#Livanın cənubu

Livan mətbuatında Türkiyə və Livan prezidentlərinin görüşündə Hizbullahın ağır silahlarının İrana təhvil verilməsi ilə bağlı yeni formulun müzakirə edildiyi iddia olunub. Yerli KİV-in məlumatına görə, təklifə əsasən silahların Ankara və Tehran nəzarəti altında İrana verilməsi, bunun İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundan tam çıxarılması ilə eyni vaxtda həyata keçirilməsi və ABŞ ilə digər tərəflərin yeni hücum olmayacağına zəmanət verməsi nəzərdə tutulur.

İsrail qüvvələri Livanın cənubundakı Meys əl-Cəbəl kəndinin şimal ətrafına doğru irəliləyib. Hadisə Vadi əl-Cəmal ərazisində qeydə alınıb. İsrail qüvvələrinin irəliləməsi artilleriya atəşi ilə müşayiət olunub. Livanın Milli Xəbər Agentliyinin məlumatına görə, İsrail artilleriyası ərazidəki yaşayış evlərindən birini atəşə tutub. İsrail hərbçilərinin pulemyotlardan istifadə edərək ərazi istiqamətində atəş açdığı da bildirilir. Hərbi qüvvələrin kəndin şimal ətrafına qədər irəlilədiyi qeyd olunur. Hadisənin bölgədə vəziyyəti daha da gərginləşdirdiyi bildirilir. Ölən və yaralananların olub-olmaması barədə hələlik məlumat açıqlanmayıb.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsrailin ölkənin cənubuna endirdiyi zərbələri sərt şəkildə pisləyib. O, Bofor qalası yaxınlığındakı partlayışları mövcud razılaşmaların pozulması kimi qiymətləndirib. Prezident hücumların Romada keçiriləcək mühüm görüş ərəfəsində baş verməsinin mənfi mesaj verdiyini bildirib. Cozef Aun beynəlxalq ictimaiyyəti məsuliyyət daşımağa və pozuntuların qarşısını almağa çağırıb. Onun fikrincə, bu hadisələr diplomatik səyləri zəiflədir və Livanın cənubunda sabitliyi təhdid edir. Prezident hücumların dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. İsrail tərəfi hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyib.

Livan ordusu İsrail hərbi qüvvələrinin ölkənin cənubunda davam edən əməliyyatlarını pisləyərək bildirib ki, bu fəaliyyətlər ordunun bölgədə tam yerləşdirilməsi prosesinə mane olur. Livan Silahlı Qüvvələrinin yaydığı açıqlamada İsrailin ötən ay əldə olunmuş razılaşmalar çərçivəsində üzərinə götürdüyü öhdəlikləri və beynəlxalq hüquq normalarını pozduğu iddia edilib.

Livanın cənubunda yaradılması nəzərdə tutulan “pilot zonalar” layihəsi ölkədə dövlət hakimiyyətinin gücləndirilməsi istiqamətində ilk praktik mərhələ kimi qiymətləndirilir. ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında aparılan danışıqlarla paralel həyata keçirilən bu mexanizmin uğuru onun gələcəkdə digər bölgələrə də şamil edilib-edilməyəcəyini müəyyənləşdirəcək.

Livanın cənubunda İsrail ordusunun yaşayış məntəqələrini dağıtmağa davam etdiyi bildirilir. Bölgədən verilən məlumata görə, bir neçə saat ərzində ardıcıl partlayış səsləri eşidilib. Həddatə yaşayış məntəqəsində evlərin yandırıldığı iddia olunur. Yayılan məlumatlarda peyk görüntülərinin Livanın cənubunda genişmiqyaslı dağıntıları göstərdiyi qeyd edilir. Bildirilir ki, bəzi yaşayış evləri atəşkəs dövründə də dağıdılıb. Həmçinin 2024-cü ilin noyabrındakı atəşkəsdən sonra da bölgədə gündəlik söküntülərin davam etdiyi iddia olunur. İsrail tərəfi bu məlumatlarla bağlı hələlik rəsmi münasibət açıqlamayıb. Məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən tam təsdiqlənməyib.

İsrail ordusu Livanın cənubunda "Hizbullah" üzvlərinə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Hərbi qurum hədəfə alınan şəxslərin tank əleyhinə raketlər daşıdığını iddia edir. Hadisə nəzarətində saxlanıldığı bildirilən ərazidə baş verib. Hücumun nəticələri barədə dəqiq məlumat açıqlanmayıb. Müstəqil mənbələr məlumatı hələlik təsdiqləməyib. İsrail son günlər Livanın cənubunda hava hücumlarını artırıb. Hücumlar nəticəsində ölən və yaralananların olduğu bildirilir. Bölgədə gərginlik davam edir.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri Livanın cənubunda zorakılıq hallarının azaldığını, lakin təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də kövrək qaldığını açıqlayıb. UNIFIL bildirib ki, gərginliyin azalması sülhməramlıların bölgədə fəaliyyətlərini artırmasına imkan verib. Ailələrin yaşayış yerlərinə qayıtması ilə sülhməramlı qüvvələr sabitliyin qorunmasına dəstək verir. Təşkilat yerli icmalara yardım göstərir, zədələnmiş infrastrukturun bərpasına kömək edir və tərəflər arasındakı vəziyyəti izləməyə davam edir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranla müharibənin başa çatmadığını bildirib. O, Tehranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəklərini açıqlayıb və İsrail qüvvələrinin Livanın cənubunda ehtiyac olduğu müddət ərzində qalacağını deyib. Netanyahu İranın ciddi zərbə aldığını iddia edib. Onun açıqlamaları regionda davam edən gərginlik və təhlükəsizlik narahatlıqları fonunda verilib. İsrail rəhbəri İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki mövqeyini yenidən təkrarlayıb.

Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı Livanda məcburi köçkünlərin geri dönüşü ilə bağlı yeni rəqəmlər açıqlayıb. Təşkilatın məlumatına görə, 640 mindən çox insan evinə qayıdıb. Buna baxmayaraq, təxminən 500 min nəfər hələ də məcburi köçkün olaraq qalır. Livanın cənubundakı bir sıra yaşayış məntəqələrinə qayıdış mümkün deyil. Bunun əsas səbəbi həmin ərazilərdə genişmiqyaslı dağıntıların olmasıdır. Atəşkəsə baxmayaraq, İsrail qüvvələri təhlükəsizlik zonasındakı mövqelərini saxlayırlar. Humanitar vəziyyət bölgədə diqqət mərkəzində qalır.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsrail ilə imzalanmış çərçivə razılaşmasının işğalı qanuniləşdirmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, sənəd Livan ordusunun bütün ölkə ərazisində dövlət hakimiyyətini bərpa etməsini nəzərdə tutur. Razılaşmaya əsasən, dövlətə tabe olmayan silahlı qrupların tərksilahı təsdiqləndikdən sonra İsrail qüvvələri mərhələli şəkildə geri çəkilməlidirlər. Cozef Aun bildirib ki, "Hizbullah" danışıqlarda iştirak etməyib. Prezident Livan ordusunun cənub bölgəsində təhlükəsizliyi tam təmin edəcəyini vurğulayıb. O, razılaşmanın ölkənin suveren hüquqlarına zidd olmadığını qeyd edib. Bəyanat Livanda davam edən müzakirələr fonunda səsləndirilib.

İsrail ordusu Livanın cənubunda bir sıra hədəflərə zərbələr endirdiyini açıqlayıb. İsrail tərəfi "Hizbullah"a aid olduğunu iddia etdiyi 10 obyektin vurulduğunu bildirib. Məlumata görə, silah daşıdığı iddia edilən yük avtomobili də hədəfə alınıb. İsrail bu əməliyyatların atəşkəs rejiminin pozulmasına cavab olaraq həyata keçirildiyini bildirir. Həmin iddialar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Hadisə bölgədə gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Livan tərəfi ilə bağlı rəsmi açıqlama verilməyib.