İranlı professor Mustafa Xoşçeşm ABŞ-nin Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin nəticə verməyəcəyini düşünür. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində iqtisadi məhdudiyyətlərə uyğunlaşmağı bacarıb. Tehran mühüm məhsulların idxalı üçün alternativ ticarət yollarından istifadə edir. İranın qonşu ölkələrlə iqtisadi əlaqələri də bu baxımdan mühüm rol oynayır. Xoşçeşm hesab edir ki, Trampın iqtisadi təzyiqə üstünlük verməsi neft bazarlarında sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. O, bunun neft qiymətlərinin yüksəlməsinin qarşısını almağa hesablandığını düşünür. İranlı professor ABŞ-nin payızda yenidən hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyini də iddia edib. Lakin bu ehtimal ekspert proqnozudur və ABŞ tərəfindən belə bir qərar rəsmən açıqlanmayıb.

ABŞ İrana qarşı iqtisadi təzyiq kampaniyasını daha da genişləndirməyə hazırlaşır. Prezident Donald Tramp görünməmiş miqyasda iqtisadi tədbirlər görüləcəyini bildirib. Bununla belə, Vaşinqton hələlik yeni sərəncam açıqlamayıb. ABŞ-nin fevral ayında qəbul etdiyi sərəncam İranla ticarət edən ölkələrə 25 faiz gömrük rüsumu tətbiq etməyə imkan verir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi əlavə iqtisadi məhdudiyyətlər də tətbiq edə bilər. Tədbirlər ölkələrlə yanaşı, limanları, hava yolları şirkətlərini, digər müəssisələri və gəmiləri də əhatə edə bilər. Məqsəd İranın beynəlxalq ticarət əlaqələrini daha da məhdudlaşdırmaq ola bilər. Mövcud vəziyyət Vaşinqtonun yeni vasitələr yaratmaqdan daha çox, hazırkı iqtisadi təzyiq mexanizmlərini genişləndirməyə çalışdığını göstərir.

Tehran Universitetinin dosenti Sitarə Sədiqi ABŞ və İranın altı aylıq müharibədən sonra siyasətlərində dəyişikliklər etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, İran Vaşinqtonun yalnız güc nümayişinə cavab verdiyini düşünür və əsas diqqətini suverenliyinin və vətəndaşlarının qorunmasına yönəldib. Sədiqi ABŞ-ın isə iqtisadi təzyiq siyasətinə keçdiyini deyib. O, İran üçün müharibənin mövcudluq məsələsi, ABŞ üçün isə seçim xarakteri daşıdığını vurğulayıb. Sədiqinin fikrincə, hər iki ölkə münaqişənin onlar üçün ağır iqtisadi və siyasi nəticələr yaratdığını anlayır. O, ABŞ-ın yaxın zamanda siyasətini dəyişəcəyini gözləmir və Vaşinqtonun hərbi imkanları olduğu halda təzyiq siyasətini davam etdirə biləcəyini düşünür. Sədiqi İranın Hörmüz boğazına nəzarət iddiasından geri çəkilməsinin də az ehtimal olunduğunu bildirib.

İranın ali rəhbərinin ofisinin siyasi müşaviri Rəsul Sənai-Rad ölkəsinin mümkün yeni müharibədə daha sərt davranacağını bildirib. O, İranın son müharibədə müqavimət göstərdiyini və gələcəkdə daha güclü mövqe nümayiş etdirəcəyini deyib. İran rəsmisi ölkənin “düşməninin” iqtisadi təzyiqlərlə daxili parçalanma yaratmağa çalışdığını iddia edib. Onun sözlərinə görə, bu strategiya uğursuz olub. Açıqlama İran-ABŞ arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

ABŞ Maliyyə Nazirliyi İrana qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib. Yeni məhdudiyyətlər terrorçuluqla mübarizə tədbirləri çərçivəsində həyata keçirilib. Sanksiyalar siyahısına Bəhruz Nəmazi daxil edilib. ABŞ onun İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu ilə əlaqəli olduğunu iddia edir. Nəmazinin rəhbərlik etdiyi bildirilən Nika Cet şirkəti də sanksiyalara məruz qalıb. Bu addım Vaşinqtonun İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin davamı kimi təqdim olunur. İran hələlik məsələ ilə bağlı rəsmi mövqe açıqlamayıb. Yeni sanksiyaların maliyyə və kommersiya fəaliyyətinə təsir göstərəcəyi gözlənilir.

Corctaun Universitetinin professoru Mehran Kəmrəva hesab edir ki, İran hökuməti həlak olan hərbçilər barədə məlumatları ictimai dəstəyi gücləndirmək məqsədilə açıqlayır. Onun sözlərinə görə, bu addım ölkədə milli həmrəyliyi qorumağa xidmət edir. Professor bildirib ki, İran yüksək inflyasiya, işsizlik və böyük iqtisadi itkilərlə üzləşir. O qeyd edib ki, Tehran ABŞ ilə birbaşa hərbi rəqabətin mümkün olmadığını nəzərə alaraq qarşıdurmanı iqtisadi müstəviyə keçirməyə çalışır. Dəniz daşımalarına qarşı hücumlar da bu strategiyanın tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Kəmrəva hesab edir ki, ABŞ da iqtisadi təzyiq vasitələrindən daha geniş istifadə edə bilər. Onun fikrincə, iqtisadi çətinliklər cəmiyyət daxilində narazılığı artıran əsas amillərdən biridir. Ekspert bu qiymətləndirmələri şəxsi təhlili kimi təqdim edib.

ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent Vaşinqton və Tehran arasında danışıqların davam etdiyini, lakin prosesin hələ yekun mərhələyə çatmadığını bildirib. O qeyd edib ki, tərəflər “qarşılıqlı addımlar” formasında danışıqları davam etdirirlər və Prezident Donald Tramp “pis bir razılaşmanı qəbul etməyəcək”. Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ həm diplomatik kanalları açıq saxlayır, həm də iqtisadi təzyiqlərlə İran üzərində təsirini artırmağa çalışır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı müharibə riskinin iqtisadi təsirlərini “əhəmiyyətsiz” adlandıraraq artan benzin qiymətlərinin ciddi problem olmadığını bildirib. Trampın sözlərinə görə, Tehran Vaşinqtonun iqtisadi təzyiq qarşısında geri çəkiləcəyini düşünüb, lakin ABŞ administrasiyası sərt mövqeyini qorumaqda qərarlıdır. Analitiklər hesab edirlər ki, Ağ Ev həm iqtisadi narahatlıqları minimum göstərməyə, həm də İranla danışıqlarda geri addım atmayacağı mesajını verməyə çalışır.

ABŞ Maliyyə Nazirliyi İranın “Fars Körfəzi Boğazı İdarəsi” adlı qurumuna qarşı sanksiyalar tətbiq etdiyini və İran aviaşirkətlərinin beynəlxalq fəaliyyət imkanlarını məhdudlaşdıracağını açıqlayıb. Vaşinqton həm hava limanlarına eniş və yanacaq doldurma imkanlarını, həm də beynəlxalq bilet satışını hədəf almağa hazırlaşır. Ekspertlər bu addımı ABŞ–İran qarşıdurmasının iqtisadi və nəqliyyat sahələrinə daha dərindən yayılmasının göstəricisi kimi qiymətləndirirlər.

İranın ali rəhbəri Ayətullah Müctəba Xamenei ABŞ və İsraili ölkə daxilində parçalanma yaratmağa çalışmaqda ittiham edib. O bildirib ki, xarici qüvvələr iqtisadi, siyasi və informasiya təzyiqləri vasitəsilə İranı zəiflətməyə çalışır və buna qarşı milli birlik qorunmalıdır.