ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranı Hörmüz boğazında gəmilərə qarşı pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə etməkdə ittiham edib. O bildirib ki, İranın buraxdığı dörd pilotsuz uçuş aparatından biri yük gəmisinə zərbə endirib, digər üçü isə ABŞ qüvvələri tərəfindən vurulub. Tramp bu hadisəni atəşkəs razılaşmasının pozulması kimi qiymətləndirib. Bununla yanaşı, o, paylaşımında hansı konkret insidenti nəzərdə tutduğunu açıqlamayıb. Bir gün əvvəl Oman sahillərində baş vermiş gəmi hücumu ilə bağlı ABŞ İranı məsul hesab etsə də, Tehran bu ittihamı qəbul etməyib. Hörmüz boğazında son günlər baş verən hadisələr beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır. Regionda gərginlik fonunda qarşılıqlı ittihamlar davam edir. Hadisələrin müstəqil təsdiqi ilə bağlı hələlik rəsmi məlumat yoxdur.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə İran arasında yüksək səviyyəli diplomatik təmas baş tutub. Xarici işlər nazirləri Abdullah bin Zayed Əl Nəhyan və Abbas Əraqçi telefon danışığında regionda yaranmış vəziyyəti və təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə ediblər. BƏƏ tərəfi bölgədə hərbi əməliyyatların dayandırılması və mövcud razılaşmaların bütün müddəalarına əməl edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Danışıq zamanı dövlətlərin suverenliyinə hörmət, beynəlxalq hüquqa riayət və Hörmüz boğazında beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyinin qorunması məsələləri də ön plana çıxıb. Abdulla bin Zayed Əl Nəhyan ABŞ ilə İran arasında davam edən danışıqların müsbət nəticələnəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, davamlı təhlükəsizlik və sabitliyə yalnız diplomatik yollarla nail olmaq mümkündür. BƏƏ rəsmisi məsuliyyətli dialoqun bütün regional böhranların həlli üçün əsas vasitə olduğunu vurğulayıb. Telefon danışığı regionda gərginliyin azaldılması istiqamətində aparılan diplomatik səylərin davam etdiyini göstərir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ölkənin təhlükəsizlik siyasəti ilə bağlı yeni açıqlama yayıb. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İran beynəlxalq hüquq çərçivəsində özünümüdafiə hüququna malikdir. O, Fars körfəzi sahilində yerləşən bəzi ölkələrin ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarındakı rolunu tənqid edib. Bəqainin sözlərinə görə, İranın hərbi potensialı yalnız ölkənin müdafiəsinə və regionda sabitliyin qorunmasına xidmət edir. Açıqlamada ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə hərbi əməliyyatları da sərt tənqid olunub. Eyni zamanda, İranın bölgədəki enerji obyektlərinə qarşı hücumlar həyata keçirdiyi barədə iddialara da toxunulub. Tehran regiondakı son hadisələr fonunda öz təhlükəsizlik maraqlarını qorumaqda qərarlı olduğunu vurğulayıb. Açıqlama İranla ABŞ və İsrail arasında davam edən gərgin ritorikanın növbəti nümunəsi kimi qiymətləndirilir.

İran Hörmüz boğazında gəmiçilik qaydaları ilə bağlı mövqeyini bir daha sərtləşdirib. İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu boğazdan keçidin yalnız Tehranın müəyyən etdiyi marşrutlar üzrə mümkün olduğunu açıqlayıb. İran Dövlət Televiziyasının yaydığı məlumata görə, bölgədə tətbiq olunan hüquqi qaydaların əsasını İran qanunvericiliyi təşkil edir. Rəsmi mövqedə İranın razılığı olmadan istifadə edilən marşrutların təhlükəsizliyinə təminat verilmədiyi bir daha vurğulanıb. Son günlər Hörmüz boğazında baş verən insidentlər və gəmilərlə bağlı xəbərdarlıqlar bölgədə gərginliyi artırıb. İran rəsmiləri boğazın idarə olunması məsələsində sahilyanı dövlət kimi öz hüquqlarını ön plana çıxarırlar. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının ən mühüm marşrutlarından biri hesab olunur. Buna görə də bölgədə verilən hər bir açıqlama beynəlxalq diqqətlə izlənilir.

Hörmüz boğazında gərginlik artmaqda davam edir. İran dövlət televiziyasının məlumatına görə, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələrinin xəbərdarlığından sonra azı üç xarici neft tankeri boğazdan keçmək cəhdindən imtina edərək geri qayıdıb. Hadisə bölgədə dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqların daha da artdığı bir vaxta təsadüf edir. Bundan əvvəl Sinqapur bayrağı altında üzən bir yük gəmisinə naməlum mərminin düşdüyü bildirilmişdi. Həmin insidentdən sonra BMT Hörmüz boğazında həyata keçirdiyi xilasetmə missiyasını dayandırıb. İran hücumla bağlı məsuliyyəti üzərinə götürməsə də, boğazdan İranın razılığı olmadan keçidə qarşı xəbərdarlıqlarını davam etdirir. Bölgədə baş verən hadisələr beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının ən mühüm marşrutlarından biri hesab olunur.

İran Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı yeni mövqeyini açıqlayıb. Xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, İranın razılığı və koordinasiyası olmadan müəyyən edilən alternativ marşrutlarla hərəkət edən gəmilərin təhlükəsizliyinə təminat verilmir. Onun sözlərinə görə, etibarlı keçid mexanizmi yalnız İranın iştirakı və İslamabad Anlaşma Memorandumunun müddəalarına uyğun şəkildə formalaşdırılmalıdır. Əks halda, paralel marşrutların fəaliyyəti dayandırıla bilər. İran rəsmisi vurğulayıb ki, Hörmüz boğazının gələcək idarə olunması Oman və digər sahilyanı dövlətlərlə beynəlxalq hüquq çərçivəsində razılaşdırılmalıdır. Bu açıqlama bölgədə təhlükəsizlik və dəniz nəqliyyatı ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Son günlər Hörmüz boğazında baş verən hadisələr beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Tehran isə bölgənin idarə olunmasında sahilyanı dövlətlərin rolunun əsas olduğunu vurğulayır.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının son birgə bəyanatına cavab olaraq bölgədə təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı mövqeyini açıqlayıb. Tehran sənədi müdaxilə xarakterli və təxribatçı adlandıraraq ABŞ-ın bölgədəki hərbi mövcudluğunu tənqid edib. Nazirlik bəyan edib ki, Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi İran və Oman arasında mövcud razılaşmalar əsasında idarə olunur. Açıqlamada Körfəz ölkələrinə İrana qarşı hər hansı qanunsuz fəaliyyət üçün öz ərazilərindən istifadəyə imkan verməmək çağırışı da yer alıb. İran eyni zamanda Yaxın Şərqin nüvə silahından azad bölgəyə çevrilməsi təşəbbüsünü dəstəklədiyini vurğulayıb. Tehran hesab edir ki, bölgənin təhlükəsizliyi yalnız region dövlətlərinin birgə əməkdaşlığı ilə təmin oluna bilər. Xarici qüvvələrin müdaxiləsinin isə sabitliyi zəiflədən əsas amillərdən biri olduğu iddia edilib. İranın bəyanatı bölgədə artan geosiyasi gərginlik fonunda diqqət çəkən açıqlamalardan biri hesab olunur.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ–İran danışıqlarında ballistik raketlərlə bağlı heç bir müzakirənin aparılmayacağını və gələcəkdə də aparılmayacağını bildirib. O, ABŞ-a etimadsızlıq olduğunu, lakin dialoq və sülh üçün hazır olduqlarını qeyd edib. Pezeşkian Pakistanın danışıqlardakı rolunu yüksək qiymətləndirib. O, regionun inkişafının sülh və əməkdaşlıqdan asılı olduğunu deyib. Açıqlama İslamabadda verilib və diplomatik prosesin həssas mərhələsində səslənib.

Livan Prezidenti Cozef Aun Qətərin Baş naziri Şeyx Məhəmməd Al Tani ilə telefon danışığı aparıb. Danışıqlara ABŞ rəsmiləri də qoşulub. Tərəflər Livanda atəşkəsin möhkəmləndirilməsi səylərini müzakirə ediblər. ABŞ–İran anlaşmasının regiona təsiri də gündəmdə olub. Koordinasiyanın artırılması vacib sayılıb.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ilə telefon danışığında ABŞ–İran razılaşmasını dəstəklədiyini bildirib. O, prosesə qarşı sabotaj cəhdlərinə diqqət çəkib. Ərdoğan Türkiyənin diplomatik prosesə dəstək verməyə hazır olduğunu qeyd edib. Tərəflər regiondakı vəziyyəti müzakirə ediblər. Ankara razılaşmanın sabitlik üçün vacib olduğunu vurğulayıb.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio Bəhreyn, Küveyt və BƏƏ-yə səfər edəcək. O, Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının iclasında iştirak edəcək. Səfər zamanı ABŞ–İran anlaşması və Hörmüz boğazı müzakirə olunacaq. Regional təhlükəsizlik və enerji axınları əsas gündəmdir. ABŞ Körfəz ölkələri ilə koordinasiyanı gücləndirmək istəyir. Səfər diplomatik gərginlik fonunda baş tutur.

Livan Prezidenti Cozef Aun ölkənin adından heç kimin danışıqlar aparmadığını bildirib. O qeyd edib ki, Livan beynəlxalq təşəbbüsləri dəstəkləyir, lakin daxili işlərə müdaxiləni qəbul etmir. Prezident dövlətin bütün vətəndaşların təhlükəsizliyinə cavabdeh olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, güclü və birləşmiş dövlət quruculuğu əsas prioritetdir. Aun siyasi rəqabətin dövlətin inkişafına mane olmamalı olduğunu bildirib. Eyni zamanda İran İsrailin Livandan çıxmasını tələb edib. Mövzu ABŞ-İran danışıqları fonunda gündəmdədir. Livanda gərginlik davam edir.