#sülh danışıqları

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqların “sürətli tempdə” davam etdiyini bildirib, Tehran tərəfindən yayılan danışıqların dayandırıldığı barədə məlumatlara cavab verib. Tramp öz sosial media hesabında danışıqların hələ də aktiv olduğunu və tərəflər arasında dialoqun sürətlə irəlilədiyini vurğulayıb. İran tərəfi hələ rəsmi şərh verməyib. Bu açıqlama Vaşinqton və Tehran arasında diplomatik prosesin perspektivi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi əks etdirir.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsrail ilə Hizbullah arasında münaqişənin dayandırılması istiqamətində aparılan danışıqların davam etdiyini açıqlayıb. O bildirib ki, danışıqlar müharibədən daha təhlükəsiz yoldur, lakin problemin qısa müddətdə həll olunacağını gözləmək olmaz. Aunun sözlərinə görə, proses müəyyən gecikmələrlə üzləşsə də, irəliləyiş qeydə alınır. Bu açıqlama İsrailin Livanın cənubuna hücumlarını davam etdirdiyi və Baş nazir Benyamin Netanyahunun Beyrutun cənub ətraflarının hədəfə alınması barədə göstəriş verdiyi bir vaxtda səsləndirilib.

ABŞ və İran nümayəndələrinin 60 günlük atəşkəsin uzadılması və sülh prosesinin davam etdirilməsi üçün çərçivə memorandumuna (MoU) ilkin razılıq əldə etdiyi bildirilir. Razılaşma nüvə proqramı ilə bağlı daha geniş danışıqları da əhatə edir, lakin sənədin qüvvəyə minməsi üçün ABŞ Prezidenti Donald Trampın yekun təsdiqi tələb olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, bu inkişaf tərəflər arasında diplomatik kanalların hələ də açıq qaldığını göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla müharibənin dayandırılmasına yönəlmiş danışıqların həlledici mərhələyə çatdığı bir dövrdə yüksək səviyyəli görüş keçirəcəyi bildirilir. Ağ Evdə baş tutacaq kabinet iclasında əsas diqqətin İranla mümkün razılaşma və onun siyasi nəticələrinə yönələcəyi gözlənilir. Müzakirələr həm xarici siyasət, həm də ABŞ daxilində siyasi proseslər baxımından mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian arasında baş tutan telefon danışığında regional vəziyyət və diplomatik proseslər müzakirə olunub. Ankara tərəfi bölgədə gərginliyin azaldılması və dialoq prosesinin davam etdirilməsi istiqamətində dəstəyini bir daha ifadə edib. Danışıq Yaxın Şərqdə davam edən qarşıdurmalar və regional sabitliklə bağlı narahatlıqların artdığı bir dövrə təsadüf edib. Türkiyə rəhbərliyi diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Qətər və Misir rəsmiləri regionda artan gərginlik fonunda diplomatik təşəbbüsləri və vasitəçilik səylərini müzakirə ediblər. Telefon danışığı zamanı ABŞ–İran qarşıdurması ətrafında yaranmış vəziyyət, Pakistanın vasitəçilik təşəbbüsləri və mümkün həll yolları diqqət mərkəzində olub. Tərəflər böhranların hərbi deyil, dialoq və siyasi həll yolları ilə aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayaraq, regionda gərginliyin yenidən alovlanmasının qarşısını alacaq uzunmüddətli və dayanıqlı razılaşmanın əldə edilməsinin zəruriliyini qeyd ediblər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ ilə aparılan danışıqlarda tərəflər arasında hələ də “dərin və ciddi” fikir ayrılıqlarının qaldığını bildirib. O qeyd edib ki, hazırda əsas diqqət müharibənin dayandırılmasına yönəlib və nüvə məsələsinin detalları bu mərhələdə müzakirə olunmur. Tehran yaxın vaxtlarda yekun razılaşmanın əldə olunacağı ilə bağlı nikbin qiymətləndirmələrdən uzaq olduğunu nümayiş etdirib.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və BƏƏ Prezidenti Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyan İranla bağlı vəziyyəti müzakirə edərək siyasi və diplomatik həll yollarının vacibliyini vurğulayıblar. Məlumata görə, tərəflər İran ətrafında yaranmış vəziyyət və regional prosesləri müzakirə edərək kompromis əsaslı sülh razılaşmalarına nail olmaq üçün siyasi və diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.

İran Xarici İşlər nazirinin müavini bölgədəki hərbi-siyasi vəziyyət və Vaşinqtonla aparılan danışıqlar barədə geniş bəyanatla çıxış edərək, ABŞ-ın diplomatik səylərə xələl gətirdiyini bildirib. Nazir müavini Hörmüz boğazında naviqasiyanın asanlaşdırılmasına hazır olduqlarını, lakin Amerika tərəfinin ziddiyyətli mövqe nümayiş etdirdiyini vurğulayıb.

Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsinin açıqlamasına görə, Görüşdə ikitərəfli münasibətlər, Ukrayna-Rusiya sülh prosesi, regional və qlobal məsələlər müzakirə edilib. Ərdoğan Alyaska və Vaşinqtonda keçirilən sülh danışıqlarını yaxından izlədiklərini, Türkiyənin müharibəni ədalətli sülhlə bitirmək üçün səylərini davam etdirdiyini və Ukraynanın təhlükəsizliyinə töhfə verməyə hazır olduğunu bildirib. O, Ukrayna-Rusiya danışıqlarının gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayaraq, Türkiyənin yüksək səviyyəli təmasları asanlaşdırmaq üçün əlindən gələni edəcəyini qeyd edib. Ərdoğan həmçinin Zelenskini Ukraynanın müstəqillik günü münasibətilə təbrik edib.