ABŞ Maliyyə Nazirliyi İranın silah əldə etməsinə yardım göstərdiyi iddia olunan beynəlxalq şəbəkəyə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib. Məhdudiyyətlər İran və Rusiya vətəndaşlarını, həmçinin İran, Rusiya və Nigeriyada yerləşən şirkət və qurumları əhatə edir. Vaşinqton həmin şəxslərin və qurumların İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun tədarük fəaliyyətindəki rolunu gizlətməyə çalışdığını bildirir. ABŞ tərəfinin iddiasına görə, bu məqsədlə hava nəqliyyatı, yükdaşıma, maliyyə və səfər təşkilatçılığı sahələrində fəaliyyət göstərən vasitəçilərdən istifadə olunub. Şəbəkənin material və şəxslərin müxtəlif ölkələr arasında daşınmasına yardım etdiyi qeyd olunur. Yeni qərar ABŞ-ın may və iyun aylarında tətbiq etdiyi oxşar sanksiyaların davamıdır. Həmin tədbirlər Çin və Honqkonqda yerləşən bəzi şəxsləri və şirkətləri də əhatə etmişdi. İran son sanksiyalarla bağlı hələlik rəsmi açıqlama verməyib.

İran Hörmüz boğazına nəzarət məsələsində mövqeyini qoruyacağını bəyan edib. Bu açıqlama ABŞ ilə İran arasında son hərbi qarşıdurmaların yenidən kəskinləşdiyi bir vaxtda verilib. Donald Tramp Vaşinqton və Tehran arasında imzalanmış müvəqqəti anlaşmanın artıq qüvvədə olmadığını bildirib. ABŞ Prezidenti İran rəhbərliyini sərt ifadələrlə tənqid edib. İran tərəfi isə ABŞ-ni hərbi əməliyyatların dayandırılmasına dair razılaşmanı pozmaqda ittiham edib. Məlumata görə, İran qüvvələri Bəhreyn və Küveyt istiqamətində raketlər buraxıb, həmçinin ABŞ-yə məxsus pilotsuz uçuş aparatını vurduğunu açıqlayıb. Bölgədə gərginlik davam edir və tərəflərin qarşılıqlı ittihamları yeni eskalasiya riskini artırır. Diplomatik həll yolu ilə bağlı qeyri-müəyyənlik isə hələ də qalmaqdadır.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu ABŞ-nin İranın cənubuna endirdiyi zərbələrə cavab olaraq Bəhreyn və Küveytdə 85-ə yaxın hədəfi vurduğunu açıqlayıb. Məlumata görə, hədəflər arasında ABŞ-nin Beşinci Donanması və Küveytdəki Əli əs-Salem hərbi bazası da yer alıb. İranın hərbi rəhbərliyi hücumlara qarşı sərt cavab veriləcəyini bəyan edib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın son açıqlamaları Tehranda ciddi narazılıq doğurub. İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və Prezident Məsud Pezeşkian Vaşinqtonun mövqeyini kəskin tənqid ediblər. İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ hücumlarını anlaşma sənədinin pozulması kimi qiymətləndirib. Tehran həmçinin Hörmüz boğazının idarə olunması məsələsində öz mövqeyini qoruyacağını bildirib. ABŞ-nin İran neftinə dair güzəşti dayandırması isə gərginliyi daha da artırıb.

İran Hörmüz boğazında gəmiçilik qaydaları ilə bağlı mövqeyini bir daha sərtləşdirib. İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu boğazdan keçidin yalnız Tehranın müəyyən etdiyi marşrutlar üzrə mümkün olduğunu açıqlayıb. İran Dövlət Televiziyasının yaydığı məlumata görə, bölgədə tətbiq olunan hüquqi qaydaların əsasını İran qanunvericiliyi təşkil edir. Rəsmi mövqedə İranın razılığı olmadan istifadə edilən marşrutların təhlükəsizliyinə təminat verilmədiyi bir daha vurğulanıb. Son günlər Hörmüz boğazında baş verən insidentlər və gəmilərlə bağlı xəbərdarlıqlar bölgədə gərginliyi artırıb. İran rəsmiləri boğazın idarə olunması məsələsində sahilyanı dövlət kimi öz hüquqlarını ön plana çıxarırlar. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının ən mühüm marşrutlarından biri hesab olunur. Buna görə də bölgədə verilən hər bir açıqlama beynəlxalq diqqətlə izlənilir.

ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı aparılan danışıqlar həssas mərhələyə daxil olduğu bir vaxtda yeni hərbi və siyasi mübahisələr ortaya çıxıb. Məlumata görə, tərəflər arasında memorandum layihəsinin ümumi çərçivəsi üzrə müəyyən struktur formalaşdırılsa da, proses hələ də kövrək olaraq qalır və kiçik fikir ayrılıqları belə danışıqların dayanmasına səbəb ola bilər. Bu fonda ABŞ-ın son hava zərbələri diqqət mərkəzinə çevrilib. Ağ Ev əməliyyatları müdafiə xarakterli addımlar kimi təqdim etsə də, İran tərəfi və xüsusilə İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu hadisəyə fərqli yanaşaraq bunu atəşkəs şərtlərinin pozulması kimi qiymətləndirib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, qarşılıqlı ittihamların artması danışıqlar prosesinin gələcək taleyinə təsir göstərə bilər.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İran limanlarına qarşı tətbiq olunan dəniz blokadası nəticəsində 65 kommersiya gəmisinin marşrutunun dəyişdirildiyini açıqlayıb. İran isə Hörmüz boğazına nəzarətin tam şəkildə öz əlində olduğunu bildirərək, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun icazəsi olmadan heç bir gəminin keçidinə imkan verilmədiyini bəyan edib.

Müctəba Xameneinin fevralın 28-də Amerika-İsrail zərbəsi nəticəsində öldürülən atasının xələfi kimi "Ali Rəhbər" təyin edilməsindən bəri o, hələ də ictimaiyyət qarşısına çıxmayıb. Lakin buna baxmayaraq müharibə zamanı qərarın kimin əlində olduğu haqda sualları fonunda İran rejimi hələ də ayaqdadır. Sistemin sağ qalması indi əsas şəxslərdən asılıdır; bunlar "İnqlab Keşikçiləri"nin rəhbəri ilə yanaşı, hər ikisi "Keşikçilər" korpusundan gələn Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının sədri və parlament sədridir.

İran hazırkı münaqişəyə struktur baxımından tükənmiş bir vəziyyətdə daxil olub. İllərlə davam edən sanksiyalar onun iqtisadiyyatına ciddi ziyan vurub, 2023-cü il 7 oktyabr hücumlarından sonra İsrail və ABŞ-la ardıcıl toqquşmalar səbəbindən isə bir vaxtlar ən mühüm nüfuz alətlərindən sayılan regional vəkil şəbəkəsinin effektivliyi azalıb. Daxildə isə illərlə davam edən repressiyalar və iqtisadi tənəzzüldən sonra İslam Respublikasına qarşı xalqın narazılığı artıb, Əli Xameneinin islahat tələblərinə dəfələrlə məhəl qoymaması bu narazılığı daha da şiddətləndirib. Buna görə də bir çox müşahidəçilərə elə gəlirdi ki, bu amillər tək bir nəticəyə aparır: uzun bir müharibə rejimin süqutu ilə nəticələnə bilər.

Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaja Kallas bildirib ki, Aİ xarici işlər nazirləri İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) terror təşkilatları siyahısına salınması məsələsini müzakirə etməyə hazırlaşır. Brüsseldə keçiriləcək toplantı ərəfəsində jurnalistlərə açıqlama verən Kallas, İranda kütləvi etiraz aksiyalarına qarşı tətbiq olunan sərt və ölümcül repressiyaların bu qərarı zəruri etdiyini vurğulayıb.

İran hakimiyyəti ölkənin qərbində yerləşən Luristan əyalətində genişlənməkdə olan etiraz aksiyaları zamanı İnqilab Keşikçiləri Korpusunun səfərbərlik qanadı olan “Bəsic” milis dəstəsinin bir üzvünün öldürüldüyünü açıqlayıb. Bu, təhlükəsizlik qüvvələri sıralarında qeydə alınan ilk ölüm halıdır.

İsrail ordusu Livanda həyata keçirilən zərbə nəticəsində İranın “Qüds” Qüvvələrinə bağlı elit bölmənin üzvlərindən birinin öldürüldüyünü açıqlayıb. İsrail hərbçilərinin məlumatına görə, öldürülən şəxs İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun tərkibində fəaliyyət göstərən “Qüds” Qüvvələrinin 840-cı bölməsinin əsas əməliyyatçılarından biri olub. Bildirilib ki, sözügedən şəxs Suriya və Livan ərazisindən İsrailə qarşı hücumların planlaşdırılmasında iştirak edib.

ABŞ-ın Suriyaya xüsusi elçisi Tom Barak bu gün (cümə axşamı) bəyan edib ki, Dəməşq beynəlxalq koalisiyaya qoşulduqdan sonra “İŞİD” qalıqlarının, İranın “İnqilab Keşikçiləri Korpusu”nun, “HƏMAS”ın, “Hizbullah”ın və digər “terror şəbəkələrinin qarşısının alınması və parçalanması” prosesinə töhfə verəcək.