birliyin “Mətbuat azadlığının reallığı” adlı aylıq hesabatında qeyd olunub ki, bu dövrdə İsrail qüvvələri fələstinli jurnalistləri sistemli şəkildə hədəfə alıb, təzyiq və məhdudiyyətlər yüksək səviyyədə davam edib. İsrail qüvvələrinin həyat və təhlükəsizliyə yönəlmiş ağır pozuntuları çərçivəsində Qəzza zolağında vəzifəsini yerinə yetirərkən bir jurnalistin həlak olduğu, birbaşa hədəfə alma və bombardman nəticəsində iki jurnalistin yaralandığı, həmçinin iki jurnalistin yaxınlarının həyatını itirdiyi bildirilib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Antonio Quterreş cümə günü İsraili Qəzzada humanitar yardım göstərən qurumlara tətbiq olunan qadağanı dayandırmağa çağırıb. Quterreş bu qərarla bağlı “dərin narahatlıq” keçirdiyini bildirib. BMT baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrikin yaydığı bəyanata görə, Quterreş bu tədbirin geri götürülməsini tələb edərək vurğulayıb ki, beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları həyati əhəmiyyət daşıyan humanitar fəaliyyət üçün vazkeçilməzdir və onların fəaliyyətinin dayandırılması atəşkəs dövründə əldə olunan kövrək irəliləyişi risk altına qoya bilər.

Ərdoğan yeni ilin ilk günündə Fələstindəki qırğınlara etiraz məqsədilə Qalata körpüsündə keçirilən mitinqə toxunaraq bildirib ki, bu tədbir Fələstinin tək olmadığını göstərib. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İstanbulda cümə namazından sonra jurnalistlərin suallarını cavablandırıb. “Yeni ilə daxil olarkən Qalata körpüsündə tarixi bir ana birlikdə şahidlik etdik. Bu onu göstərir ki, Fələstin tək deyil. Fələstin hər zaman bizim canımız-ciyərimizdir və İsrailin bu düşmənçiliyi cavabsız qalmayacaq”. - deyə Ərdoğan qeyd edib.

Fələstindəki qətliama “dayan” demək üçün Yeni ilin ilk günündə Qalata körpüsündə təşkil olunan aksiyada təxminən 520 min nəfər iştirak edib. Türkiyə Gənclik Vəqfi (TÜGVA) öncülüyündə, İnsanlıq İttifaqı və Milli İradə Platforması çətiri altında “Sinmirik, susmuruq, Fələstini unutmuruq” şüarı ilə keçirilən aksiya üçün Ayasofya-i Kəbir Cami-i Şərifi, Sultanahmet məscidi, Eminönündəki Yeni Məscid, eləcə də Fatih və Süleymaniyə məscidlərinin qarşısında toplaşan insanlar şüarlar və təkbirlər səsləndirərək Qalata körpüsündə bir araya gəliblər.

Səudiyyə Ərəbistanının Kral Salman Humanitar Yardım və Kömək Mərkəzi (KSrelief) tərəfindən hazırlanan yeni humanitar yardım karvanı çərşənbə günü Rafah sərhəd keçidindən Qəzza zolağına daxil olub. Karvanda böyük miqdarda ərzaq sovqatları yerləşdirilib və onlar Qəzza zolağının cənub-şərq hissəsinə çatdırılacaq. Yardımın çatdırılması Misir Qırmızı Aypara Cəmiyyəti ilə koordinasiya edilir və Səudiyyə xalq kampaniyasının bir hissəsi olaraq Fələstin xalqına dəstək məqsədi daşıyır. Bu yardım həmçinin Qəzza zolağının cənubundakı Al-Qarara və Al-Mawasi bölgələrində Səudiyyə düşərgələrinin qurulması ilə eyni vaxtda həyata keçirilir. Düşərgələr məcburi köçkünlər üçün sığınacaq və qış mövsümü üçün humanitar dəstək təmin edəcək.

Son iki ildə Qəzzaya göndərdiyimiz yardım 105 min tona çatıb. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu fikirləri Ədalət və İnkişaf Partiyası (AK Parti) Genişləndirilmiş Vilayət Sədrləri Toplantısında çıxışında bildirib. Ərdoğan İsrailin Qəzzadakı insani vəziyyətə mane olduğunu və gündəlik 600 tır yardımın təmin edilmədiyini bildirdi. Ərdoğan, son iki ildə Qəzzaya göndərilən yardımın 105 min tona çatdığını, əhalinin dərmana, qidaya, geyimə və isinməyə ehtiyacı olduğunu vurğulayıb. Türkiyənin mübarək üç aylar boyunca Qəzzadakı yardımlarını artırmağa davam edəcəyi bildirib.

Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidan HƏMAS-ın Siyasi Büro üzvü Xəlil əl-Həyyənin rəhbərlik etdiyi HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Ankarada görüşüb. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbələrin verdiyi məlumata görə, bu gün Ankarada keçirilən görüşdə Qəzzadakı mövcud vəziyyət ətraflı şəkildə müzakirə olunub. Xüsusilə Qəzza üzrə sülh planının ikinci mərhələsinə keçid prosesi ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb. Nazir Hakan Fidan Türkiyənin fələstinlilərin hüquqlarını beynəlxalq platformalarda qətiyyətlə müdafiə etməyə davam etdiyini vurğulayıb. O, Qəzzada yaşanan humanitar faciənin yüngülləşdirilməsi məqsədilə Türkiyənin həyata keçirdiyi sığınacaq və humanitar yardım fəaliyyətləri barədə nümayəndə heyətinə məlumat verərək, bölgədə yaraların sarılması istiqamətində Ankaranın mövqeyinin dəyişməz olduğunu bildirib.

İsrailin xarici işlər naziri Katz nə Qəzza zolağından, nə də Suriyadan geri çəkiləcəklərini bildirib. Yaxın Şərqdəki demək olar ki, bütün gərginliklərin tərəfi olan İsrail bölgədəki zorakı siyasətindən imtina etməyəcəyinə dair siqnallar verir. Xarici işlər naziri İsrael Katz işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində 1200 yeni yaşayış məntəqəsinin inşasını nəzərdə tutan razılaşmanın imzalanma mərasimində çıxış edərək, Qəzza və Suriyadan çəkilməyəcəklərini deyib.

Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsinin rəhbəri Burhanəddin Duran İsrail hökumətini tənqid edib. O, sosial şəbəkə hesabında paylaşdığı açıqlamada İsrailin bölgədə sülhü pozan əsas qüvvələrdən biri olduğunu bildirib və Türkiyənin Fələstin xalqına dəstəyinin davam edəcəyini vurğulayıb. Duran qeyd edib ki, israilli rəsmilərin bölgədə başqalarının “imperialist niyyətləri”ndən danışması, yaxın keçmişdə tarixin ən ağır soyqırımlarından birini həyata keçirmiş olmaları fonunda ciddi ziddiyyət təşkil edir. Onun sözlərinə görə, bölgəni qeyri-sabitliyə sürükləyən bir güc olan İsrailin Türkiyənin gücü və nüfuzuna qarşı uzun müddətdir davam edən isterik yanaşması yalnız gülünc kimi qiymətləndirilə bilər.

İsrail ordusunun Qəzza zolağına endirdiyi hücumlar nəticəsində son 48 saat ərzində daha 12 nəfər həlak olub, ümumi ölənlərin sayı 70 min 937-yə yüksəlib. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı yazılı açıqlamada İsrailin hücumları nəticəsində baş verən itkilər və dağıntılar altından çıxarılan meyitlərlə bağlı son məlumatlar açıqlanıb. Bildirilib ki, son 48 saat ərzində İsrailin hücumları nəticəsində, 8-i dağıntılar altından çıxarılmaqla 12 fələstinlinin cəsədi xəstəxanalara çatdırılıb. Eyni zamanda 7 yaralının da tibbi müəssisələrə yerləşdirildiyi qeyd olunub.