ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Yaxın Şərq sularında 20-dən çox ABŞ hərbi gəmisinin fəaliyyət göstərdiyini bildirib. Məlumata görə, gəmilər bölgə təhlükəsizliyinin qorunması məqsədilə müxtəlif istiqamətlərdə keşik çəkir. Komandanlıq son dəniz hərəkətlərinin ABŞ-nin hərbi gücünü nümayiş etdirdiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, bu fəaliyyət regional sabitliyin təmin olunmasına xidmət edir. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bölgədəki mövcudluğu gərginliyin artdığı bir dövrdə diqqət çəkir. Vaşinqton hərbi gəmilərin təhlükəsizlik tədbirləri çərçivəsində fəaliyyət göstərdiyini bildirir. Bu addım Yaxın Şərqdə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqların artdığı vaxta təsadüf edir.

NATO liderləri Ankarada keçirilən Zirvə Toplantısında İranın nüvə silahına malik olmamalı olduğunu bir daha bəyan ediblər. Alyans rəhbərləri bu mövqenin NATO-nun təhlükəsizlik siyasətinin əsas prinsiplərindən biri olduğunu vurğulayıblar. Bəyanatda nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınmasının vacibliyi qeyd olunub. Liderlər İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki mövqelərini dəyişməyiblər. Açıqlama regionda artan gərginlik fonunda verilib. NATO hesab edir ki, beynəlxalq təhlükəsizliyin qorunması üçün bu məsələ xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mövzu Ankaradakı zirvə görüşünün əsas müzakirə istiqamətlərindən biri olub.

Avstraliya Milli Universitetinin müəllimi Aləm Saleh NATO-nun Hörmüz boğazında ABŞ-la birgə hərbi əməliyyata qoşulmasının real olmadığını bildirib. Onun fikrincə, bunun üçün alyansın fəaliyyət prinsipləri tamamilə dəyişməlidir. Təhlilçi qeyd edib ki, NATO müdafiə xarakterli təşkilatdır və qlobal hücum əməliyyatları üçün yaradılmayıb. O, Donald Trampın müttəfiqləri bu məsələdə dəstəyə razı sala bilmədiyini də vurğulayıb. Aləm Saleh İranın müharibəni öz mövcudluğuna yönəlmiş təhlükə kimi qiymətləndirdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, alyansın qlobal hücum missiyalarına keçməsi hazırkı şəraitdə mümkün görünmür. Bu qiymətləndirmə NATO-nun gələcək rolu ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İsrail ordusu İranda baş verən hadisələr fonunda yüksək hazırlıq vəziyyətində olduğunu açıqlayıb. Hərbi mənbənin sözlərinə görə, ölkə Körfəz bölgəsindəki vəziyyəti diqqətlə izləyir və mümkün bütün ssenarilərə hazırdır. Mənbə İranın ABŞ-ın tələblərini qəbul edə bilməyəcəyini iddia edib. O bildirib ki, İsrail ordusu həm hücum, həm də müdafiə əməliyyatlarını həyata keçirmək üçün tam hazırlıqlıdır. Eyni zamanda qeyd olunub ki, İranla bağlı danışıqları hazırda ABŞ aparır. Mənbə ötən gecə İrana qarşı hərbi əməliyyatların da ABŞ tərəfindən həyata keçirildiyini xatırladıb. Regionda gərginlik fonunda İsrail ordusu hazırlıq səviyyəsini yüksək saxlayır.

Küveyt İranın Bəhreynə qarşı həyata keçirdiyi hücumları pisləyib. Xarici İşlər Nazirliyi bu addımları Bəhreynin suverenliyinin kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Nazirlik hücumların regionda gərginliyi artırdığını və sabitliyin qorunmasına yönəlmiş beynəlxalq səylərə zərər vurduğunu bildirib. Küveyt bəyanatında bu cür hərəkətləri qəti şəkildə rədd etdiyini vurğulayıb. Eyni zamanda, Bəhreynin təhlükəsizliyi və sabitliyinə tam dəstəyini ifadə edib. Rəsmi Küveyt regionda gərginliyin azaldılmasının vacibliyini ön plana çəkib. Bəyanat Körfəz bölgəsində artan gərginlik fonunda verilib.

Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi NATO Zirvə Toplantısı çərçivəsində alyans rəsmiləri və Türkiyə Prezidentinin müşavirləri ilə görüş keçirib. Görüşdə Qətərin dövlət naziri Məhəmməd bin Əbdüləziz bin Saleh əl-Xüleyfi iştirak edib. Tərəflər əməkdaşlıq əlaqələrini və regiondakı son prosesləri müzakirə ediblər. Doha Xarici İşlər Nazirliyi görüşün Ankarada baş tutduğunu açıqlayıb. Müzakirələrdə regional vəziyyət və təhlükəsizlik məsələləri də diqqət mərkəzində olub. Qətər son illərdə vasitəçilik və diplomatik təşəbbüslərdə fəal rol oynayır. Görüş Doha ilə NATO və Türkiyə arasında siyasi təmasların davam etdiyini göstərir.

Təhlilçi Rob Qayst Pinfold hesab edir ki, Hörmüz boğazına nəzarət İran rəhbərliyi üçün dəyişdirilməsi mümkün olmayan əsas məsələlərdəndir. Onun sözlərinə görə, bu mövzuda İran daxilində fikir ayrılığı yoxdur. Tehran boğaz üzərində nəzarət üçün inzibati mexanizmlər formalaşdırıb. Təhlilçi hesab edir ki, mövcud vəziyyət hərbi yolla dəyişdirilə bilməz. Onun fikrincə, yalnız ABŞ ilə İran arasında əldə olunacaq razılaşma yeni şərait yarada bilər. Belə bir razılaşma baş verməyənədək bölgədə hazırkı vəziyyət davam edəcək. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri olaraq qalır.

Təhlilçilərin fikrincə, İran müharibədən sonra Hörmüz boğazında mövqeyini daha da gücləndirib. London Kral Kollecinin müəllimi Rob Qayst Pinfold bildirib ki, diplomatik razılaşma Tehranın boğaz üzərində nəzarətini zəiflətməyib. Onun sözlərinə görə, müharibədən əvvəl hər gün boğazdan təxminən 125 gəmi keçirdisə, hazırda bu rəqəm daha aşağıdır. Fars körfəzi ölkələri alternativ ticarət marşrutlarının inkişafını sürətləndirirlər. Buna baxmayaraq, İranın bölgədə təsir imkanlarını artırdığı bildirilir. Təhlilçi hesab edir ki, gəmiçilik şirkətləri yeni vəziyyətə uyğun fəaliyyət göstərməyə məcburdurlar. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas keçid məntəqələrindən biri olaraq qalır.

İran Bəhreyndə ABŞ-ın rəhbərliyi ilə keçirilən regional təhlükəsizlik toplantısını tənqid edib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bu görüşlərin sülhə xidmət etmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ bölgədə həyata keçirdiyi siyasəti belə toplantılar vasitəsilə ört-basdır etməyə çalışır. Bəqayi region ölkələrini son hadisələrdən nəticə çıxarmağa çağırıb. Təhlükəsizlik toplantısında Yaxın Şərqin 12 ölkəsinin hərbi nümayəndələri iştirak ediblər. Görüşdə regional müdafiə əməkdaşlığı və dəniz təhlükəsizliyi müzakirə olunub. İranın açıqlaması bölgədə davam edən siyasi gərginliyi bir daha gündəmə gətirib.

ABŞ və İran arasında keçirilən dolayı texniki danışıqlar yekunlaşıb. Tərəflər uzunmüddətli sülhə dair ciddi irəliləyiş əldə etməsələr də, daha əvvəl razılaşdırılmış məsələləri müzakirə ediblər. Görüş Hörmüz boğazında yaranmış gərginlik və qarşılıqlı hərbi hücumlardan sonra baş tutub. Danışıqlarda texniki və diplomatik mövzular əsas müzakirə predmeti olub. Yeni razılaşmanın əldə olunduğu barədə məlumat verilməyib. Ekspertlər hesab edirlər ki, dialoqun davam etməsi regional sabitlik üçün vacibdir. Növbəti danışıqların vaxtı hələ açıqlanmayıb.

Ceyhun Bayramov ilə Hakan Fidan arasında telefon danışığı baş tutub.

İsrail və Livan arasında münasibətlərdə mühüm mərhələ hesab edilə biləcək yeni razılaşmanın imzalanması gözlənilir. Yüksək vəzifəli İsrail rəsmilərinin bildirdiyinə görə, tərəflər Vaşinqtonda çərçivə sazişi imzalamağa hazırlaşırlar. Hələlik sənədin məzmunu və əhatə etdiyi məsələlər barədə rəsmi məlumat verilməyib. Razılaşmanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların nəticəsi olduğu ehtimal edilir. Son aylarda Livan və İsrail arasında təhlükəsizlik və sərhəd məsələləri ilə bağlı diplomatik təmaslar intensivləşib. Müşahidəçilər mümkün sazişin bölgədə gərginliyin azaldılmasına töhfə verə biləcəyini qeyd edirlər. Bununla belə, tərəflər sənədin detalları barədə hələlik açıqlama verməyiblər. Gözləntilərə görə, razılaşmanın imzalanmasından sonra daha geniş məlumat ictimaiyyətə təqdim ediləcək.