ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ və Nigeriya qüvvələrinin birgə əməliyyatı nəticəsində terror təşkilatı İŞİD-in qlobal səviyyədə ikinci əsas fiquru hesab edilən Əbu-Bilal əl-Minukinin zərərsizləşdirildiyini açıqlayıb.

Almaniya Kansleri Fridrix Merts Çindən geri dönüş səfəri zamanı ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə telefon danışığı aparıb. Tərəflər İranın “indi danışıqlar masasına qayıtmalı olduğu” və nüvə silahına sahib olmamalı olduğu məsələsində razılığa gəlib, Merts həmçinin bildirib ki, İran “Hörmüz boğazını açmalıdır”.

İsrailli millətçi qruplar işğal altındakı Şərqi Qüdsün Köhnə Şəhərinin dar küçələrində yürüş keçirərək “Ərəblərə ölüm” və “Kəndləriniz yansın” kimi şüarlar səsləndiriblər. Son illərdə yürüşlər ifrat sağçı qrupların təxribat xarakterli şüarları, fələstinlilərə və jurnalistlərə qarşı hücumlar səbəbindən dəfələrlə zorakılıq halları ilə müşayiət olunub.

Bakı bütün tərəflərlə dialoq imkanlarını saxlayaraq mürəkkəb geosiyasi proseslərdə strateji üstünlük əldə edir.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi bildirib ki, Tehran müharibənin daimi dayandırılması, dəyən ziyanın kompensasiyası və sanksiyaların ləğvini tələb edir. Onun sözlərinə görə, təhdid və təzyiq siyasəti ilə “həqiqi sülh”ə nail olmaq mümkün deyil.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan ABŞ və İran arasında müharibənin dayandırılması üçün kifayət qədər siyasi iradənin mövcud olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, tərəflər arasında daimi razılaşma mümkündür və gərginliyin artması həm regional sabitlik, həm də qlobal iqtisadiyyat üçün ciddi risk yaradır.

İran Çin Prezidenti Si Cinpinin Yaxın Şərqdə sülh və sabitliyin qorunmasına yönəlmiş dörd maddəlik təşəbbüsünü dəstəklədiyini açıqlayıb. İranın Çindəki səfiri Əbdolreza Rəhmani Fəzli bildirib ki, Pekinin planı Fars körfəzi regionunda davamlı təhlükəsizlik və ortaq inkişaf məqsədi daşıyır. Məsələ İran və Çin xarici işlər nazirləri arasında keçirilən görüşdə də müzakirə olunub. Çin son dövrlərdə Yaxın Şərqdə diplomatik rolunu gücləndirməyə çalışır.

Qətərin sabiq Baş naziri Şeyx Həməd bin Casim Al Tani Yaxın Şərqdə baş verən son müharibələrin təsadüfi eskalasiya deyil, regionu yenidən formalaşdırmağa yönəlmiş uzunmüddətli geosiyasi strategiyanın nəticəsi olduğunu bəyan edib. O, “Al Jazeera” telekanalına verdiyi geniş müsahibədə İsrailin bölgədəki siyasəti, Hörmüz boğazında yaranan böhran və artan təhlükəsizlik riskləri ilə bağlı diqqətçəkən açıqlamalar səsləndirib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev mayın 5-də Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi, Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti Kaya Kallasın başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib. Söhbət zamanı Prezident İlham Əliyevin Kaya Kallasla görüşləri məmnunluqla xatırlandı, onun 2025-ci ildə ölkəmizə səfəri zamanı əməkdaşlığın genişləndirilməsi ilə bağlı səmərəli müzakirələrin aparıldığı qeyd edildi.

Körfəz ölkələrinin liderləri regiondakı gərgin vəziyyəti müzakirə etmək üçün Səudiyyə Ərəbistanında toplaşıb. Məlumata görə, sammitdə ABŞ ilə İran arasında davam edən gərginlik fonunda regional vəziyyət, təhlükəsizlik riskləri və iqtisadi təsirlər əsas müzakirə mövzularıdır. Xüsusilə Hörmüz boğazında yaranmış vəziyyət və bunun qlobal ticarətə təsiri diqqət mərkəzindədir.

Pakistanın ABŞ və İran arasında vasitəçilik təşəbbüslərinin uğursuzluğa uğraması regionda yeni diplomatik gərginlik yaradıb. Mənbələr bildirir ki, Pakistan tərəfi ABŞ və İran arasında vasitəçilik etmək üçün ciddi diplomatik resurslar səfərbər etsə də, Tehranın son anda geri çəkilməsi bu səyləri nəticəsiz qoyub. Bu addımın Pakistanın diplomatik nüfuzuna mənfi təsir etdiyi və iki ölkə arasında gizli gərginliyə səbəb olduğu qeyd olunur.

ABŞ-ın İran ətrafında genişmiqyaslı hərbi mövcudluğu və paralel informasiya fəaliyyəti regionda gərginliyi yeni mərhələyə keçirir. Məlumata görə, ABŞ hərbi qüvvələrinin Ərəb dənizi, Oman körfəzi və Hörmüz boğazında aktiv fəaliyyəti müşahidə olunur. Regionda aviadaşıyıcı gəmilər, raket esminesləri, desant gəmiləri və helikopterlərdən ibarət kompleks əməliyyat sistemi qurulub. Bu hərbi mövcudluq yalnız fiziki nəzarət deyil, həm də psixoloji təsir vasitəsi kimi qiymətləndirilir.