#Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT)

Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) sammitində çıxışı zamanı iqlim dəyişikliyinin artıq abstrakt təhlükə yox, real təhlükə olduğunu bəyan edib. Japarov vurğulayıb ki, ŞƏT-ə üzv ölkələrin birgə fəaliyyəti qlobal istiləşmənin qarşısının alınmasında mühüm rol oynaya bilər.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Çin səfəri sonrası jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı açıqlamalar verib. Ərdoğan, 8 avqustda ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqtonda Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı atılan imzaların, Ermənistan-Azərbaycan normallaşma prosesini sürətləndirdiyini bildirib. O, həm Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, həm də Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla keçirdiyi ikitərəfli görüşlərdə hər iki liderin eyni mövqedə olduğunu gördüyünü söyləyib.

Ermənistan ABŞ-də Azərbaycanla əldə olunmuş razılaşmalara sadiqdir və onları qısa müddətdə həyata keçirməkdə qətiyyətlidir. Bunu Çində keçirilən ŞƏT sammiti çərçivəsində Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan bəyan edib. Onun sözlərinə görə, əldə olunmuş razılaşmalar nəticəsində təkcə Ermənistanla Azərbaycan arasında dövlət daxilində, ikitərəfli və beynəlxalq səviyyədə kommunikasiya açılmayacaq, eyni zamanda, bütün ŞƏT üzv dövlətləri üçün yeni logistik imkanlar yaradılacaq.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İran Prezidenti Məsud Pəzəşkian ilə görüşüb. Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) 25-ci Dövlət Başçıları Şurası Zirvəsində iştirak etmək üçün Çinin Tiencin şəhərində səfərdə olan Prezident Ərdoğan, zirvə çərçivəsindəki təmaslarını davam etdirir. Ərdoğan ilə İran Prezidenti Pəzəşkian arasında baş tutan görüşdə Türkiyə-İran ikitərəfli münasibətləri, regional və qlobal inkişaflar müzakirə olunub. Prezident Ərdoğan görüş zamanı bildirib ki, enerji sahəsi başda olmaqla, bir çox sahədə Türkiyə və İran arasındakı əməkdaşlıq ortaq maraqlara xidmət edir. O, həmçinin qeyd edib ki, İranın nüvə danışıqlarını aparmasında fayda görürlər və bu məsələdə Türkiyə İranı dəstəkləməyə davam edəcək.

İmzalanan sənədlər arasında 2035-ci ilə qədər İnkişaf Strategiyası, təşkilata üzv dövlətlərin 2026-2030-cu illər üçün ŞƏT məkanında ekstremist ideologiyaya qarşı mübarizə üzrə Əməkdaşlıq Proqramı, 2030-cu ilə qədər Enerji Əməkdaşlığının İnkişafı Strategiyasının həyata keçirilməsinə dair Yol Xəritəsi, Laos Xalq Demokratik Respublikasına Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının dialoq üzrə tərəfdaşı statusunun verilməsi haqqında qərar,

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Dövlət Başçıları Şurasının 25-ci Zirvə Toplantısının Genişləndirilmiş İclasında Meyjiang Konqres Mərkəzində çıxış edib. Çıxışında Qəzza zolağında yaşanan humanitar faciəyə xüsusi diqqət çəkən Ərdoğan, 23 aydır körpələrin, uşaqların və yaşlıların aclıqdan öldüyü bu vəhşiliyin davam etməsinin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb.

Rusiyanın Dövlət Başçısı Vladimir Putin Türkiyəni həm ikitərəfli münasibətlərdə, həm də beynəlxalq arenada etibarlı tərəfdaş kimi gördüklərini bildirib və "Türkiyənin bu mövzularda (Rusiya-Ukrayna danışıqlarındakı) xüsusi rolunun tələb olunmağa davam edəcəyinə əminəm" deyib. Kremldən verilən açıqlamaya görə, Putin Çin’in Tiencin şəhərində keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) 25-ci Dövlət Başçılar Şurası Zirvəsi çərçivəsində Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə görüşüb. Putin Ərdoğanla qurucu və qarşılıqlı hörmət əsasında olan şəxsi təmaslarını yüksək qiymətləndirdiyini bildirib: "Bu, yaxşı qonşuluq prinsipləri və Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin ənənəvi dostluq prinsipləri ilə tam uyğun gəlir. Türkiyəni həm ikitərəfli münasibətlərdə, həm də beynəlxalq arenada etibarlı və özünü doğrultmuş tərəfdaş kimi görürük."

Dünyanın qeyri-müəyyənlik, Qərb iqtisadiyyatlarında durğunluq, qütbləşmiş diplomatiya və davam edən münaqişələr fonunda yaşadığı bir dövrdə Çinin Tyançzin şəhəri qlobal miqyaslı hadisələrin episentrinə çevrildi. Burada Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) 25-ci sammiti keçirilir. Tədbir təşkilatın tarixində ən genişmiqyaslı görüşdür. Gündəlikdə təkcə təhlükəsizlik, ticarət və inteqrasiya məsələləri deyil, daha dərin və fundamental bir proses - yeni qlobal nizamın arxitekturasının formalaşması dayanır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Dövlət Başçıları Şurasının 25-ci Zirvə Toplantısı çərçivəsində Rusiya Prezidenti Putinlə görüşüb. Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) Dövlət Başçıları Şurasının 25-ci Zirvə Toplantısında iştirak etmək üçün Çinin Tianjin şəhərində səfərdə olan Ərdoğan sammit çərçivəsində təmaslarını davam etdirir. Ərdoğan Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüşündə “Putinin tezliklə ölkəmizə səfərini gözləyirik” deyib.

Çin Dövlət Başçısı Si Cinpin, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının çoxtərəflilik prinsipi ilə və beynəlxalq bərabərlik və ədalətin tərəfində duraraq, hegemonçuluğa və güc siyasətinə qarşı təsirli bir gücə çevrildiyini söylədi. Si Cinpin, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Çinin Tiencin şəhərində keçirilən 25-ci Dövlət Başçıları Şurasının Toplantısının açılışında çıxış edib. Təşkilatın yaradıldığı gündən bəri çoxtərəflilik prinsipi ilə hərəkət etdiyini, geniş məsləhətləşməyə və faydaların paylaşılmasına əsaslanan bir qlobal idarəetmə anlayışı ortaya qoyduğunu bildirən Si "ŞƏT, beynəlxalq bərabərlik və ədalətin tərəfində dayanaraq, sivilizasiyaların əhatəliliyini və bir-birindən öyrənməsini müdafiə edərək, hegemonçuluğa və güc siyasətinə qarşı təsirli bir gücə çevrildi." - deyə qeyd edib.