#Regional təhlükəsizlik

Türkiyə Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan, 22 Dekabr tarixinə qədər 2025-ci ildə 22-si Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğana yoldaşlıq etmək üzrə 50 ölkəyə ümumilikdə 73 xarici səfər gerçəkləşdirdi. Türkiyə Xarici İşlər Naziri Hakan Fidanın 2025-ci ildəki səfərləri və qatıldığı toplantılara dair məlumatlar paylaşıldı. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi mənbələrinə görə, Nazir Fidan, 22 Dekabr tarixinə qədər bu il 22-si Prezident Ərdoğana yoldaşlıq etmək üzrə 50 fərqli ölkəyə 73 xarici səfər etdi. Nazir Fidan, həmçinin 10-u Ərdoğana yoldaşlıq etmək üzrə, xaricdə ümumilikdə 31 çox tərəfli toplantıya qatıldı.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Livan Prezidenti Cozef Aun ilə telefon danışığı aparıb. Görüş zamanı Türkiyə–Livan ikitərəfli münasibətləri və regional məsələlər müzakirə olunub. Danışıqda Prezident Ərdoğan Türkiyənin daim Livanın sabitliyini və suverenliyini dəstəklədiyini vurğulayıb. O bildirib ki, iki ölkə ticarət və investisiya sahələrində böyük potensiala malikdir. Prezident qeyd edib ki, Türkiyə Livanın təhlükəsizliyinin dəstəklənməsinə yönəlmiş beynəlxalq mexanizmlərdə iştirak etməyə hər zaman hazırdır.

İtaliya 2026-cı il dekabrın 31-də BMT-nin Livandakı Sülhməramlı Qüvvələrinin (UNIFIL) mandatının başa çatmasından sonra da ölkədə hərbi mövcudluğunu davam etdirmək niyyətindədir. İtaliyanın müdafiə naziri Quido Krosetto Livana səfəri zamanı açıqlama verib. O bildirib ki, UNIFIL missiyası başa çatdıqdan sonra da İtaliya beynəlxalq mövcudluğun qorunmasına və Livan silahlı qüvvələrinin potensialının gücləndirilməsinə dəstək verməyə davam edəcək.

ABŞ, Böyük Britaniya və Avstraliya “nüvə ilə işləyən sualtı gəmi alyansı” kimi tanınan AUKUS ortaq təhlükəsizlik sazişi üzrə işləri sürətləndirməyə qərar verib. ABŞ-ın müdafiə naziri Pit Hegsət, Böyük Britaniyanın müdafiə naziri Con Hili və Avstraliya baş nazir müavini və müdafiə naziri Rişard Marls ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqtonda görüşüblər və görüş barədə ortaq açıqlama verilib. Açıqlamaya görə, görüşdə AUKUS sazişinə sadiqliklərini təsdiqləyən nazirlər əməkdaşlığın uzunmüddətli uğur qazanması üçün prosesin sürətləndirilməsi və qısa müddətli hərbi hədəflərə fokuslanmaq barədə razılığa gəliblər.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Raci İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin Tehrana səfər dəvətini geri çevirib və görüşün üçüncü, neytral ölkədə keçirilməsini təklif edib. Nazir bildirib ki, İranla hər hansı yeni diplomatik təmas Livanın suverenliyinə hörmət, daxili işlərinə qarışmamaq və dövlətlərarası münasibətləri tənzimləyən beynəlxalq prinsiplərə əməl olunması kimi əsas meyarlara dayanmalıdır.

Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Fələstin Prezidenti Mahmud Abbası rəsmi səfər çərçivəsində ölkəsinə dəvət edib. Qazaxıstan Prezident Aparatının açıqlamasına görə, Tokayev paytaxt Astanada danışıqlar aparan Fələstin Prezidentinin müşaviri və Ali Məhkəmənin hakimi Mahmud Habaşı qəbul edib. Akorda Prezident Sarayında keçirilən görüşdə Tokayev Qazaxıstan və Fələstin arasında münasibətlərin dostluq, qarşılıqlı dəstək və hörmət ruhunda inkişaf etdiyini bildirib.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şəraa, ABŞ-ın Ankaradakı səfiri və Suriya üzrə Xüsusi Təmsilçisi Tom Barak ilə rəsmi görüş keçirib. Görüşdə Suriya Xarici İşlər Naziri Əsad Həsən Şeybani də iştirak edib. Rəsmi məlumatlara görə, tərəflər bölgədəki son siyasi və təhlükəsizlik vəziyyətini müzakirə ediblər. Görüş zamanı Suriya və ABŞ arasında diplomatik əlaqələrin inkişaf etdirilməsi, qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsi və regionda sabitliyin təmin olunması məsələləri diqqət mərkəzində olub.

Milli Məclisin ATƏT Parlament Assambleyasındakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Qaya Məmmədov noyabrın 18-də Ermənistan parlament nümayəndə heyəti ilə keçirilmiş görüş barədə məlumat verib. Millət vəkilinin sözlərinə görə, ATƏT Parlament Assambleyasının İstanbulda keçirilmiş 23-cü payız sessiyası zamanı iki ölkə parlament nümayəndə heyətləri arasında keçirilmiş görüşdə parlamentlərin sülh prosesinə dəstəyi ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

İran və Pakistanın yüksək səviyyəli rəsmiləri İslamabadda keçirilən görüşdə Fələstin xalqına dəstək məqsədilə birgə və koordinasiyalı fəaliyyətin vacibliyini qeyd ediblər. İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının (SNSC) katibi Əli Laricani və Pakistan Xarici İşlər naziri Məhəmməd İshaq Dar arasında keçirilən görüşdə son regional inkişaflar və İslam ölkələrinin ortaq çağırışlarla mübarizədə birgə addımlar atmasının zəruriliyi müzakirə olunub.

Türkiyə və Azərbaycan əlaqələri sadəcə dostluq münasibətləri olmayıb strateji, geosiyasi müttəfiqliyi də əhatə edən təbii müttəfiqlik əlaqələridir. Onun sözlərinə görə, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın “Azərbaycanın təhlükəsizliyi bizim təhlükəsizliyimizdir” bəyanatı bu münasibətlərin mahiyyətini açıq şəkildə ifadə edir. Ramin Vəkilov qeyd edib ki, indiyə qədər yaşanan proseslər iki ölkə arasındakı əməkdaşlığın real nəticələrlə təsdiq olunduğunu göstərir.

18 noyabr tarixində vəliəhd şahzadə Məhəmməd bin Salmanın Vaşinqtona nəzərdə tutulan səfəri, Səudiyyə Ərəbistanının Yaxın Şərqdə sülh siyasətinin formalaşdırılmasında aparıcı rolunun anlaşılması baxımından həlledici mərhələ kimi qiymətləndirilir. Bu səfər, Fələstin məsələsi, Qəzzadakı hadisələr və ABŞ-ın “İbrahim Sazişləri”nin genişləndirilməsi, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanının həmin sazişlərə daxil edilməsi üçün göstərdiyi təzyiqlərin fonunda baş tutur.